Το Raynaud’s δεν είναι απλώς… «παγωμένα χέρια». Είναι ένα μυστήριο του σώματος που μπορεί να συνδέεται με αυτοάνοσα νοσήματα και να οδηγήσει ακόμη και σε γάγγραινα. Μάθε τι σημαίνουν οι περίεργες αλλαγές χρώματος στα άκρα σου.

View this post on Instagram

A post shared by Silvia (@silvs_94)

Όλοι έχουμε νιώσει κάποια στιγμή τα χέρια μας να παγώνουν όταν πιάνουμε κάτι από την κατάψυξη ή μπαίνουμε σε κλιματιζόμενο χώρο. Τι γίνεται όμως όταν τα δάχτυλά σου δεν παγώνουν απλώς, αλλά γίνονται λευκά, μετά μπλε και τελικά κόκκινα, συνοδευόμενα από πόνο ή μυρμήγκιασμα; Αν ναι, τότε μπορεί να έχεις έρθει αντιμέτωπος με το Raynaud’s phenomenon (φαινόμενο Ρεϊνό) – και αυτό δεν είναι τόσο αθώο όσο ακούγεται.

Τι είναι το φαινόμενο Raynaud;

Το Raynaud’s είναι μια διαταραχή που επηρεάζει τα μικρά αιμοφόρα αγγεία, κυρίως στα άκρα – τα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών. Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου, τα αγγεία αυτά συσπώνται υπερβολικά, περιορίζοντας τη ροή του αίματος. Το αποτέλεσμα; Τα δάχτυλα αλλάζουν χρώμα και χάνουν την αίσθησή τους.

Οι κρίσεις μπορεί να προκληθούν από:

• Έκθεση στο κρύο (ακόμη και απλή επαφή με παγωμένο ποτήρι),

• Απότομες αλλαγές θερμοκρασίας,

• Στρες ή έντονη συναισθηματική φόρτιση.

Τα είδη του Raynaud’s: Πρωτογενές ή δευτερογενές;

View this post on Instagram

A post shared by Cameo Carter, MD, FAAP (@doctorladymd)

Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι:

Πρωτογενές Raynaud’s:
Η πιο ήπια και συχνή μορφή, εμφανίζεται συχνότερα σε νεαρές γυναίκες, χωρίς να συνδέεται με άλλη πάθηση. Είναι συχνά ενοχλητικό αλλά όχι επικίνδυνο.

Δευτερογενές Raynaud’s:
Η πιο σοβαρή μορφή. Συνδέεται με αυτοάνοσα νοσήματα όπως:

• Λύκος,
• Σκληρόδερμα,
• Ρευματοειδής αρθρίτιδα,
• Σύνδρομο Sjögren.

Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να προκαλέσει έλκη, μόλυνση και σε σπάνιες περιπτώσεις γάγγραινα. Γι’ αυτό χρειάζεται παρακολούθηση και συχνά πιο επιθετική θεραπευτική προσέγγιση.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

• Γυναίκες, ιδιαίτερα κάτω των 30,
• Άτομα με οικογενειακό ιστορικό Raynaud’s,
• Όσοι πάσχουν από αυτοάνοσα,
• Εργαζόμενοι που χρησιμοποιούν δονητικά εργαλεία (π.χ. τρυπάνια),
• Άτομα που έχουν πάρει ειδικά φάρμακα για πίεση, ημικρανίες ή ΔΕΠΥ,
• Όσοι καπνίζουν ή κάνουν vape – η νικοτίνη επιβαρύνει σοβαρά τα αγγεία.

Τα συμπτώματα με μια ματιά

• Χρώμα δέρματος που αλλάζει από λευκό → μπλε → κόκκινο,
• Κρύο, μούδιασμα, πόνος ή τσούξιμο στα δάχτυλα,
• Επεισόδια που κρατάνε από λεπτά μέχρι ώρες,
• Συνήθως ξεκινά από ένα δάχτυλο και μετά εξαπλώνεται.

- Αν εμφανίζεις έλκη, έντονο πόνο, ή το φαινόμενο γίνεται συχνότερο και πιο σοβαρό, πρέπει να επισκεφθείς άμεσα γιατρό.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Ο γιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει τεχνική που ονομάζεται τριχοειδοσκόπηση νυχιών, όπου παρατηρεί μικροσκοπικά τα αγγεία κάτω από τα νύχια. Αν δει ανωμαλίες, μπορεί να υποψιαστεί δευτερογενές Raynaud’s.

Τι μπορείς να κάνεις;

• Μείνε ζεστός – γάντια ακόμη και μέσα στο σπίτι.
• Απόφυγε το στρες και την έκθεση σε απότομες θερμοκρασιακές αλλαγές.
• Κόψε το κάπνισμα και το άτμισμα.
• Διατήρησε καλή κυκλοφορία – κάνε ήπια άσκηση και κούνησε συχνά τα χέρια και τα πόδια σου.

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να χορηγηθούν φάρμακα που χαλαρώνουν τα αγγεία, ενώ η αντιμετώπιση της υποκείμενης νόσου (στη δευτερογενή μορφή) είναι κομβικής σημασίας.