Με νέα τεχνολογία στις πληρωμές, αλλά με γηρασμένους συρμούς, πολλοί εκ των οποίων δε διαθέτουν καν κλιματισμό θα εξακολουθήσουν να κινούνται οι επιβάτες των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς της Αθήνας

Aυτό θα συνεχιστει για αρκετά χρόνια ακόμα, πράγμα που σημαίνει ότι το ζήτημα της έλλειψης συρμών δε θα επιλυθεί ούτε σε αυτήν την κυβερνητική θητεία με την ...καυτή πατάτα να μεταφέρεται στην επόμενη κυβέρνηση, όταν πλέον τα μέσα θα είναι ακόμα πιο ταλαιπωρημένα.

Η νέα εποχή στις ανέπαφες πληρωμές

Την Τετάρτη ξεκίνησαν οι ανέπαφες πληρωμές στο σύνολο των ΜΜΜ της πρωτεύουσας με το νέο σύστημα να αφορά σε πρώτη φάση μόνο το ολόκληρο ενιαίο εισιτήριο του 1,20 ευρώ και τα εισιτήρια λεωφορείων και μετρό για Αεροδρόμιο. 

Σε επόμενη φάση θα μετατραπούν σε άυλες οι προσωποποιημένες κάρτες των επιβατών που το επιθυμούν, ώστε να μπορούν να τις χρησιμοποιούν και μέσω του κινητού τους τηλεφώνου με το σύστημα να διευρύνεται σταδιακά τους προσεχείς μήνες μέσω προσκλήσεων στους δικαιούχους ανά κατηγορία μειωμένου ή μηδενικού κομίστρου. Ετσι, αρχικά αναμένεται οι μετατροπές να αφορούν τους φοιτητές, στη συνέχεια τους επιβάτες άνω των 65 ετών, κοκ.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΟΑΣΑ, το νέο σύστημα, διαθέσιμο και από τα 6.500 σημεία, μπορεί να μειώσει σημαντικά τον αριθμό των 50 εκ. χάρτινων εισιτηρίων μοναδικής χρήσης που χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο από τους επιβάτες, δεδομένου ότι αυτά αποτελούν τη πιο δημοφιλή μέθοδο μετακίνησης με ποσοστό συμμετοχής 70% στο σύνολο.

Εάν το σύνολο αυτών των εισιτηρίων μεταφερόταν σε κάρτα, το όφελος για τις συγκοινωνιακές εταιρίες θα ανερχόταν σε 5 εκ. ευρώ, ενώ θα μειωνόταν σημαντικά και ο χρόνος που περνούν οι πολίτες μπροστά από φυσικά εκδοτήρια και αυτόματα μηχανήματα έκδοσης και επαναφόρτισης, ο οποίος σήμερα υπολογίζεται σε 120.000 εργάσιμες ημέρες (8ωρα).

Ωστόσο την ώρα που οι δημόσιες συγκοινωνίες εισέρχονται σε μία νέα εποχή σε αυτόν τον τομέα, εξακολουθούν να επιτελούν τη βασική τους λειτουργία με συρμούς μεγάλης παλαιότητας κατά συνέπεια αναξιόπιστους και εν δυνάμει επικίνδυνους, όπως καταμαρτυρούν τα πρόσφατα περιστατικά.

Κι αυτό είναι μία κατάσταση που και η ηγεσία του υπουργείου παραδέχεται ότι θα κάνει χρόνια να αλλάξει καθώς μπορεί σταδιακά ο στόλος των λεωφορείων να ανανεώνεται αλλά καθίσταται πλέον σαφές ότι επί του παρόντος για συρμούς λεφτά ...δεν υπάρχουν, παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια η Γραμμή 3 του μετρό έχει ξεπεράσει τα όριά της.

Οπως ανέφερε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Σταικούρας στο περιθώριο της εκδήλωσης για την παρουσίαση του συστήματος ανέπαφων πληρωμών στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς της Αθήνας Tap2Ride, μέχρι τώρα δεν έχουν εξασφαλιστεί οι απαραίτητοι πόροι για την αγορά νέων συρμών για το μετρό, λύση η οποία φαίνεται να προκρίνεται τελικά αλλά με άγνωστο ακόμα τον χρόνο υλοποίησης. Ερωτηθείς σχετικά, υπογράμμισε ότι ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα για την εξεύρεση χρηματοδότησης είναι η προσεχής τριετία. Εάν αυτό επαληθευτεί, θα σημάνει μόνο την αρχή της διαγωνιστικής διαδικασίας, η οποία αναμένεται να διαρκέσει αντίστοιχο χρονικό διάστημα.

