Ο Πάτρικ Σνάιντερ μπορεί να προβλέψει το μέλλον. Σε κάθε περίπτωση, ο γραφίστας από το Πφόρτσχαϊμ της Βάδης-Βυρτεμβέργης μπορεί με μεγάλη ακρίβεια να υπολογίσει από σήμερα τον αριθμό των παραγγελιών που θα γίνουν για το προϊόν του αύριο. Πώς το κάνει αυτό; Απλώς κοιτάει τι δημοσίευσε πρόσφατα ο Ίλον Μασκ στο X (τέως Twitter).

«Όποτε δημοσιεύει μια πραγματικά ανόητη άποψη, βλέπω ότι οι πωλήσεις μου αυξάνονται. Και αυξάνονται με μεγαλύτερη συνέπεια μετά την τοποθέτηση του Μασκ υπέρ της AfD». Ο Μασκ βάλλει κατά της γερμανικής κυβέρνησης – οι πωλήσεις του Σνάιντερ αυξάνονται. Ο Μασκ τοποθετείται υπέρ της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) – οι πωλήσεις του Σνάιντερ αυξάνονται. Ο Μασκ συνομιλεί στη δική του πλατφόρμα Χ με την συμπρόεδρο του AfD και υποψήφια καγκελάριο Αλίς Βάιντελ – «οι πωλήσεις εκτινάχθηκαν σε μια νύχτα».

Και αυτό γιατί ο Σνάιντερ πουλάει αυτοκόλλητα. Μεταξύ άλλων και αυτοκόλλητα κατά του Μασκ. Η ιδέα πίσω από το προϊόν είναι απλή: Οι οδηγοί της Tesla που ντρέπονται για τις ακροδεξιές τοποθετήσεις του Μασκ κολλούν ένα τέτοιο αυτοκόλλητο στο αυτοκίνητό τους. Το best seller αυτοκόλλητο λέει τα εξής: «Αγόρασα αυτό το όχημα πριν ο Ίλον χάσει τα λογικά του». Οι οδηγοί Tesla δηλώνουν έτσι δημόσια: «Μπορεί να οδηγώ Tesla, αλλά δεν είμαι οπαδός του Μασκ».

Από το Tesla-hype στο Tesla-shame

Ο Στέφαν Βέγκνερ από το διαφημιστικό πρακτορείο Scholz&Friends αποκαλεί αυτούς τους πρώτους οδηγούς της Tesla «early adopters». Ένα νέο, προοδευτικό, οικολογικά ευσυνείδητο τάργκετ γκρουπ που αρχικά ταυτίστηκε με το προϊόν Tesla, αλλά τώρα θέλει να αποστασιοποιηθεί από τον αμφιλεγόμενο Μασκ. «Η Tesla ήταν η πρώτη εταιρεία που κατάφερε να φέρει στην αγορά ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο σε ευρεία κλίμακα, το οποίο ενθουσίασε τους ανθρώπους», εξηγεί ο Βέγκνερ. «Ακριβώς γι’ αυτό κέρδισε ένα κοινό που είναι φαν της τεχνολογίας και εκείνους που θέλουν να είναι οι πρώτοι χρήστες». Κάπως σαν το iPhone της Apple.

Αυτό φαίνεται να αλλάζει. Από την ωμή παρέμβαση του δισεκατομμυριούχου Μασκ στο γερμανικό πολιτικό γίγνεσθαι, η ΑfD εκτινάχθηκε για πρώτη φορά σε εθνική δημοσκόπηση πάνω από το 20%. Ειδικοί χαρακτηρίζουν τις παρεμβάσεις αυτές ως «Tech Coup» (τεχνοπραξικόπημα) και κατηγορούν τον Μασκ ότι υποσκάπτει τη δημοκρατία, προωθώντας ένα παγκόσμιο δίκτυο ακροδεξιών κομμάτων. Και όπως είναι εύκολα κατανοητό, αυτό δεν αρέσει σε πολλούς πελάτες του. «Όσοι αγόρασαν ένα Tesla λόγω μιας οικολογικής πεποίθησης, τώρα αισθάνονται σίγουρα κάτι σαν "Tesla-shame" (ντροπή για την Tesla) και μπορεί να μην τολμούν καν να βγουν από το γκαράζ με το όχημά τους», εξηγεί ο Wegner στην Deutsche Welle. «Και σίγουρα θα επιλέξουν ένα διαφορετικό ηλεκτρικό αυτοκίνητο την επόμενη φορά».

