Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών φέρνει τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ αντιμέτωπο με τη Δικαιοσύνη, κατηγορώντας τη Meta για παράνομη συγκρότηση μονοπωλίου στον χώρο των κοινωνικών δικτύων.

Η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC) υποστηρίζει πως η εταιρεία έχτισε σταδιακά την κυρίαρχη θέση της μέσα από «αντιανταγωνιστική συμπεριφορά» και κινήσεις που περιόρισαν τον ανταγωνισμό.

Αν το δικαστήριο αναγνωρίσει μονοπωλιακές πρακτικές, η Meta ενδέχεται να αναγκαστεί να διαχωρίσει τις βασικές της πλατφόρμες, με το Instagram και το WhatsApp να βγαίνουν προς πώληση — ένα ενδεχόμενο που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τον τεχνολογικό χάρτη και να ευνοήσει άλλους κολοσσούς του χώρου.

Την ίδια ώρα, το πολιτικό παρασκήνιο γύρω από την υπόθεση μοιάζει έντονο. Παρότι η FTC λειτουργεί ανεξάρτητα, μακριά από κομματικές επιρροές, οι κινήσεις του Μαρκ Ζάκερμπεργκ δείχνουν πως επιδιώκει στενότερη σχέση με τον Ντόναλντ Τραμπ, ενόψει πιθανής επιστροφής του στην εξουσία.

Όπως ανέφερε σε εσωτερική οδηγία προς το προσωπικό της Meta: «έχουμε τώρα την ευκαιρία να οικοδομήσουμε μια παραγωγική συνεργασία με την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών» και «θα το δεχθούμε». Ο Ζάκερμπεργκ εθεάθη στον Λευκό Οίκο στις 2 Απριλίου, ενώ την ίδια μέρα, όπως αποκάλυψαν οι New York Times και η Wall Street Journal, πίεζε τον Τραμπ για διευθέτηση της υπόθεσης με την Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Ο πρώην υπουργός Εργασίας Ρόμπερτ Ράιχ, σχολιάζοντας τις εξελίξεις, έγραψε στο X: «Θυμηθείτε πώς ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ άρχισε να βολεύει τον Τραμπ καθώς η Meta δώρισε 1 εκατομμύριο δολάρια στην ορκωμοσία του; Λοιπόν, τώρα ο Ζάκερμπεργκ προσπαθεί να εισπράξει χρήματα – φέρεται να πιέζει τον Τραμπ να διευθετήσει την αντιμονοπωλιακή αγωγή της FTC εναντίον της Meta».

Η υπόθεση και ο δικαστής-κλειδί

Η υπόθεση κατά της Meta ξεκίνησε το 2020, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, με την υποστήριξη και πολιτειακών εισαγγελέων. Αν και η πρώτη μήνυση απορρίφθηκε, η FTC την επανέφερε με πιο ενισχυμένη επιχειρηματολογία το 2021, επί προεδρίας Μπάιντεν.

Τη δίκη έχει αναλάβει ο περιφερειακός δικαστής Τζέιμς Μπόασμπεργκ, ο οποίος είχε στο παρελθόν απορρίψει την προσφυγή της Meta για ακύρωση της υπόθεσης. Πρόκειται για έναν δικαστή με φήμη ανεξαρτησίας, που είχε επίσης αποφανθεί εναντίον της χρήσης του νόμου περί αλλοδαπών εχθρών από τον Τραμπ για την απέλαση πολιτών της Βενεζουέλας.

Ο Τραμπ έχει επιτεθεί προσωπικά στον Μπόασμπεργκ, αποκαλώντας τον «έναν ριζοσπαστικό αριστερό τρελό» και ζητώντας την παραπομπή του, παρά το ακομμάτιστο προφίλ του δικαστή και την ευρεία εκτίμηση που χαίρει στον νομικό κόσμο.

Πίσω από τη νομική διαμάχη, η πολιτική ένταση

Η πολιτική διάσταση δεν περιορίζεται σε δηλώσεις. Τον Ιανουάριο, ο Τραμπ απέλυσε δύο Δημοκρατικούς επιτρόπους της FTC, παρά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του 1935 που απαγορεύει τέτοια ενέργεια χωρίς αιτία. Οι αποπεμφθέντες, Ρεμπέκα Σλότερ και Αλβάρο Μπεντόγια, προσέφυγαν νομικά κατά του Τραμπ.

«Οι νόμοι μας πρέπει να επιβάλλονται χωρίς φόβο ή εύνοια», δήλωσε η Σλότερ στο CNN, προσθέτοντας πως «ο πρόεδρος ήταν πολύ σαφής σχετικά με την οδηγία της επιβολής του νόμου να στοχεύσει τους εχθρούς του και να ευνοήσει τους συμμάχους του».

Το ερώτημα που πλανάται πλέον είναι αν ο Ζάκερμπεργκ συγκαταλέγεται στους «φίλους ή στους εχθρούς» του Τραμπ. Αν και στο παρελθόν ο Τραμπ τον είχε κατηγορήσει ότι «συνωμοτούσε εναντίον του το 2020», λέγοντας μάλιστα πως «αν κάνει κάτι παράνομο αυτή τη φορά, θα περάσει το υπόλοιπο της ζωής του στη φυλακή – όπως και άλλοι που εξαπατούν στις προεδρικές εκλογές του 2024», οι σχέσεις τους φαίνεται να έχουν εξομαλυνθεί.

Το περασμένο καλοκαίρι, μετά την απόπειρα δολοφονίας του Τραμπ στην Πενσυλβάνια, ο Ζάκερμπεργκ μίλησε θετικά για τον πρώην πρόεδρο και είχε δείπνο μαζί του στο Μαρ-α-Λάγκο. «Είχαμε ένα πολύ ωραίο δείπνο», δήλωσε ο Τραμπ στο NBC. «Ζήτησε να δειπνήσει. Είχα δείπνο μαζί του. Άνθρωποι σαν εμένα τώρα, ξέρεις;».

Στο μεταξύ, ο Ζάκερμπεργκ έχει υιοθετήσει μια νέα στρατηγική επικοινωνίας, πιο φιλική προς τη βάση του MAGA. Η Meta προχώρησε σε αλλαγές στην πολιτική περιεχομένου του Facebook, κάνοντας παραχωρήσεις σε χρόνιες καταγγελίες περί «λογοκρισίας», ενώ ο ίδιος συμμετείχε μαζί με άλλους τεχνολογικούς ηγέτες στην ορκωμοσία Τραμπ — μια συμβολική κίνηση που ο Τραμπ αναφέρει συχνά.

Κατά την υπερασπιστική της γραμμή, η Meta υποστηρίζει ότι «κάθε 17χρονος στον κόσμο γνωρίζει ότι το Facebook, το Instagram και το WhatsApp ανταγωνίζονται με τα κινεζικά TikTok, YouTube, X, iMessage και πολλούς άλλους».

Η έκβαση της δίκης θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της Meta, αλλά ίσως και τις ισορροπίες στον παγκόσμιο ψηφιακό χάρτη.