Σε «γκρίζα ζώνη» εκτιμάται ότι λειτουργούν εκατοντάδες χιλιάδες ανελκυστήρες στην Ελλάδα, καθώς η Πολιτεία αγνοεί έως και σήμερα τον ακριβή αριθμό των ασανσέρ που είναι εγκατεστημένα σε κτίρια, ενώ από το 2012 δίνει διαδοχικές παρατάσεις στην υποχρέωση καταχώρησής τους.

Αποτέλεσμα είναι να μην υπάρχει σαφής εικόνα ούτε για το πλήθος τους, ούτε για την ηλικία και την κατάστασή τους σε ένα ενιαίο μητρώο. Κι αυτό την ώρα που σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κλάδου, με τους ανελκυστήρες υπολογίζεται ότι εκτελούνται καθημερινά περί τις 6,5 εκατομμύρια «μετακινήσεις», την ώρα που πολλοί μετρούν δεκαετίες αδιάκοπης λειτουργίας.

Διατάχθηκε ΕΔΕ για την πτώση ασανσέρ στον Ερυθρό Σταυρό - Η πρώτη εκτίμηση «δείχνει» πως κόπηκαν τα συρματόσχοινα

Στην εκπνοή του 2024, μάλιστα, το υπουργείο Ανάπτυξης έδωσε μία ακόμα παράταση για την πιστοποίηση των ανελκυστήρων, αυτή τη φορά για έξι μήνες, έως τα τέλη Ιουνίου του 2025, αντί για την καθιερωμένη ετήσια, ενώ παράλληλα «πάγωσε» και τα πρόστιμα που είχαν επιβληθεί.

Το ζήτημα της ασφάλειας των ανελκυστήρων ήρθε ξανά στην επιφάνεια εξαιτίας του ατυχήματος που συνέβη στο νοσοκομείο «Ερυθρός Σταυρός» και προκάλεσε τον τραυματισμό τεσσάρων ατόμων καθώς ο ανελκυστήρας έκανε «βουτιά» δύο ορόφων πιθανότατα όταν κόπηκε κάποιο συρματόσχοινο.

«Από το 2012 τα καταγγέλλουμε και δεν έχει παρέμβει έως σήμερα ένας εισαγγελέας»
Την ίδια στιγμή προβληματισμό και για την ποιότητα των συντηρήσεων προκαλούν οι επίσημες ανακοινώσεις τόσο του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη όσο και του νοσοκομείου, ότι ο εν λόγω ανελκυστήρας είχε περάσει από την καθιερωμένη επιθεώρηση δύο φορές εντός του περασμένου μήνα, μία στις 2 και μία στις 19 Δεκεμβρίου.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Βιοτεχνών, Εγκαταστατών, Συντηρητών Ανελκυστήρων, Γιώργο Βλασόπουλο, αστοχίες μπορεί να συμβούν ακόμα και μετά από κάποια επιθεώρηση. Ωστόσο, εάν μιλάμε για πρόβλημα στο συρματόσχοινο, δεν πρόκειται για βλάβη που προκαλείται από τη μία στιγμή στην άλλη.

«Θα τα δείξει όλα η πραγματογνωμοσύνη από την τετραμελή επιτροπή που προβλέπει η νομοθεσία», τονίζει προσθέτοντας πως η Ομοσπονδία έχει κρούσει πολλές φορές τον κώδωνα του κινδύνου για τις «διάτρητες δημόσιες συμβάσεις συντήρησης»: «Το Δημόσιο διέπεται από συμβάσεις, τις οποίες εμείς θεωρούμε διάτρητες. Βλέπουμε συνεχώς στη Διαύγεια συμβάσεις από τις οποίες προκύπτουν κόστη προληπτικής μηνιαίας συντήρησης 15 και 20 ευρώ για δύο συντηρητές. Είναι προφανές ότι δε βγαίνουν αυτά τα κόστη. Γι΄αυτό στη συνέχεια φουσκώνει το κονδύλι επισκευών. Αγοράζονται ανταλλακτικά των 50 ευρώ έναντι 200 και 300 για να εξισορροπηθεί η ζημία. Οι διαγωνισμοί γι' αυτά τα ζητήματα που άπτονται θεμάτων ασφαλείας και ενέχουν κινδύνους πλημμελούς συντήρησης δε θα έπρεπε να είναι μειοδοτικοί. Το έχουμε αναδείξει πολλές φορές. Δεν μπορεί η συντήρηση να γίνεται από προσωπικό σε κεκτημένη ταχύτητα», επισημαίνει στο «Έθνος».

