Η ευθυγράμμιση των πλανητών, ένα φαινόμενο που προκαλεί συχνά δέος και εντυπωσιασμό, είναι στην πραγματικότητα ένα σπάνιο αστρονομικό γεγονός που έχει εξάψει τη φαντασία ανθρώπων για αιώνες. Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη;

Η ευθυγράμμιση των πλανητών συμβαίνει όταν δύο ή περισσότεροι πλανήτες βρίσκονται στην ίδια πλευρά του Ήλιου, σε μια σχεδόν ευθεία γραμμή, όπως φαίνεται από τη Γη. Αυτή η γραμμή δεν είναι ποτέ απόλυτα ευθεία, καθώς οι πλανήτες κινούνται σε ελλειπτικές τροχιές. Το φαινόμενο είναι περισσότερο μια "οπτική ψευδαίσθηση" που εξαρτάται από τη θέση του παρατηρητή.

Αυτή η ευθυγράμμιση μπορεί να περιλαμβάνει δύο, τρεις ή περισσότερους πλανήτες. Όταν ευθυγραμμίζονται όλοι οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος, πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπάνιο γεγονός, που μπορεί να συμβεί κάθε μερικές εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια.

Φωτογραφία από SpaceX

Πώς επηρεάζει τη γη;

Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα που προκύπτουν είναι αν η ευθυγράμμιση έχει κάποιον αντίκτυπο στον πλανήτη μας. Σύμφωνα με την επιστήμη, οι φυσικές επιδράσεις από την ευθυγράμμιση είναι πρακτικά αμελητέες. Παρόλο που η βαρύτητα των πλανητών πράγματι αλληλεπιδρά, η απόσταση μεταξύ τους είναι τόσο μεγάλη που η συνολική επίδραση στη Γη είναι ασήμαντη.

Για παράδειγμα, η Σελήνη, λόγω της εγγύτητάς της, έχει πολύ μεγαλύτερη επίδραση στον πλανήτη μας, όπως φαίνεται στις παλίρροιες. Η βαρύτητα των άλλων πλανητών, ακόμα και κατά την ευθυγράμμισή τους, δεν επηρεάζει τη Γη με τρόπο που να αλλάζει την καθημερινότητά μας.

Η ευθυγράμμιση των πλανητών έχει συνδεθεί με πολλούς μύθους και προβλέψεις. Σε διάφορους πολιτισμούς, θεωρήθηκε σημάδι αλλαγών, κακών ή καλών οιωνών. Ακόμα και στη σύγχρονη εποχή, δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι τέτοια φαινόμενα επηρεάζουν τη ζωή μας μέσω της αστρολογίας.

Μια χαρακτηριστική περίπτωση ήταν η πρόβλεψη της "Καταστροφής του 2012", που βασίστηκε σε εσφαλμένες ερμηνείες του ημερολογίου των Μάγια. Κάποιοι πίστευαν ότι η ευθυγράμμιση των πλανητών εκείνη τη χρονιά θα προκαλούσε φυσικές καταστροφές ή άλλες αναταραχές. Ωστόσο, τίποτα τέτοιο δεν συνέβη.

Αν και οι φυσικές επιπτώσεις της ευθυγράμμισης είναι αμελητέες, το φαινόμενο έχει μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον. Οι ευθυγραμμίσεις βοηθούν τους αστρονόμους να μελετήσουν καλύτερα την κίνηση και τις ιδιότητες των πλανητών. Επίσης, δίνουν μια μοναδική ευκαιρία για την παρατήρηση των πλανητών από τη Γη. Ερασιτέχνες και επαγγελματίες αστρονόμοι συχνά διοργανώνουν εκδηλώσεις για να μοιραστούν αυτό το εντυπωσιακό θέαμα με το κοινό.

Φωτογραφία από Adi K

Τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, μπορούμε να παρακολουθήσουμε αυτό το γεγονός.

Ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης, ο Δίας και ο Κρόνος είναι όλοι αρκετά φωτεινοί ώστε να είναι ορατοί με γυμνό μάτι, ενώ ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας χρειάζονται κιάλια ή τηλεσκόπιο για να εντοπιστούν. Οι πλανήτες δεν είναι ακριβώς παραταγμένοι, επομένως θα εμφανιστούν σε ένα τόξο στον ουρανό λόγω του τροχιακού τους επιπέδου στο Ηλιακό Σύστημα.

Κατά τις καθαρές νύχτες του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, όλοι οι πλανήτες εκτός από τον Ερμή θα είναι ορατοί - ένα γεγονός που μερικές φορές ονομάζεται πλανητική παρέλαση! Στις 28 Φεβρουαρίου, όμως, καιρού επιτρέποντος, και οι επτά πλανήτες θα είναι ορατοί, ένα μεγάλο θέαμα για τους παρατηρητές!