Tesla: Μεγάλες απώλειες στη γερμανική αγορά

Το γεγονός ότι η εταιρεία του Μασκ έχει ήδη χάσει πελάτες που είναι πρόθυμοι να αγοράσουν τα οχήματά του στη Γερμανία φαίνεται κυρίως στα στοιχεία των πωλήσεων. Οι νέες ταξινομήσεις αυτοκινήτων Tesla έχουν σχεδόν μειωθεί στο μισό, με 37.000 νέα οχήματα το 2024 σε σύγκριση με 63.000 το 2023. Το μερίδιο αγοράς στην κατηγορία αμιγώς ηλεκτρικών αυτοκινήτων στη Γερμανία έχει συρρικνωθεί από 12,1 σε 9,9%. Και σαν να μην έφτανε αυτό, η BMW κατάφερε να εκτοπίσει τους Αμερικανούς από τη δεύτερη θέση στις ταξινομήσεις νέων οχημάτων EV.

Πορεία αντιστρόφως ανάλογη με τις πωλήσεις Tesla στην Ελλάδα, όπου ο αμερικανικός παραγωγός κατέγραψε αύξηση κατά 8%, με τις ταξινομήσεις βέβαια να φτάνουν το 2024 στον συγκριτικά μικρό αριθμό των 1.987 οχημάτων.

Tέλος η επιδότηση για ηλεκτρικά αυτοκίνητα

H Tesla όμως δεν είναι η μόνη εταιρεία ηλεκτρικών αυτοκινήτων που είχε μείωση πωλήσεων. Το 2024 ταξινομήθηκαν πρόσφατα για πρώτη φορά λιγότερα EV στη Γερμανία από ό,τι το προηγούμενο έτος: 380.609 ηλεκτρικά αυτοκίνητα, σχεδόν 144.000 λιγότερα από το 2023. «Οι κύριοι λόγοι για την πτώση ήταν το τέλος της επιδότησης για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα», δήλωσε στην Deutsche Welle ο Μάρκους Έμερτ από την Ομοσπονδιακή Ένωση για την ηλεκτροκίνηση (BEM). «Και σίγουρα επίσης η πιο προσεκτική αγοραστική συμπεριφορά λόγω της οικονομικής κατάστασης».

Ακόμα και υπό αυτές τις συνθήκες, η VW κατάφερε να εδραιώσει την ηγετική της θέση, ενώ η BMW βελτίωσε αισθητά τις πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων με 42.066 νέες ταξινομήσεις (2023: 40.420) και μερίδιο αγοράς 11,1% (2023: 7,7%). Σε σύγκριση με τους Γερμανούς ανταγωνιστές της, η αμερικανική εταιρεία είναι ο μεγάλος χαμένος. «Ειδικά στη Γερμανία, εξακολουθεί να υπάρχει αφοσίωση στις γερμανικές μάρκες και η Volkswagen είναι φυσικά κάτι σαν νόμος», εξηγεί ο Έμερτ.

Η Tesla ξαφνικά αντιμετωπίζει τον ανταγωνισμό

Αλλά και η Tesla είχε πιστούς φαν, ακόμα κι αν οι λόγοι τοποθετούνται αλλού, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων διαχείρισης Berylls by Alixpartners με έδρα το Μόναχο. «Η Tesla δεν είχε ανταγωνισμό στην αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων», εξηγεί ο Σάσα Γιάιτε από τη συμβουλευτική εταιρία Berylls. «Είτε σου άρεσαν είτε όχι, αν ήθελες ηλεκτρικό αυτοκίνητο, αγόραζες Tesla».