Οπως προκύπτει από τα λεγόμενα του υπουργού, φαίνεται να εγκαταλείπεται η ιδέα της εγκατάστασης κλιματισμού στους πρώτους συρμούς που αποκτήθηκαν το 2000 και δε διέθεταν τέτοιο σύστημα εκ κατασκευής, δεδομένου ότι αυτοί έχουν κλείσει ήδη μία 25ετία αδιάλειπτης λειτουργίας. Μαζί της βέβαια άγνωστη παράταση παίρνει και ο δροσισμός των συρμών που το καλοκαίρι μετατρέπονται σε ...θεσμοκήπια και ομοίως και η ταλαιπωρία των επιβατών.

Υπενθυμίζεται ότι οι συρμοί πρώτης γενιάς του μετρό είναι συνολικά 28 εκ των οποίων δρομολογούνται οι 24 καθώς οι υπόλοιποι έχουν ήδη τεθεί εκτός λειτουργίας. Τέσσερις από τους 28 συρμούς έχουν παραχωρηθεί στη Γραμμή 1, δηλαδή στο δίκτυο του πρώην ηλεκτρικού σιδηροδρόμου ώστε να βελτιωθούν οι χρονοαποστάσεις και να αντικαταστήσουν τρένα η ηλικία των οποίων φτάνει τον μισό αιώνα.

«Δεν μπορούμε να βάλουμε κλιματισμό σε έξι μήνες. Μπορούμε όμως να κάνουμε ανακατασκευή υφιστάμενων συρμών, στην οποια θα περιλαμβάνεται κι αυτό το κομμάτι και να δούμε αν μπορούμε - που το επιδιώκουμε κι ανεβαίνει πολύ στην προτεραιότητα της κυβέρνησης - να κάνουμε αγορά νέων συρμών», σημείωσε ο κ. Σταικούρας.

Ο αριθμός των νέων συρμών που συζητείται, αλλά δεν έχει «κλειδώσει» καθώς όλα θα εξαρτηθούν από τους διαθέσιμους πόρους, είναι 15 στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι 7 διρευματικοί που θα εξυπηρετούν και το Αεροδρόμιο, καθώς μπορούν να κινούνται και στο υπέργειο τμήμα της γραμμής.

Η προμήθεια των 15 συρμών, συζητείται εδώ και χρόνια, αλλά ουδέποτε προχώρησε, ούτε όταν αυξήθηκαν κατά 6 οι σταθμοί της Γραμμής 3 με την επέκταση προς Πειραιά και οι ανάγκες πολλαπλασιάστηκαν. Το υπουργείο, πάντως, φαίνεται να συστήνει ...υπομονή στους επιβάτες προειδοποιώντας ότι η αγορά νέων συρμών δεν είναι κάτι που θα δουν «σε ένα, δύο ή τρία χρόνια». Η ηγεσία του υπουργείου δείχνει να έχει εμπεδώσει ότι η ανανέωση του στόλου μετατίθεται στα ...προσεχώς από την επόμενη κυβέρνηση σημειώνοντας ότι πρέπει να αφήσει μια παρακαθήκη, ενώ το μόνο που υπόσχεται για τους θερινούς μήνες είναι ένα «στέρεο αφήγημα για την αγορά νέων συρμών», για την οποία, πάντως, η χρηματοδότηση ακόμα αναζητείται.

Υπενθυμίζεται ότι όπως έχει ήδη γράψει το «Εθνος», η ΣΤΑΣΥ έχει ήδη προσλάβει τεχνικό σύμβουλο προκειμένου να εξετάσει όλα τα σενάρια για την ανανέωση, τα οποία συνοψίζονται σε τρία βασικά, την διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης (αν και κάτι τέτοιο θεωρείται μη βιώσιμο), την ανακαίνιση συρμών στο μοντέλο που ακολουθείται με τη Γραμμή 1 η οποία θα τους προσδώσει περίπου είκοσι χρόνια ζωής ακόμα ή την προμήθεια νέων συρμών.

Η λύση μόνο της τοποθέτησης κλιματιστικών στους υφιστάμενους συρμούς είχε εκτιμηθεί το προηγούμενο διάστημα σε περίπου 265.000 - 275.000 ευρώ ανά όχημα, με το συνολικό κόστος να ανέρχεται σε 39,6 εκατ. ευρώ, αλλά ακόμα και αυτή θα απαιτούσε διάστημα 3 με 4 ετών.

Η Γραμμή 1
Για την κατάσταση στη Γραμμή 1 ο κ. Σταικούρας αναφέρθηκε εκ νέου στο έργο της αναβάθμισης των 14 συρμών, το οποίο βρισκεται σε εξέλιξη χωρίς ωστόσο ακόμα να έχει φτάσει στην Ελλάδα ο πιλοτικός συρμός, πάνω στον οποίο θα μετασκευαστούν οι επόμενοι. Ο υπουργός, πάντως, είπε ότι τον είδε στην Ισπανία και τον τράβηξε και φωτογραφία.

