Η αποσυναρμολόγηση πλοίων συνήθως έχει κόστος και πολλοί έψαχναν έναν τρόπο να μειώσουν αυτό το κόστος. Έψαχναν βασικά μια ευκαιρία. Και τη βρήκαν στο Μπαγκλαντές τη δεκαετία του 1960.

Τότε ο κόλπος της Βεγγάλης χτυπήθηκε από έναν κυκλώνα, κάτι που οδήγησε ένα τεράστιο φορτηγό πλοίο στα ανοιχτά του Μπαγκλαντές. Οι ιδιοκτήτες το παράτησαν και οι ντόπιοι εργάτες σιγά σιγά άρχισαν να το διαλύουν για να εκμεταλλευτούν το σίδερο και άλλα υλικά του. Το ίδιο συνέβη και το 1974, όταν ένα Πακιστανικό πλοίο βυθίστηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου ανεξαρτησίας της χώρας. Αυτά τα δυο περιστατικά ήταν που γέννησαν τη βιομηχανία αποσυναρμολόγησης πλοίων στη φτωχή χώρα της Ασίας.

Η βιομηχανία μεγάλωνε συνεχώς και στα μέσα της δεκαετίας του ’80, το Μπαγκλαντές έγινε μια από τις μεγαλύτερες χώρες στην αποσυναρμολόγηση. Μερικά από τα μεγαλύτερα πλοία στον κόσμο που αποσύρονται, αποσυναρμολογούνται στις ακτές του Μπαγκλαντές βόρεια της πόλης Chittagong. Οι περιβαλλοντικοί νόμοι δεν έχουν ακόμα εφαρμοστεί σε πολλές περιπτώσεις, οι μισθοί είναι ανάμεσα στους χαμηλότερους του κόσμου και δεν υπάρχουν τα απαραίτητα ώστε οι εργαζόμενοι να είναι υγιείς και να έχουν ασφάλεια. Το Μπαγκλαντές είναι το πιο φθηνό μέρος στον κόσμο για να αποσυναρμολόγησης ένα πλοίο για παλιοσίδερα.

Η αποσυναρμολόγηση πλοίων στις ακτές ήταν απαγορευμένη ήδη από εκείνες τις δεκαετίες σε αρκετές χώρες, αλλά στο Μπαγκλαντές μπορούσε να γίνει χωρίς να τους ενδιαφέρει και πολύ. Υπήρχαν πολλά πράγματα που θα μπορούσαν όλοι να εκμεταλλευτούν γι’ αυτό. Η φτώχεια και η έλλειψη εκπαίδευσης οδηγούσαν πολύ κόσμο σε αυτές τις δουλειές. Παρείχαν φθηνή και εκμεταλλεύσιμη ανθρώπινη δύναμη που απαιτείται για τη βιομηχανία αποσυναρμολόγησης πλοίων. Δεν απαιτήθηκαν σημαντικές επενδύσεις για την αποσυναρμολόγηση πλοίων.

Τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται είναι λίγα και αυτό που κυρίως κάνει τη δουλειά, είναι οι άνθρωποι. Τα μεροκάματα είναι πολύ μικρά και τα στάνταρ για να γίνει ένα πλοίο δεκτό δεν είναι υψηλά. Οπότε μιλάμε για μια βιομηχανία με λίγο ρίσκο για τους ιδιοκτήτες αυτών των χώρων αλλά και για τους επενδυτές.

@wikipedia.org

Περίπου 700 πλοία κάθε χρόνο αποσυναρμολογούνται, με τα 100 από αυτά να πηγαίνουν στο Μπαγκλαντές. Περίπου 150 χιλιάδες άνθρωποι απασχολούνται σε αυτό, είτε άμεσα ως εργάτες είτε έμμεσα. Μέχρι πριν λίγα χρόνια, το μεροκάματο κυμαινόταν από 1 έως 3 δολάρια την ημέρα, ανάλογα με την εργασία.

Τα υλικά που προκύπτουν είτε ανακυκλώνονται και γίνονται εξαγωγή, ή χρησιμοποιούνται ξανά στη χώρα, έχοντας μεγάλη αξία. Περίπου το 80% της ποσότητας από ατσάλι που κυκλοφορεί στο Μπαγκλαντές λέγεται πως προέκυψε από την αποσυναρμολόγηση πλοίων.

Οι συνθήκες που υπάρχουν σε αυτά τα ναυπηγεία είναι απαγορευμένες στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου. Η δουλειά άλλωστε παραείναι επικίνδυνη, ενώ οι άλλες χώρες έχουν υιοθετήσει περιβαλλοντικά μέτρα, που όμως δεν έχουν κάποιο πρόβλημα να μην εφαρμόζονται αλλού. Το πλοίο λοιπόν αράζει στις ακτές και οι ανειδίκευτοι εργάτες σιγά σιγά το διαλύουν.

Οι εργάτες σε πολλές περιπτώσεις εκτίθενται σε αμίαντο αλλά και σε βαφές που περιέχουν μόλυβδο, κάδμιο και αρσενικό. Πολλοί από αυτούς έχουν πεθάνει από δηλητηρίαση αλλά και φωτιές που έχουν ξεσπάσει κατά καιρούς. Άλλωστε οι εργάτες δεν είναι εξοπλισμένοι επαρκώς για αυτή την επικίνδυνη δουλειά με τα μέτρα προστασίας να είναι ανύπαρκτα.

Η κυβέρνηση πριν από μια δεκαετία περίπου προσπάθησε να βελτιώσει τις συνθήκες, αλλά αυτό γίνεται πολύ αργά, αφού πολλοί πολιτικοί έχουν συμφέροντα στον κλάδο. Οι εργάτες, οι οποίοι κατά 50% είναι κάτω από 22 ετών, συνεχίζουν να πεθαίνουν πρόωρα και τα δικαιώματά τους δεν φαίνεται να βελτιώνονται. Η κυβέρνηση θεωρεί τη συγκεκριμένη βιομηχανία ταυτόχρονα μια διεθνή ντροπή αλλά και ευλογία. Οπότε η κατάσταση στα νεκροταφεία πλοίων του Μπαγκλαντές δεν φαίνεται να αλλάζει σύντομα.

Πληροφορίες: wikipedia.org, gcaptain.com, theguardian.com