Περισσότεροι από 2,8 εκατομμύρια φορολογούμενοι που δηλώνουν εισοδήματα από 10.000 έως 20.000 ευρώ θα βρεθούν φέτος στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ, για να ελεγχθεί εάν οι δαπάνες τους «ταιριάζουν» με τα εισοδήματά τους.

Η εφορία, με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και διασταυρώσεων από τράπεζες, λογαριασμούς, POS και πλατφόρμες τύπου Airbnb, ξεσκονίζει κάθε στοιχείο που μπορεί να αποκαλύψει απόκρυψη εισοδήματος ή καταχρηστική είσπραξη κοινωνικών παροχών.

Στο επίκεντρο βρίσκονται όχι μόνο οι «συνήθεις ύποπτοι» ελεύθεροι επαγγελματίες, αλλά και μισθωτοί, συνταξιούχοι και εισοδηματίες, που εμφανίζονται με περιορισμένο εισόδημα στις δηλώσεις, αλλά έχουν καταναλωτική ή περιουσιακή δραστηριότητα που ξεφεύγει. Σε δεκάδες περιπτώσεις, η εφορία εντόπισε τραπεζικές κινήσεις ή έξοδα που ξεπερνούσαν ακόμη και τις 100.000 ευρώ ετησίως, από φορολογούμενους που δήλωναν λιγότερα από 10.000.

Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται στην αναζήτηση «πολυτελούς ζωής». Η ΑΑΔΕ θα εξετάσει αν υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ εισοδημάτων και δαπανών και αν αυτή δικαιολογείται με νόμιμα μέσα. Αν όχι, τότε ενεργοποιούνται οι έμμεσες τεχνικές προσδιορισμού εισοδήματος, δηλαδή εκτιμήσεις με βάση την ανάλυση ρευστότητας, τις καταθέσεις, τη χρήση μετρητών και την καθαρή θέση του φορολογούμενου.

Όσοι εντοπιστούν με μεγάλες αποκλίσεις θα κληθούν να δώσουν εξηγήσεις. Αν δεν καταφέρουν να τις τεκμηριώσουν, τότε η διαφορά του εισοδήματος φορολογείται με 33%, επιβάλλεται πρόστιμο 50% επί του πρόσθετου φόρου και προστίθενται οι σχετικές προσαυξήσεις.

Ειδικό ενδιαφέρον υπάρχει και για όσους ενδέχεται να έχουν προσαρμόσει τεχνητά το δηλωθέν εισόδημά τους για να εξασφαλίσουν επιδόματα, συμμετοχή σε στεγαστικά ή φοιτητικά προγράμματα ή φοροαπαλλαγές. Η ΑΑΔΕ θα διασταυρώσει δηλώσεις με τραπεζικά υπόλοιπα, ιδιωτικά δίδακτρα, αγορές ακινήτων και αυτοκινήτων, δαπάνες σε σούπερ μάρκετ, ιδιωτικά νοσήλια και ασφάλειες, αλλά και δεδομένα από ψηφιακές πλατφόρμες.

Ήδη έχουν εντοπιστεί εκατοντάδες περιπτώσεις που «δεν βγαίνουν». Στον πρώτο κύκλο ελέγχων, εντοπίστηκαν πολίτες με ελάχιστα εισοδήματα και δαπάνες ως και δεκαπλάσιες. Ο σχεδιασμός για το 2025 προβλέπει πάνω από 120.000 διασταυρώσεις και τουλάχιστον 10.000 πράξεις διοικητικού προσδιορισμού φόρου. Στο στόχαστρο μπαίνουν επίσης οι βραχυχρόνιες μισθώσεις χωρίς δηλωμένο Αριθμό Μητρώου, επιχειρήσεις με μηδενικό ΦΠΑ και ξενοδοχεία με «μαγειρεμένα» στοιχεία κρατήσεων.

Ο στόχος της ΑΑΔΕ είναι διπλός: να εντοπίσει αδήλωτα εισοδήματα και να διασφαλίσει ότι όσοι δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα, πράγματι ζουν με αυτά. Στο νέο αυτό κύμα ελέγχων επιστρατεύονται τεχνολογικά εργαλεία, διασύνδεση βάσεων δεδομένων και ανάλυση big data.