Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη έκαναν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Οσάκα στην Ιαπωνία. Εντόπισαν ότι μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη, η AP2A1, λειτουργεί σαν ρυθμιστής της νεότητας των κυττάρων.

Αν μειωθούν τα επίπεδα αυτής της πρωτεΐνης σε γερασμένα κύτταρα, αυτά ανανεώνονται και «ξανανιώνουν». Αντίθετα, όταν αυξηθεί η AP2A1 σε νεαρά κύτταρα, τότε εμφανίζουν πρόωρα σημάδια γήρανσης.

Τι σημαίνει όμως «γερασμένα κύτταρα»;

Καθώς μεγαλώνουμε, τα κύτταρα μας συνεχίζουν να διαιρούνται, μέχρι που κάποια στιγμή σταματούν αυτή τη διαδικασία. Αντί να πεθαίνουν, παραμένουν στον οργανισμό, αλλά δυσλειτουργικά. Ονομάζονται γερασμένα κύτταρα και μπορούν να προκαλέσουν ζημιά στους γύρω ιστούς.

Συχνά είναι υπερβολικά διογκωμένα – φτάνουν μέχρι και έξι φορές το φυσιολογικό μέγεθος – και εκκρίνουν φλεγμονώδεις ουσίες που επιβαρύνουν το σώμα. Η παρουσία τους έχει συνδεθεί με πλήθος προβλημάτων, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, καρδιοπάθειες και αρθρίτιδα.

Ο επικεφαλής της μελέτης, Pirawan Chantachotikul, δήλωσε: «Ακόμα δεν έχουμε καταλάβει πλήρως πώς αυτά τα κύτταρα καταφέρνουν να διατηρούν το τεράστιο μέγεθός τους. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι τα στρώματα στρες στους ιστούς τους είναι παχύτερα, κάτι που ίσως οφείλεται σε πρωτεΐνες που ενισχύουν αυτή τη δομή».

Η πρωτεΐνη-κλειδί και ο ρόλος της στη νεότητα

Στην έρευνα, οι επιστήμονες εξέτασαν κύτταρα δέρματος και παρατήρησαν ότι τα γερασμένα κύτταρα έχουν σημαντικά αυξημένα επίπεδα της πρωτεΐνης AP2A1. Μέχρι πρότινος δεν υπήρχε σύνδεση αυτής της πρωτεΐνης με τη γήρανση. Όταν κατάφεραν να μειώσουν τα επίπεδά της μέσω ειδικής τεχνικής, τα κύτταρα επανήλθαν στο κανονικό τους μέγεθος, άρχισαν ξανά να διαιρούνται και εμφάνισαν μειωμένα σημάδια γήρανσης.

Αντίθετα, όταν αύξησαν την AP2A1 σε νεαρά κύτταρα, αυτά εμφάνισαν χαρακτηριστικά πρόωρης γήρανσης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η πρωτεΐνη αυτή επηρεάζει τον τρόπο που τα κύτταρα συνδέονται με το περιβάλλον τους, μέσω μιας διαδικασίας που σχετίζεται με τις εστιακές συνδέσεις (focal adhesions).

Στα γερασμένα κύτταρα, αυτές οι συνδέσεις γίνονται υπερβολικά μεγάλες και δύσκαμπτες – και η AP2A1 φαίνεται να έχει βασικό ρόλο σε αυτό.

Η συγκεκριμένη ανακάλυψη ανοίγει νέους δρόμους για την ανάπτυξη θεραπειών που στοχεύουν στην ανανέωση των κυττάρων και την επιβράδυνση της γήρανσης. Αν καταφέρουμε να μειώσουμε την AP2A1 με φάρμακα, θα μπορούμε ενδεχομένως να περιορίσουμε τις ασθένειες που σχετίζονται με τα γερασμένα κύτταρα και να ενισχύσουμε τη φυσική επούλωση του οργανισμού.

Ωστόσο, οι επιστήμονες υπενθυμίζουν ότι τα γερασμένα κύτταρα δεν είναι εξολοκλήρου «κακά», καθώς παίζουν και προστατευτικό ρόλο, όπως στην αναχαίτιση της εξάπλωσης καρκινικών κυττάρων. Γι’ αυτό, οποιαδήποτε μελλοντική θεραπεία πρέπει να ισορροπεί προσεκτικά τη δράση τους.