Ο Μάνσα Μούσα έζησε τον 14ο αιώνα μ.Χ. και βασίλεψε στο βασίλειο της δυτικής Αφρικής του Μάλι μεταξύ του 1312 και του 1337. Πολλές φορές έχει χαρακτηριστεί ο πλουσιότερος άνθρωπος που έχει ζήσει ποτέ στον κόσμο.

Η Mansa Musa γεννήθηκε το 1280 σε οικογένεια ηγεμόνων. Ο αδερφός του, Mansa Abu-Bakr, κυβέρνησε την αυτοκρατορία μέχρι το 1312, όταν παραιτήθηκε για να πάει σε μια εκστρατεία.

Σύμφωνα με τον Σύρο ιστορικό του 14ου αιώνα, Shibab al-Umari, ο Abu-Bakr είχε εμμονή με τον Ατλαντικό Ωκεανό και ό,τι βρισκόταν πέρα από αυτόν. Σύμφωνα με πληροφορίες, ξεκίνησε μια αποστολή με στόλο 2.000 πλοίων και χιλιάδες άνδρες, γυναίκες και σκλάβους. Έφυγαν, για να μην επιστρέψουν ποτέ. Σύμφωνα με πληροφορίες, ξεκίνησε μια αποστολή με στόλο 2.000 πλοίων και χιλιάδες άνδρες, γυναίκες και σκλάβους. Έφυγαν, για να μην επιστρέψουν ποτέ.

Μερικοί, όπως ο αείμνηστος Αμερικανός ιστορικός Ivan Van Sertima, είχαν την ιδέα ότι έφτασαν στη Νότια Αμερική, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία για αυτό.

Σε κάθε περίπτωση, ο Mansa Musa κληρονόμησε το βασίλειο που άφησε πίσω ο αδερφός του.

Υπό την κυριαρχία του, το βασίλειο του Μάλι αναπτύχθηκε σημαντικά. Προσάρτησε 24 πόλεις, συμπεριλαμβανομένου του Τιμπουκτού.

Το βασίλειο εκτεινόταν για περίπου 2.000 μίλια, από τον Ατλαντικό Ωκεανό μέχρι τον σημερινό Νίγηρα, καταλαμβάνοντας τμήματα της σημερινής Σενεγάλης, Μαυριτανίας, Μάλι, Μπουρκίνα Φάσο, Νίγηρας, Γκάμπια, Γουινέα-Μπισάου, Γουινέας και Ακτής Ελεφαντοστού. Με μια τόσο μεγάλη μάζα γης προήλθαν μεγάλοι πόροι όπως ο χρυσός και το αλάτι. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Mansa Musa, η αυτοκρατορία του Μάλι αντιπροσώπευε σχεδόν το ήμισυ του χρυσού του Παλαιού Κόσμου, σύμφωνα με το Βρετανικό Μουσείο. Και όλα ανήκαν στον βασιλιά. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Mansa Musa, η αυτοκρατορία του Μάλι αντιπροσώπευε σχεδόν το ήμισυ του χρυσού του Παλαιού Κόσμου, σύμφωνα με το Βρετανικό Μουσείο. Και όλα ανήκαν στον βασιλιά.

«Ως ηγεμόνας, η Mansa Musa είχε σχεδόν απεριόριστη πρόσβαση στην πιο πολύτιμη πηγή πλούτου στον μεσαιωνικό κόσμο», είπε στο BBC η Kathleen Bickford Berzock, η οποία ειδικεύεται στην αφρικανική τέχνη στο Block Museum of Art του Northwestern University.

«Μεγάλα εμπορικά κέντρα που εμπορεύονταν χρυσό και άλλα αγαθά βρίσκονταν επίσης στην επικράτειά του και συγκέντρωσε πλούτο από αυτό το εμπόριο», πρόσθεσε.

Το ταξίδι στη Μέκκα

Αν και η αυτοκρατορία του Μάλι φιλοξενούσε τόσο πολύ χρυσό, το ίδιο το βασίλειο δεν ήταν πολύ γνωστό. Αυτό άλλαξε όταν ο Musa αποφάσισε να πάει για προσκύνημα στη Μέκκα, περνώντας από την έρημο Σαχάρα και την Αίγυπτο.

Ο βασιλιάς φέρεται να έφυγε από το Μάλι με ένα καραβάνι 60.000 ανδρών. Πήρε ολόκληρη τη βασιλική του αυλή και αξιωματούχους, στρατιώτες, γκρούτες (διασκεδαστές), εμπόρους, καμηλοβάτες και 12.000 σκλάβους, καθώς και ένα μακρύ τρένο από κατσίκες και πρόβατα για φαγητό. Ήταν μια πόλη που κινούνταν μέσα στην έρημο. Μια πόλη της οποίας οι κάτοικοι, μέχρι τους σκλάβους, ήταν ντυμένοι με χρυσό μπροκάρ και το καλύτερο περσικό μετάξι. Εκατό καμήλες ήταν στο ρυμουλκούμενο, κάθε καμήλα κουβαλούσε εκατοντάδες λίβρες καθαρού χρυσού.

Ήταν ένα θέαμα. Και το θέαμα έγινε ακόμη πιο πλούσιο όταν το καραβάνι έφτασε στο Κάιρο, όπου μπορούσαν πραγματικά να επιδείξουν τον πλούτο τους.