Το υπουργείο επιδιώκει οι ανακαινισμένοι συρμοί να φτάνουν σταδιακά μέσα στην επόμενη διετία, δηλαδή μέχρι τα τέλη του 2026 διαμηνύοντας ότι όταν αυτό ολοκληρωθεί, θα δρομολογούνται περισσότεροι συρμοί από ό,τι σήμερα καθώς οι μισοί από όσους θα αναβαθμιστούν βρίσκονται αυτή τη στιγμή εκτός κυκλοφορίας.

Παράλληλα με το έργο αυτό, η ΣΤΑΣΥ ήδη προχωρά και τη συνεργασία με τη Siemens με αντικείμενο την επισκευή και άλλων συρμών, οι οποίοι παραμένουν εδώ και περίπου μία δεκαετία παροπλισμένοι.

«Φαίνεται ότι έχουμε τους πόρους για να αλλάξουμε σημαντικά την εικόνα την επόμενη διετία. Αν το κάνουμε αυτό θα μας ελευθερωθούν και οι τέσσερις συρμοί που χρησιμοποιούμε στις γραμμές 2 και 3 και είναι σήμερα στην 1», ανέφερε ο κ. Σταικούρας.

Καινούργια λεωφορεία, αλλά λείπουν οι οδηγοί
Σε ό,τι αφορά τα οδικά μέσα της Αθήνας, για πρώτη φορά ύστερα από δεκαετίες υποχρηματοδότησης, οι επιβάτες επιβιβάζονται σε καινούρια οχήματα, τα οποία έχουν δρομολογηθεί σε ορισμένες γραμμές. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του υπουργείου, τα νέα οχήματα στον στόλο της πρωτευουσας θα φτάνουν τα 950 το καλοκαίρι. Πολύ σύντομα μάλιστα αναμένεται να «πέσουν» και οι υπογραφές της σύμβασης με την Industria Italiana για την απόκτηση άλλων 200 οχημάτων.

Ο δεύτερος διαγωνισμός για την απόκτηση 750 λεωφορείων για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, ο οποίος αναμενόταν εντός του 2025, δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα για το υπουργείο, το οποίο έχει ξεκινήσει αγώνα δρόμου για να καλύψει τα κενά κυρίως σε οδηγούς.

Σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη σχετικός διαγωνισμός, ο οποίος αναμένεται να τελεσφορήσει μέσα στον Φεβρουάριο με το υπουργείο να επιδιώκει να αξιοποιήσει και πρόσθετο αριθμό οδηγών από προηγούμενα έτη. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Σταικούρα, το επάγγελμα του οδηγού δεν είναι ελκυστικό: «Για 160 θέσεις οδηγών, οι ενδιαφερόμενοι ήταν 450, ενώ για 9 θέσεις διοικητικού προσωπικού ήρθαν 1.900. Το θέμα των οδηγών είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα το οποίο δεν είναι εύκολο στη λύση του», είπε προσθέτοντας πως το υπουργείο θα έχει καταφέρει να προσθέσει αρκετούς οδηγούς στο δυναμικό της ΟΣΥ έως τον Μάρτιο.

Αγκάθι για την ενίσχυση του κλάδου, παρά την αύξηση των αποδοχών το τελευταίο διάστημα, εξακολουθεί να αποτελεί η μη επίλυση του ζητήματος της αναγνώρισης της προυπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα (τριετίες, κλπ), εξαιτίας του οποίου εγκατέλειψαν τις συγκοινωνιακές εταιρίες αρκετοί νεοπροσληφθέντες. Η κυβέρνηση φοβάται πως εάν εφαρμόσει κάτι τέτοιο στις συγκοινωνίες, τα αιτήματα από άλλους κλάδους θα πολλαπλασιαστούν.

Την ίδια στιγμή οι συγκοινωνιακές εταιρίες κινδυνεύουν να χάσουν και τους εργαζομένους που προέρχονται από τα προγράμματα της ΔΥΠΑ καθώς αυτά ολοκληρώνονται, χωρίς να έχει ληφθεί απόφαση για ανανέωσή τους από τα υπουργεία Οικονομικών και Εσωτερικών. Κι αυτό παρόλο που οι υπάλληλοι αυτοί θα λείψουν από κρίσιμες λειτουργίες, όπως για παράδειγμα ο έλεγχος κομίστρου. Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επιθυμεί οι εργαζόμενοι να παραμείνουν, αλλά λευκός καπνός δεν έχει βγει ακόμα αν και πραγματοποιούνται συναντήσεις μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων.