Στην Ελλάδα καταγράφονται ετησίως περίπου 30.000 εγκεφαλικά επεισόδια, καθιστώντας τη χώρα μία από αυτές με τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη.

Το εγκεφαλικό αποτελεί την κύρια αιτία αναπηρίας και τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τους ειδικούς να το χαρακτηρίζουν, μεταφορικά, ως μια «πανδημία σε εξέλιξη».

Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο International Journal of Stroke αποκαλύπτει ότι σχεδόν το 70% των εγκεφαλικών επεισοδίων συνδέονται με μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου. Το πιο ενθαρρυντικό στοιχείο είναι ότι αυτοί οι παράγοντες μπορούν να τροποποιηθούν, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικού.

Οι 5 βασικοί μεταβολικοί παράγοντες κινδύνου:

• Συσσώρευση λίπους στην κοιλιακή χώρα – Περίμετρος μέσης πάνω από 102 εκ. στους άνδρες και 88 εκ. στις γυναίκες.
• Αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων – Πρόκειται για ένα είδος λίπους στο αίμα που αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.
• Χαμηλή "καλή" χοληστερόλη (HDL) – Η HDL συμβάλλει στην απομάκρυνση της επιβλαβούς LDL χοληστερόλης από το αίμα.
• Υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα – Συνδέονται με τον προδιαβήτη και τον διαβήτη τύπου 2.
• Υψηλή αρτηριακή πίεση – Ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό.

Εάν κάποιος εμφανίζει τρεις ή περισσότερους από αυτούς τους παράγοντες, διαγιγνώσκεται με μεταβολικό σύνδρομο, το οποίο όχι μόνο αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού, αλλά συνδέεται και με καρδιαγγειακά νοσήματα και διαβήτη τύπου 2. Μάλιστα, υπολογίζεται ότι περίπου ένας στους τρεις ενήλικες πληροί τα κριτήρια διάγνωσής του, συχνά χωρίς να το γνωρίζει.

Τρόποι πρόληψης και μείωσης του κινδύνου εγκεφαλικού

Τα καλά νέα είναι πως το μεταβολικό σύνδρομο μπορεί να αντιστραφεί. Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να μειώσουν σημαντικά τους μεταβολικούς κινδύνους. Οι ειδικοί συστήνουν:

1. Υγιεινή διατροφή – Ένα ισορροπημένο διατροφικό πλάνο με φρούτα, λαχανικά, φυτικές ίνες και καλά λιπαρά βελτιώνει τη χοληστερόλη και το σάκχαρο.
2. Σωματική δραστηριότητα – Η τακτική άσκηση (τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα) συμβάλλει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και της καρδιαγγειακής υγείας.
3. Επαρκής ύπνος – Η έλλειψη ύπνου διαταράσσει τον μεταβολισμό και αυξάνει τον κίνδυνο μεταβολικών διαταραχών.
4. Διακοπή καπνίσματος – Το κάπνισμα καταστρέφει τα αιμοφόρα αγγεία και αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού.
5. Διαχείριση του άγχους – Το χρόνιο στρες συνδέεται με υπέρταση και μεταβολικές ανισορροπίες.

Σε κάποιες περιπτώσεις, η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να κριθεί απαραίτητη για τη ρύθμιση της χοληστερόλης, της πίεσης ή του σακχάρου. Η τήρηση των οδηγιών του γιατρού είναι κρίσιμη για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών.