Η νόσος HIV/AIDS σε πολλά μέρη του κόσμου θεωρείται πανδημία, έχοντας οδηγήσει στον θάνατο το διάστημα 1981-2009 σχεδόν 30 εκατομμύρια ανθρώπους. Έπειτα όμως από τέσσερις και πλέον δεκαετίες φαίνεται να ήρθε η λύτρωση.

Κλινικές δοκιμές στη Νότια Αφρική και την Ουγκάντα έδειξαν ότι ένα εμβόλιο κάθε έξι μήνες παρέχει 100% προστασία στις νεαρές γυναίκες από την μόλυνση του ιό HIV.

Ειδικότερα, οι επιστήμονες εξέτασαν ένα το εμβόλιο λενακαπαβίρης θα παρείχε καλύτερη προστασία έναντι της μόλυνσης από τον ιό από δύο άλλα φάρμακα, και τα δύο καθημερινά χάπια. Και τα τρία φάρμακα είναι φάρμακα προφύλαξης πριν από την έκθεση («PrEP» σημαίνει Pre-Exposure Prophylaxis, δηλαδή Προφύλαξη Πριν την Έκθεση).

Τα δύο αυτά χάπια είναι το Truvada F/TDF, ένα καθημερινό χάπι που χρησιμοποιείται ευρέως εδώ και μια δεκαετία περίπου και το νεότερο Descovy F/TAF, ένα εξίσου αποτελεσματικό με το προηγούμενο.

Η λενακαπαβίρη (Len LA) είναι ένας αναστολέας του καψιδίου σύντηξης. Παρεμβαίνει στο καψίδιο του HIV, ένα πρωτεϊνικό κέλυφος που προστατεύει το γενετικό υλικό του HIV και τα ένζυμα που απαιτούνται για την αναπαραγωγή. Χορηγείται ενέσιμα μία φορά κάθε έξι μήνες.

Ανώτερο απο τα υπάρχοντα φάρμακα

Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε σε ένα τεράστιο δείγμα 5.000 γυναικών σε τρεις τοποθεσίες στην Ουγκάντα ​​και 25 τοποθεσίες στη Νότια Αφρική για να δοκιμαστεί η αποτελεσματικότητα της λενακαπαβίρης και δύο άλλων φαρμάκων.

Έτσι, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι κατά τη διάρκεια της τυχαιοποιημένης φάσης της δοκιμής καμία από τις 2.134 γυναίκες που έλαβαν λενακαπαβίρη δεν προσβλήθηκε από HIV. Υπήρχε, δηλαδή, 100% αποτελεσματικότητα.

Συγκριτικά, 16 από τις 1.068 γυναίκες (ή το 1,5%) που έλαβαν Truvada (F/TDF) και 39 από τις 2.136 (1,8%) που έλαβαν Descovy (F/TAF) προσβλήθηκαν από τον ιό HIV.

«Αυτή η σημαντική ανακάλυψη δίνει μεγάλη ελπίδα ότι έχουμε ένα αποδεδειγμένο, εξαιρετικά αποτελεσματικό εργαλείο πρόληψης για την προστασία των ανθρώπων από τον ιό HIV» είπε στο The Conversation η γιατρός Λίντα-Γκέιλ Μπέκερ, κύρια ερευνήτρια για το τμήμα της μελέτης στη Νότια Αφρική και πρώην πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας για το AIDS.

H γιατρός ερευνήτρια Λίντα-Γκέιλ Μπέκερ

Υπήρξαν 1,3 εκατ. νέες μολύνσεις παγκοσμίως τον περασμένο χρόνο. Αν και είναι λιγότερες από τα 2 εκατ. μολύνσεις που παρατηρήθηκαν το 2010, είναι σαφές ότι με αυτόν τον ρυθμό δεν πρόκειται να επιτύχουμε τον στόχο της νέας μόλυνσης HIV που έθεσε το UNAIDS για το 2025 (λιγότερες από 500.000 παγκοσμίως) ή ενδεχομένως ακόμη και τον στόχο να τερματιστεί το AIDS έως 2030.

Για τους νέους, η καθημερινή απόφαση να παίρνουν ένα χάπι ή να χρησιμοποιούν προφυλακτικό ή να παίρνουν ένα χάπι τη στιγμή της σeξουαλικής επαφής μπορεί να είναι πολύ δύσκολη.

Οι επιστήμονες και οι ακτιβιστές του HIV ελπίζουν ότι οι νέοι μπορεί να διαπιστώσουν ότι η λήψη αυτής της «απόφασης πρόληψης» μόνο δύο φορές το χρόνο μπορεί να μειώσει το απρόβλεπτο και τα εμπόδια.

Για μια νεαρή γυναίκα που δυσκολεύεται να πάει σε ένα ραντεβού σε μια κλινική σε μια πόλη ή που δεν μπορεί να κρατήσει χάπια χωρίς να αντιμετωπίσει το στίγμα ή τη βία, μια ένεση μόνο δύο φορές το χρόνο είναι η επιλογή που θα μπορούσε να την κρατήσει απαλλαγμένη από τον ιό HIV.

Ωστόσο, όπως αναφέρει η επιστήμονας, οι δοκιμές συνεχίζονται και σε άλλες ομάδες, όπως άνδρες cisgender και τρανς και μη δυαδικά ατόμων που κάνουν σeξ με άνδρες.

«Είναι σημαντικό να διεξάγουμε δοκιμές μεταξύ διαφορετικών ομάδων, επειδή έχουμε δει διαφορές στην αποτελεσματικότητα. Το αν το σeξ είναι πρωkτικό ή κολπικό είναι σημαντικό και μπορεί να έχει αντίκτυπο στην αποτελεσματικότητα» επισημαίνει η Μπέκερ.