Προσθέτει πως σήμερα η κατάσταση είναι ανεξέλεγκτη και ουδείς ελέγχει πόσες συντηρήσεις μπορεί να κάνει ένα συνεργείο ανά ημέρα: «Ακούμε για υπεργολαβίες συντήρησης. Κανείς δε θέλει να αγγίξει τα κακώς κείμενα διότι αυτό έχει κόστος και για τον καταναλωτή και για τον πολιτικό που θα λάβει την απόφαση. Από το 2012 τα καταγγέλλουμε και δεν έχει παρέμβει έως σήμερα ένας εισαγγελέας», τονίζει.

Συνεχείς παρατάσεις από το 2012
Να σημειωθεί ότι πιστοποίηση και η καταχώριση των ανελκυστήρων είχε χαρακτηριστεί υποχρεωτική από το 2008. Ωστόσο μέχρι και σήμερα, 17 χρόνια μετά, η σχετική υποχρέωση εξακολουθεί να λαμβάνει παρατάσεις. Η τελευταία δόθηκε πριν λίγες ημέρες και στο διάστημα αυτό οι ιδιοκτήτες ή οι διαχειριστές ή οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους υποχρεούνται να έχουν ολοκληρώσει την προβλεπόμενη διαδικασία καταχώρισης, η οποία βάσει της πρώτης απόφασης θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί ήδη από το 2012.

Άγνωστος είναι ο αριθμός των ανελκυστήρων που λειτουργούν αυτή τη στιγμή σε κτίρια ανά την επικράτεια. Σύμφωνα με τον κ. Βλασόπουλο, μπορεί να φτάνει και τις 700.000 με 750.000 δεδομένου ότι υπάρχουν δημόσια κτίρια και υποδομές που διαθέτουν περισσότερους του ενός: «Από αυτούς, πλήρως πιστοποιημένοι δεν πρέπει να είναι περισσότεροι από το 15%. Περίπου 250.000 – 300.000 είναι αδειοδοτημένοι από τις παλιές Νομαρχίες. Εκτιμάμε πως αυτή τη στιγμή περί τους 200.000 ανελκυστήρες λειτουργούν χωρίς να έχουν ούτε άδεια, ούτε πιστοποίηση», λέει ο κ. Βλασόπουλος.

Όπως σημειώνει ο ίδιος, η Πολιτεία αρνείται να καταγράψει τον αριθμό: «Είχαμε προτείνει να το αναλάβουμε μέσω των αρχείων μας. Θα είχαμε καταφέρει να καταγράψουμε περίπου το 70% με 80% και θα γνωρίζαμε πόσοι απ' αυτούς είναι πιστοποιημένοι, αναβαθμισμένοι ή σε πορεία αναβάθμισης, διότι βεβαίως δεν μπορούμε να μπούμε σε κλειστά κτίρια. Μας είπαν ότι θα το αναλάμβανε το ΤΕΕ. Ζητήσαμε να τους ενημερώσουμε ως προς τα στοιχεία και τις παραμέτρους που θα πρέπει να καταγραφούν. Ακόμα περιμένουμε και τη συνάντηση και το Μητρώο».

Να σημειωθεί ότι η τελευταία παράταση που δόθηκε τις παραμονές των Χριστουγέννων συνδέθηκε και με την προοπτική να τεθεί σε λειτουργία έως την καταληκτική προθεσμία το ηλεκτρονικό Μητρώο Ανελκυστήρων το οποίο έχει θεσμοθετηθεί από το 2020, αλλά ακόμα δεν είναι λειτουργικό ώστε να διευκολυνθεί η καταχώρησή τους.

