Η Τουρκία ανακοίνωσε την έναρξη της πιο εκτεταμένης και ολοκληρωμένης διαδικασίας αποκατάστασης του τρούλου της Αγίας Σοφίας, ενός έργου που εξελίσσεται παράλληλα με τις υπόλοιπες εργασίες συντήρησης του εμβληματικού μνημείου, οι οποίες συνεχίζονται εδώ και μια δεκαετία.

Ο υπουργός Τουρισμού και Πολιτισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, ανέφερε ότι πρόκειται για την «μεγαλύτερη διαδικασία αποκατάστασης στην ιστορία του τρούλου», με στόχο την ενίσχυση της αντοχής του σε σεισμούς και τη διατήρηση της αρχικής κατάστασης του οικοδομήματος με σχολαστικότητα.

Δείτε το βίντεο που δημοσίευσε ο Τούρκος υπουργός:

Tarihe sahip çıkıyoruz, Ayasofya’yı geleceğe taşıyoruz! 🕌

1486 yıllık Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nde, ibadete ara vermeden restorasyon ve güçlendirme çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu çalışmaların bir kısmını tamamladık, kalan bölümleri ise dikkatle yürütüyoruz.

Bu süreçte,… pic.twitter.com/YIcwaN2eW6

— Mehmet Nuri Ersoy (@MehmetNuriErsoy) April 14, 2025

Αντισεισμική προστασία και διατήρηση των ψηφιδωτών

Οι εργασίες, σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές, θα πραγματοποιηθούν από την εξωτερική επιφάνεια του τρούλου, ώστε να μην επηρεαστούν τα ιστορικά ψηφιδωτά στο εσωτερικό. Οι επικαλύψεις μολύβδου θα αφαιρεθούν, θα επισκευαστούν ή θα αντικατασταθούν, ενώ παράλληλα ο τρούλος θα καλυφθεί με προσωρινή χαλύβδινη κατασκευή και ειδικό μουσαμά για προστασία από τις καιρικές συνθήκες.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα τοποθετηθεί χαλύβδινη πλατφόρμα ύψους 43,5 μέτρων σε τέσσερις βασικές κολόνες, επιτρέποντας την παράλληλη διεξαγωγή θρησκευτικών και αναστηλωτικών εργασιών. «Η προσευχή θα συνεχισθεί, η ιστορία θα διατηρηθεί», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Ερσόι.

Το έργο περιλαμβάνει επίσης επιστημονική ανάλυση προηγούμενων ζημιών από σεισμούς και πυρκαγιές, καθώς και προσομοιώσεις μεγάλου σεισμού για τον εντοπισμό και ενίσχυση των δομικά αδύναμων σημείων του μνημείου.

Ανοιχτή στο κοινό κατά τη διάρκεια των έργων

Η Αγία Σοφία θα παραμείνει προσβάσιμη στους πιστούς και στους επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης. Το γεγονός αυτό καθιστά τη διαδικασία τεχνικά πιο σύνθετη, όπως επισημαίνουν επιστήμονες. Δεν έχει δοθεί επίσημο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των έργων, καθώς αναμένονται πιθανές καθυστερήσεις λόγω απρόβλεπτων συνθηκών.

Δείτε φωτογραφίες:

Ιστορική διαδρομή του μνημείου

Η Αγία Σοφία ιδρύθηκε ως χριστιανικός ναός το 537 μ.Χ., επί Ιουστινιανού, και λειτούργησε έτσι έως την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Μετατράπηκε σε οθωμανικό τέμενος και το 1935, επί Κεμάλ Ατατούρκ, έγινε μουσείο. Το 2020, κατόπιν απόφασης του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επανήλθε σε χρήση ως τζαμί, απόφαση που προκάλεσε αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο και έθεσε ζητήματα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η νέα φάση αποκατάστασης εντάσσεται σε ένα μακροχρόνιο σχέδιο της τουρκικής κυβέρνησης για την ανάδειξη και συντήρηση της Αγίας Σοφίας, την ώρα που το μνημείο συνεχίζει να βρίσκεται στο επίκεντρο τόσο της πολιτικής όσο και της πολιτιστικής συζήτησης, εντός και εκτός Τουρκίας.