Αν υπάρχει ένας ρόλος που έχει χαραχτεί ανεξίτηλα στη μνήμη του ελληνικού κοινού, είναι εκείνος του στριφνού μπακάλη «Της κακομοίρας». Πίσω από τον χαρακτήρα του κυρ-Παντελή κρυβόταν ένας άνθρωπος που τα είχε κάνει όλα: τραπεζικός υπάλληλος, ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, ακόμα και… φροντιστής σε ταινίες!

View this post on Instagram

A post shared by Φσσστ Μπόινγκ! (@fstboing)

Ο Κώστας Δούκας (κατά κόσμον Κωνσταντίνος Ασλανίδης) ήταν κάτι παραπάνω από ένας ρολίστας του παλιού καλού ελληνικού σινεμά. Ήταν κινηματογραφάνθρωπος με όλη τη σημασία της λέξης.

Από τα γκισέ στις ατάκες: «Ψαρούκλες!» και άλλες μεγάλες στιγμές

Γεννημένος στη Σμύρνη το 1895, ο νεαρός Κώστας μετακόμισε στην Αθήνα το 1921 και έπιασε δουλειά στην Τράπεζα Αθηνών. Θα μπορούσε να μείνει εκεί, να φτιάξει μια ήσυχη ζωή πίσω από ένα γραφείο. Αλλά το σανίδι τον καλούσε.

Στα 30 του πετάει την καριέρα στα… σκουπίδια για να παίξει τον Κίτσο στη «Γκόλφω» και να ξεκινήσει περιοδείες με μπουλούκια. Ήταν μόνο η αρχή.

Το 1924 κάνει την πρώτη του εμφάνιση στον βωβό κινηματογράφο και, μετά από μια παύση, επιστρέφει δυναμικά στις οθόνες από το 1947 και μετά, συμμετέχοντας σε δεκάδες παραγωγές με μερικούς από τους κορυφαίους ηθοποιούς της εποχής.

Το μεγάλο «μπαμ»: «Της κακομοίρας» (1963)

Ο ρόλος που τον απογείωσε, όμως, ήρθε στα 68 του: ο μεγαλομπακάλης κυρ-Παντελής, το αφεντικό του Ζήκου (Κώστα Χατζηχρήστου). Με ατάκες που ακόμα λέγονται («Κάτι ψαρούκλες!»), με φωνή τραχιά, κοφτή, και βλέμμα που έλιωνε το παντοπωλείο, ο Δούκας έκλεψε την παράσταση.

Η χημεία του με τον Χατζηχρήστο δεν ήταν μόνο θεαματική – ήταν ιστορική. Οι αυτοσχεδιασμοί και τα γλωσσικά παιχνίδια τους μετέτρεψαν μια απλή υπόθεση σε διαμάντι του ελληνικού σινεμά.

Ο άνθρωπος-ορχήστρα: Ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός… μέχρι και φροντιστής!

Ο Κώστας Δούκας δεν αρκέστηκε στην υποκριτική. Σκηνοθέτησε πέντε ταινίες, έγραψε σενάρια, υπέγραψε παραγωγές, υπήρξε βοηθός σκηνοθέτη, ακόμα και φροντιστής σε ταινίες-σταθμούς όπως Το ξυπόλυτο τάγμα.

Οι συνεργασίες του με τους Φωτόπουλο, Βέγγο, Βλαχοπούλου, Μυράτ, Κωνσταντάρα και τόσους άλλους τον έκαναν αναπόσπαστο κομμάτι του λαϊκού θεάματος της εποχής – από το Λυρικόν μέχρι τις πιο εμβληματικές παραγωγές της Φίνος Φιλμ.

Μια αυθεντική λαϊκή φιγούρα που δεν ξεχνιέται

View this post on Instagram

A post shared by Φσσστ Μπόινγκ! (@fstboing)

Ο Κώστας Δούκας έφυγε το 1967, αλλά άφησε πίσω του κάτι πολύ μεγαλύτερο από καριέρα. Άφησε έναν μύθο. Μια φωνή που ακόμα αντηχεί σε επαναλήψεις. Έναν χαρακτήρα που ακόμα μας κάνει να γελάμε και να λέμε: «Αυτός ήταν ηθοποιός!»

Γιατί δεν ήταν απλώς ο μπακάλης του Ζήκου. Ήταν ο Δούκας των πλατό, των παρασκηνίων, των πικρών και των γλυκών εποχών του ελληνικού σινεμά. Και το παράδειγμά του – το να παρατήσεις τη σιγουριά για το όνειρο – μένει πάντα ζωντανό. Όπως και οι ατάκες του.