Τώρα που υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις, οι πωλήσεις και το ενδιαφέρον των πελατών μειώνεται. «Η Tesla έχει πράγματι πρόβλημα προσφοράς. Ο στόλος των οχημάτων της έχει ήδη παλιώσει», εξηγεί. «Και τώρα, φυσικά, υπάρχει ένας επιπλέον παράγοντας: η πολιτική».

Και ως οδηγός Tesla, θα ερωτηθείς για τις πολιτικές πεποιθήσεις του Μασκ, είτε συμφωνείς είτε όχι, όπως ανακάλυψε ο Πάτρικ Σνάιντερ. Σε ένα πάρκινγκ σούπερ μάρκετ του είπαν ότι ως οδηγός Tesla μάλλον επίσης ψηφίζει την Εναλλακτική για τη Γερμανία. Αυτό προβλημάτισε τον Σνάιντερ: «Είναι τρελό: απέκτησα το αυτοκίνητο των ονείρων μου και ξαφνικά με ταυτίζουν με ακροδεξιές θέσεις».

Ο Σνάιντερ έψαξε να βρει ένα αυτοκόλλητο κατά του Ίλον για το αυτοκίνητό του. Υπήρχε ήδη στην Αμερική - αλλά μόνο εκεί. Δεδομένου ότι ο γραφίστας σχεδίαζε ήδη αυτοκόλλητα για ηλεκτρικά ποδήλατα, αποφάσισε να φτιάξει μόνος του ένα αυτοκόλλητο για Tesla. «Το ανέβασα στο Amazon και έτσι έγινε η αρχή».

Το τελευταίο Tesla για τον Σνάιντερ

Ο ειδικός στη διαφήμιση Στέφαν Βέγκνερ αποκαλεί το αυτοκόλλητο «οπτική έκφραση της ντροπής για τα Tesla». Ο Ίλον Μασκ καλεί τον κόσμο να ψηφίσει την AfD και το προεκλογικό μανιφέστο του κόμματος λέει λίγο πολύ: Καταργήστε το ηλεκτρικό αυτοκίνητο. «Και αυτές οι αντιφάσεις είναι φυσικά περίεργες», λέει ο Βέγκνερ. «Για μια συγκεκριμένη ομάδα αγοραστών που τώρα απομακρύνεται από την Tesla, όπως ακριβώς απομακρύνθηκαν από την πλατφόρμα X, αυτό είναι σίγουρα ένας καθοριστικός παράγοντας και στην πραγματικότητα μια συνειδητή καταναλωτική απόφαση».

Δεν πρέπει όμως να υπερεκτιμηθεί αυτή η στάση. «Στο τέλος, οι περισσότεροι καταναλωτές δεν καταναλώνουν πολιτικά, αλλά αποφασίζουν με βάση το κόστος, την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα και, κατά την άποψή μου, αυτό είναι πιο σημαντικό από τα πολιτικά κίνητρα», εξηγεί ο Γερμανός διαφημιστής.

Ωστόσο, μεγάλοι πελάτες ήδη απομακρύνονται από τον αμερικανικό κολοσσό. Η αλυσίδα ειδών προσωπικής υγιεινής Rossmann δήλωσε ότι δεν θα αγοράσει πλέον αυτοκίνητα Tesla εξαιτίας της «ασυμβατότητας μεταξύ των δηλώσεων του Διευθύνοντος Συμβούλου της Tesla Ίλον Μασκ και των αξιών που αντιπροσωπεύει με τα προϊόντα της».

Όμως και πρότεροι φαν της Tesla, όπως ο Σνάιντερ, είναι αποφασισμένοι να γυρίσουν την πλάτη στα προϊόντα του Μασκ. «Αν δεν αλλάξει κάτι στην εταιρεία, δεν θα ξαναγοράσω άλλο Tesla. Παρόλο που το Model Y είναι ένα πραγματικά πολύ καλό αυτοκίνητο».