Μετά από 100 ημέρες διαπραγματεύσεων και πιέσεων, ΗΠΑ και Ουκρανία υπέγραψαν τελικά μνημόνιο κατανόησης για τις σπάνιες γαίες, ανοίγοντας τον δρόμο για συνεργασία χωρίς πλήρη εγγυήσεις ασφαλείας.

Μετά από 100 ημέρες που ο Ντόναλντ Τραμπ επέμενε να υπάρχουν εμπράγματες εξασφαλίσεις υπό την μορφή συμφωνίας για την εκμετάλλευση των σπάνιων γαιών της Ουκρανίας, τελικώς Κίεβο και Ουάσιγκτον έβαλαν τις υπογραφές τους σε επίσημο μνημόνιο κατανόησης που ισοδυναμεί με το πρώτο στάδιο της συμφωνίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ, παρά τις πιέσεις – κάποιες ασύμμετρες και ακραίες – προς το Κίεβο, παίρνει αυτό που ζήτησε αλλά όχι στον βαθμό και με τους όρους που είχε προτείνει. Από την πλευρά της, η Ουκρανία δίνει πρόσβαση στα κοιτάσματά της στις ΗΠΑ χωρίς τις δεσμεύσεις ασφαλείας που ζητούσε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αλλά διασφαλίζοντας μελλοντική συνεργασία και με τις ΗΠΑ του Τραμπ, που κάθε άλλο από φιλικές έχουν υπάρξει.

Ρήξη, πίεση και μια συμβιβαστική συμφωνία

Η συμφωνία για τις σπάνιες γαίες της Ουκρανίας έχει περάσει από *«σαράντα κύματα»* και έχει διαμορφώσει ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο ανάμεσα στο Οβάλ Γραφείο και το Κίεβο. Ο Τραμπ, πιέζοντας για υπογραφή τον Ζελένσκι και ζητώντας εκμετάλλευση χωρίς όριο του 50% των ουκρανικών κοιτασμάτων, απαίτησε δημόσια και εγγυήσεις ασφαλείας. Αυτό οδήγησε στην *on camera* ρήξη και στην απομάκρυνση του Ουκρανού Προέδρου από την Ουάσιγκτον.

Το πάγωμα για 48 ώρες στην αποστολή πληροφοριών και οπλικών συστημάτων προς το Κίεβο έδειξε τη σοβαρότητα της κατάστασης. Το τελικό κείμενο της συμφωνίας, που υπογράφεται από εκπροσώπους και όχι από Προέδρους, δείχνει ότι αμφότερες πλευρές έκαναν ένα μερικό βήμα πίσω, χωρίς να λάβουν τα ανταλλάγματα που αρχικά επεδίωκαν.

Περιορισμένη προοπτική και ευρωπαϊκή σύγκριση

Αναλυτές με ενημέρωση από το περιβάλλον του Τραμπ αναφέρουν πως η συμφωνία αποτελεί μεν ένα πρώτο βήμα προσέγγισης του νέου Λευκού Οίκου με το Κίεβο, αλλά δεν έχει σημαντικές διαφορές από εκείνη που η Ουκρανία είχε ήδη συνάψει με την Ευρώπη εδώ και πάνω από έναν χρόνο. Το γεγονός αυτό μειώνει τη στρατηγική βαρύτητα της συμφωνίας.

Ο Τραμπ, ξεπερνώντας το ορόσημο των 100 ημερών χωρίς λύση στον πόλεμο, έχει πλέον κάτι απτό να επιδείξει. Όμως δεν μπορεί – *και αν το πράξει δεν θα είναι ακριβές* – να υποστηρίξει πως οι ΗΠΑ εξασφάλισαν εγγυήσεις για τα 200 (ή 120) δισ. δολάρια που έχουν δαπανηθεί. Αντίστοιχα, το Κίεβο δεν απέκτησε κάτι που να επηρεάζει άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Έμμεση πίεση προς τη Μόσχα και γεωπολιτικά σήματα

Η συμφωνία εκλαμβάνεται από ορισμένους ως έμμεση, αλλά σημαντική κίνηση πίεσης προς τη Ρωσία. Πολλά από τα κατεχόμενα εδάφη στα ανατολικά της Ουκρανίας είναι πλούσια σε κοιτάσματα. Η Ουάσιγκτον, υπογράφοντας συμφωνία με το Κίεβο, δεν αναγνωρίζει αυτά τα εδάφη ως ρωσικά, σε αντίθεση με τις επιδιώξεις της Μόσχας.

Το τι θα κάνει ο Τραμπ στα επόμενα στάδια παραμένει άγνωστο. Πιθανώς να χρησιμοποιήσει το μνημόνιο ως εργαλείο πίεσης προς όλες τις πλευρές. Μέχρι στιγμής οι προσπάθειές του δεν έχουν αποφέρει αποτέλεσμα – μένει να φανεί αν αυτή τη φορά υπάρχει πράγματι κάποιο *συγκροτημένο σχέδιο λύσης*.

🇺🇸🇺🇦 Trump signs US-Ukraine rare earth deal after weeks of gridlock. First real breakthrough in months. https://t.co/xxyz123

— Global Brief (@GlobalBriefNews) April 30, 2025