Πέρασαν 70 χρόνια από τότε που ο αμερικανικός στρατός, με μια πρωτότυπη ειδική επιχείρηση («Wetback»), «τσουβάλιασε» βίαια 1.1 εκατ. Μεξικανούς μετανάστες. Τους έβαλε σε φορτηγά-κλουβιά και τους έστειλε πίσω στην πατρίδα τους. Η ιστορία για κάποιους επαναλαμβάνεται στις ΗΠΑ.

Ήδη ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αφού επικαλέστηκε έναν «αρχαίο» νόμο του… 1798, επιτάχυνε ραγδαία τις απελάσεις μεταναστών χωρίς έγγραφα, παρέχοντάς τους ελάχιστη έως καθόλου σωστή διαδικασία.

Το περασμένο σαββατοκύριακο, σε μια πρωτοφανή κίνηση, πάνω από 200 φερόμενα ως μέλη της εγκληματικής συμμορίας Tren de Aragua της Βενεζουέλας απελάθηκαν από τις ΗΠΑ στο Ελ Σαλβαδόρ.

Λίγες μόνο ώρες πριν απέλαση μάλιστα ο Αμερικανός δικαστής, Τζέιμς Μπόασμπεργκ, είχε διατάξει να σταματήσουν οι απελάσεις που καλύπτονται από το διάγγελμα του Τραμπ, αλλά μέχρι τότε τα αεροπλάνα είχαν ήδη απογειωθεί.

«Έκανε τα σύνορα αγνώριστα»

Η δουλειά όμως που έχουν κάνει οι αμερικανικές αρχές στα σύνορα, για να περιορίσουν τη παράνομη μεταστάστευση, δεν έχει προηγούμενο.

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ των New York Times, οι παράνομες διελεύσεις στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού έχουν πέσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών. Τα κέντρα μεταναστών που κάποτε γεμάτα κόσμο είναι άδεια. Αντί να κατευθυνθούν βόρεια, οι άνθρωποι που έχουν εγκλωβιστεί στο Μεξικό αρχίζουν να επιστρέφουν στα σπίτια τους σε μεγαλύτερους αριθμούς.

«Τα σύνορα είναι σχεδόν αγνώριστα από μόλις πριν από μερικά χρόνια, όταν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι από όλο τον κόσμο περνούσαν στις ΗΠΑ κάθε μήνα σε σκηνές χάους και αναταραχών» αναφέρεται χαρακτηριστικά στο δημοσίευμα.

Όπως λέει το δημοσίευμα, οι τακτικές της προεδρίας Τραμπ είναι σκληρές και τακτικές: Σε αυτές περιλαμβάονται η διακοπή του ασύλου επ’ αόριστον για άτομα που αναζητούν καταφύγιο στις ΗΠΑ μέσω των νότιων συνόρων. Στο μενού είναι η ανάπτυξη στρατευμάτων για να κυνηγήσουν και, ίσως εξίσου κρίσιμο, να τρομάξουν όσους πάνε να περάσουν τα σύνορα.

Επίσης οι Αμερικανοί δημοσιοποιούν τις πτήσεις απέλασης στις οποίες οι μετανάστες στέλνονται στα σπίτια τους με χειροπέδες.

Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι τα παραπάνω μέτρα απέφεραν εντυπωσιακά αποτελέσματα. Τον Φεβρουάριο, η Συνοριακή Περιπολία των ΗΠΑ δήλωσε ότι συνέλαβε 8.347 άτομα που προσπαθούσαν να περάσουν παράνομα τα σύνορα, από το υψηλό ρεκόρ περισσότερων από 225.000 συλλήψεων τον Δεκέμβριο του 2023.

Ο Μπάιντεν είχε κάνει την αρχή

Τη «δουλειά» βέβαια είχε ξεκινήσει πολύ πριν, ο Δημοκρατικός πρόεδρος Τζό Μπάιντεν, που κατέστειλε τους αιτούντες άσυλο και ώθησε το Μεξικό να κρατήσει μακριά τους μετανάστες. Μέχρι το τέλος της θητείας του, οι παράνομες διελεύσεις είχαν πέσει στα χαμηλότερα επίπεδα της προεδρίας του. Τον Δεκέμβριο, του 2024, η Συνοριακή Περιπολία συνέλαβε 47.330 μετανάστες στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού.

Με 1.527 μετανάστες την ημέρα, αυτός ήταν ο χαμηλότερος ημερήσιος μέσος όρος για κάθε μήνα κατά τη διάρκεια ολόκληρης της προεδρίας Μπάιντεν. Ωστόσο, ο Τραμπ κατάφερε να μειώσει πέντε φορές αυτόν τον αριθμό, μόνο τον πρώτο μήνα της προεδρίας του, τον Φεβρουάριο.

Εάν αυτή η τάση διατηρηθεί για έναν ολόκληρο χρόνο, οι συλλήψεις μεταναστών στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να πέσουν σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα, όπως ήταν το 1967 περίπου, σύμφωνα με τον Άνταμ Ίσακσον, ειδικό στη μετανάστευση στην οργάνωση Γραφείο της Ουάσιγκτον για τη Λατινική Αμερική (WOLA).

Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι αριθμοί πέφτουν νοτιότερα και στην περιοχή. Ο αριθμός των ανθρώπων που προσπαθούσαν να φτάσουν στις ΗΠΑ μέσω του Darién Gap -της απαγορευμένης χερσαίας γέφυρας που συνδέει τη Νότια Αμερική και την Κεντρική Αμερική που αποτελεί βαρόμετρο μελλοντικής πίεσης στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού- μειώθηκε σε 408 τον Φεβρουάριο, από περισσότερους από 37.000 τον ίδιο μήνα πέρυσι, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μετανάστευσης του Παναμά.

Μόνο επί Αιζενχάουερ συνέβαιναν αυτά

Οι ειδικοί στον τομέα της μετανάστευσης λένε ότι κάτι που να μοιάζει με τις καταστολές του Ντόναλντ Τραμπ, συνέβη μόνο τη δεκαετία του 1950, όταν ο θυμός στις ΗΠΑ από την εισροή Μεξικανών εργατών προκάλεσε την «Επιχείρηση Wetback», που είχε ως στόχο την απέλαση πάνω από ένα εκατομμύριο Μεξικανών μεταναστών. «Πρέπει να επιστρέψετε στη κυβέρνηση του Αϊζενχάουερ για να [ξανα]δείτε κάτι τέτοιο», είπε ο Ίσακσον.

Ο Τραμπ έπνιξε τη ροή των μεταναστών ακόμη πιο δραστικά, στερεώνοντας μια σαρωτική στροφή στην πολιτική των ΗΠΑ με μέτρα που πολλοί επικριτές, θεωρούσαν εδώ και καιρό πολιτικά δυσάρεστα, νομικά αβάσιμα και αναποτελεσματικά, επειδή δεν αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αιτίες της μετανάστευσης.

«Ολόκληρο το πρότυπο της μετανάστευσης αλλάζει», είπε η Γιούνις Ρεντόν, η συντονίστρια του Migrant Agenda, ενός συνασπισμού μεξικανικών ομάδων υπεράσπισης. Επικαλούμενη τις πολιτικές Τραμπ και τις απειλές του που στοχεύουν μετανάστες, πρόσθεσε: «Οι οικογένειες είναι τρομοκρατημένες».