Το υπουργείο ικανοποίησε το αίτημα για νέα παράταση προκειμένου να προλάβουν ιδιοκτήτες και διαχειριστές τις προθεσμίες δεδομένου ότι τα πρόστιμα είναι πολύ αυστηρά. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι ο μεγαλος όγκος των μη πιστοποιημένων ασανσέρ θα προλάβει να λάβει την απαραίτητη πιστοποίηση.

«Ούτε κατά διάνοια δεν προλαβαίνουμε σε αυτήν την προθεσμία. Σήμερα η αγορά δεν μπορεί να καλύψει ούτε την τρέχουσα ζήτηση. Υπάρχει έλλειψη σε προσωπικό, αλλά και σε ανταλλακτικά. Από τον κλάδο μας λείπουν περίπου 7.000 τεχνίτες, ενώ πλέον στην Ελλάδα που παρήγαγε από τις καλύτερες μηχανές ανελκυστήρων, δεν παράγεται τίποτα. Είναι όλα εισαγόμενα. Με τον αριθμό των μη πιστοποιημένων ανελκυστήρων που εκτιμούμε ότι υπάρχει θα χρειαστεί περίπου μία πενταετία», σημειώνει ο κ. Βλασόπουλος.

Για την Ομοσπονδία επείγει η καταγραφή των ανελκυστήρων, καθώς μόνο το στοιχείο αυτό θα μπορέσει να δώσει και μια σαφή εικόνα για τις συντηρήσεις, αλλά και το επίπεδο των πιστοποιήσεων. Κι αυτό διότι η υφιστάμενη νομοθεσία ορίζει ότι κάθε αδειούχος συντηρητής με βοηθό μπορεί να έχει στην ευθύνη του έως και 240 ανελκυστήρες, ούτε έναν περισσότερο. Δεδομένου ότι ο αριθμός των τεχνικών είναι σήμερα 7.500, είναι μάλλον αδύνατο να τηρείται η προϋπόθεση του διμελούς συνεργείου, αλλά και της υποχρεωτικής μηνιαίας 45λεπτης επιθεώρησης.

Βάσει της νομοθεσίας, η επιθεώρηση πρέπει να λαμβάνει χώρα μία φορά το μήνα στις πολυκατοικίες, μία φορά το δίμηνο σε μεζονέτες και δύο φορές το μήνα σε δημόσια κτίρια, κλπ.

Τα πρόστιμα για την έλλειψη πιστοποίησης
Στο μεταξύ βαριά είναι τα πρόστιμα που προβλέπονται για την περίπτωση μη πιστοποιημένων ανελκυστήρων.

Συγκεκριμένα προβλέπεται πρόστιμο 1.500 ευρώ σε κάθε ιδιοκτήτη ή διαχειριστή που δεν μεριμνά για την έκδοση ή ανανέωση του πιστοποιητικού του ανελκυστήρα, ενώ κλιμακώνονται ανάλογα με την επικινδυνότητα της παράβασης και ορίζεται μεταξύ άλλων:

• Πρόστιμο από 15.000 ευρώ μέχρι 60.000 ευρώ στην περίπτωση που έχει εκδοθεί απόφαση διακοπής λειτουργίας, έχει σφραγισθεί η εγκατάσταση του ανελκυστήρα και αυτός τίθεται σε λειτουργία ύστερα από παραβίαση των σφραγίδων και έχει συμβεί ατύχημα.
• Το ίδιο πρόστιμο επιβάλλεται και στην περίπτωση ατυχήματος κατά τη διάρκεια αυθαίρετης λειτουργίας ανελκυστήρα (χωρίς μέριμνα για καταχώρηση, μη ανανέωσης καταχώρησης κ.λπ.).
• Πρόστιμο από 1.500 ευρώ μέχρι 15.000 ευρώ στον συντηρητή ανελκυστήρα που παραλείπει την εκτέλεση των καθηκόντων του ή για παραλείψεις στη συγκρότηση κινητών συνεργείων συντήρησης ανελκυστήρων.
• Πρόστιμο από 6.000 ευρώ μέχρι 9.000 ευρώ σε όποιον προβαίνει σε παράνομη ηλεκτροδότηση ανελκυστήρα.