Η συντριβή του χρυσού στο Κάιρο

Ο Mansa Musa άφησε μια τέτοια αξιομνημόνευτη εντύπωση στο Κάιρο που ο al-Umari, ο οποίος επισκέφτηκε την πόλη 12 χρόνια μετά τον βασιλιά του Μάλι, αφηγήθηκε πόσο πολύ μιλούσαν οι κάτοικοι του Καΐρου για αυτόν.

Τόσο αφειδώς μοίρασε χρυσό στο Κάιρο που η τρίμηνη παραμονή του προκάλεσε την κατακόρυφη πτώση της τιμής του χρυσού στην περιοχή για 10 χρόνια, καταστρέφοντας την οικονομία.

Η εταιρεία τεχνολογίας SmartAsset.com με έδρα τις ΗΠΑ εκτιμά ότι λόγω της υποτίμησης του χρυσού, το προσκύνημα της Mansa Musa οδήγησε σε περίπου 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια (1,1 δισεκατομμύρια λίρες) οικονομικές απώλειες σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Κατά την επιστροφή του στην πατρίδα του, ο Mansa Musa πέρασε ξανά από την Αίγυπτο, και σύμφωνα με ορισμένους, προσπάθησε να βοηθήσει την οικονομία της χώρας αφαιρώντας μέρος του χρυσού από την κυκλοφορία δανείζοντάς τον με εκβιαστικά επιτόκια από τους Αιγύπτιους δανειστές. Άλλοι λένε ότι ξόδεψε τόσα πολλά που του τελείωσε ο χρυσός.

Χρυσός και μόρφωση

χχχχχχχχχχχ

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Mansa Musa ξόδεψε, ή σπατάλησε, πολύ χρυσό κατά τη διάρκεια του προσκυνήματός του. Ήταν όμως αυτή η υπερβολική γενναιοδωρία που τράβηξε και τα βλέμματα του κόσμου.

Ο Mansa Musa είχε βάλει το Μάλι και τον εαυτό του στον χάρτη, κυριολεκτικά. Σε έναν καταλανικό χάρτη του Άτλαντα του 1375, απεικονίζεται ένα σχέδιο ενός Αφρικανού βασιλιά που κάθεται σε έναν χρυσό θρόνο στην κορυφή του Τιμπουκτού, κρατώντας ένα κομμάτι χρυσού στο χέρι του.

Το Τιμπουκτού έγινε ένα αφρικανικό Ελ Ντοράντο και οι άνθρωποι έρχονταν από κοντά και μακριά για να ρίξουν μια ματιά.

Τον 19ο αιώνα, είχε ακόμα μια μυθική θέση ως μια χαμένη πόλη από χρυσό στην άκρη του κόσμου, ένας φάρος τόσο για τους Ευρωπαίους κυνηγούς τύχης όσο και για τους εξερευνητές, και αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα κατορθώματα του Mansa Musa 500 χρόνια νωρίτερα.

Η αρχή του τέλους

Ο Mansa Musa επέστρεψε από τη Μέκκα με αρκετούς ισλαμιστές λόγιους, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων απογόνων του προφήτη Μωάμεθ και ενός Ανδαλουσιανό ποιητή και αρχιτέκτονα με το όνομα Abu Es Haq es Saheli, στον οποίο πιστώνεται ευρέως ο σχεδιασμός του διάσημου τζαμιού Djinguereber.

Ο βασιλιάς φέρεται να πλήρωσε στον ποιητή 200 κιλά (440 λίβρες) σε χρυσό, που σε σημερινά χρήματα θα ήταν 8,2 εκατομμύρια δολάρια (6,3 εκατομμύρια λίρες).

Εκτός από την άνθηση των τεχνών και της αρχιτεκτονικής, χρηματοδότησε επίσης τη λογοτεχνία και έχτισε σχολεία, βιβλιοθήκες και τζαμιά. Το Τιμπουκτού έγινε σύντομα κέντρο εκπαίδευσης και άνθρωποι ταξίδευαν από όλο τον κόσμο για να σπουδάσουν σε αυτό που θα γινόταν το Πανεπιστήμιο Sankore. Το Τιμπουκτού έγινε σύντομα κέντρο εκπαίδευσης και άνθρωποι ταξίδευαν από όλο τον κόσμο για να σπουδάσουν σε αυτό που θα γινόταν το Πανεπιστήμιο Sankore.

Ο πλούσιος βασιλιάς πιστώνεται συχνά ότι ξεκίνησε την παράδοση της εκπαίδευσης στη Δυτική Αφρική, αν και η ιστορία της αυτοκρατορίας του παραμένει σε μεγάλο βαθμό ελάχιστα γνωστή εκτός της Δυτικής Αφρικής.

«Η ιστορία γράφεται από τους νικητές», σύμφωνα με τον πρωθυπουργό του Β' Παγκοσμίου Πολέμου της Βρετανίας Ουίνστον Τσόρτσιλ.

Αφού πέθανε ο Mansa Musa το 1337, σε ηλικία 57 ετών, η αυτοκρατορία κληρονομήθηκε από τους γιους του που δεν μπορούσαν να κρατήσουν την αυτοκρατορία ενωμένη. Τα μικρότερα κράτη διαλύθηκαν και η αυτοκρατορία κατέρρευσε.

Η μετέπειτα άφιξη των Ευρωπαίων στην περιοχή ήταν το τελευταίο καρφί στο φέρετρο της αυτοκρατορίας.