Η υπεραπόδοση του φετινού προϋπολογισμού ανοίγει το δρόμο για γενναίες φοροελαφρύνσεις από το 2026, με βασικό σενάριο την κατάργηση ή τη δραστική μείωση του ΕΝΦΙΑ, ενώ το οικονομικό επιτελείο προετοιμάζεται από θέση ισχύος για τις νέες παρεμβάσεις.

Ισχυρό πλεόνασμα και ενίσχυση του δημοσιονομικού χώρου

Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους εκτιμά ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα φτάσει το 3% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας τον στόχο του 2,4% και δημιουργώντας πρόσθετο μαξιλάρι άνω του 1 δισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα αυτό προσφέρει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να κινηθεί με άνεση στο σχεδιασμό νέων φοροελαφρύνσεων, χωρίς να διακινδυνεύεται η δημοσιονομική σταθερότητα. Ανάλογη υπεραπόδοση σημειώθηκε και το 2024, όταν, σύμφωνα με τη Eurostat, το πρωτογενές πλεόνασμα έφτασε το 4,8%, επιτρέποντας μόνιμα μέτρα στήριξης.

Σχέδια για μείωση ή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ

Στο νέο πακέτο μέτρων που ετοιμάζει ο Κυριάκος Μητσοτάκης για τη ΔΕΘ, εντάσσεται και η κατάργηση ή δραστική μείωση του ΕΝΦΙΑ, φόρου που αποδίδει περίπου 2,3 δισ. ευρώ ετησίως. Εξετάζεται επίσης η αναμόρφωση των τεκμηρίων διαβίωσης και η μείωση φορολογικών συντελεστών για τη μεσαία τάξη. Εναλλακτικά, αν δεν προχωρήσει η πλήρης κατάργηση, προτείνονται μειώσεις στους συντελεστές και την κλίμακα υπολογισμού, με στόχο την ουσιαστική ανακούφιση των μικροϊδιοκτητών.

Τα σενάρια ελάφρυνσης και οι προϋποθέσεις

Σύμφωνα με πληροφορίες, μελετώνται δύο προτάσεις: αύξηση της έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ έως 10% για περιουσίες έως 250.000 ευρώ και μείωση του βασικού φόρου για ακίνητα σε ζώνες 1.500-2.000 ευρώ/τ.μ.. Οι αλλαγές αποσκοπούν στην αντιστάθμιση των επιβαρύνσεων από την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών. Ωστόσο, κάθε παρέμβαση εξαρτάται από τις δημοσιονομικές αντοχές και τους περιορισμούς του Συμφώνου Σταθερότητας, με το ποσό του ΕΝΦΙΑ να παραμένει κρίσιμο για τα δημόσια έσοδα.

Οι υπόλοιπες παρεμβάσεις και οι δημοσιονομικές εξελίξεις

Παράλληλα, εξετάζονται μέτρα όπως η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για παλιούς συνταξιούχους και αλλαγές στις φορολογικές κλίμακες. Οι αποφάσεις θα κλειδώσουν στις αρχές Σεπτεμβρίου, ανάλογα με την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού και την πρόοδο στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις για την εξαίρεση των αμυντικών δαπανών.

Δυναμική υπεραπόδοση στα δημόσια έσοδα

Τα πρώτα στοιχεία του 2025 είναι ενθαρρυντικά, με πρωτογενές πλεόνασμα στο πρώτο τρίμηνο 4,5 δισ. ευρώ, πενταπλάσιο του στόχου των 616 εκατ. ευρώ. Η υπέρβαση των φορολογικών εσόδων κατά 1,8 δισ. ευρώ οφείλεται στην καλύτερη φορολογική συμμόρφωση, την αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας και την άνθηση των εσόδων από ΦΠΑ. Η θετική πορεία συνεχίστηκε και τον Απρίλιο, χάρη στην αυξημένη κατανάλωση λόγω Πάσχα και τη χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών.

Ρεαλιστικοί στόχοι και αισιοδοξία για την ανάπτυξη

Οι προβλέψεις για το 2025 τοποθετούν τα δημόσια έσοδα στα 69,5 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,49 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2024. Η εκτίμηση για οικονομική ανάπτυξη 2,3% στηρίζεται στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, την ενίσχυση των επενδύσεων και την άνοδο της κατανάλωσης. Το πρώτο στίγμα για την πορεία του ΑΕΠ αναμένεται να δοθεί στις 6 Ιουνίου από την ΕΛΣΤΑΤ.