O Augusto Boal έλεγε "πρέπει να ασχοληθούμε όλοι με το θέατρο για να βρούμε ποιοι είμαστε και να ανακαλύψουμε ποιοι θα μπορούσαμε να γίνουμε". Και αυτό είναι μια καλή αρχή για συζήτηση, ειδικά τη Παγκόσμια Ημέρα Θέατρου.

Ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου καθιερώθηκε το 1962 από το ΔΙΘ, με την έναρξη της σεζόν του Θεάτρου των Εθνών στο Παρίσι και με το πρώτο μήνυμα να γράφεται από τον Ζαν Κοκτώ.  

Η μέρα είναι μια εξαιρετική ευκαιρία υπενθύμισης της ετερότητας αυτής της καλλιτεχνικής έκφρασης και προώθησης του αντίκτυπου που το θέατρο έχει στις σύγχρονες κοινωνίες. O Peter Sellars, πέρυσι έγραψε "Έχουμε ανάγκη να συνευρεθούμε. Έχουμε ανάγκη να μοιραστούμε τον χώρο και να καλλιεργήσουμε έναν κοινό χώρο. Έχουμε ανάγκη από προστατευμένους χώρους βαθιάς ακρόασης και ισότητας". 

Σε μια εποχή που όλα γίνονται με προσομοιώσεις, ηλεκτρονικά και online, μέσα από μικρές και μεγάλες οθόνες, το θέατρο είναι η απάντηση. 

"Θέατρο για μένα είναι εκείνη η ασφαλής τοποθεσία, όπου οι άνθρωποι θεατές, μπορούν να παρακολουθούν για δύο περίπου ώρες κάτι που συμβαίνει σε κάποιον άλλον κι ενώ συγκινούνται, δακρύζουν, σκέφτονται, προβληματίζονται, αγωνιούν, απελπίζονται, ταυτόχρονα νιώθουν ανακουφισμένοι που δεν το ζουν οι ίδιοι. Για αυτό είναι μαγικό το θέατρο", αναφέρει η Βαρβάρα Δουμανίδου, σκηνοθέτις μερικών από τις πιο ανατρεπτικές παραστάσεις. "Γιατί ενώ εισέρχεσαι σε έναν τόπο θαυμάτων, ό,τι ζεις, δεν είναι δικό σου. Είναι κάποιου άλλου που το μοιράζεται μαζί σου με τα πιο γλαφυρά χρώματα, τις πιο εντυπωσιακές εικόνες, τα πιο αιχμηρά λόγια, με ανελέητες συγκινήσεις και πόνο και γέλιο και θυμό και απόγνωση. Στο θέατρο αντιθέτως από ένα καλό βιβλίο δεν πλάθεις εσύ τους χαρακτήρες με τη φαντασία σου ως συνήθως, αλλά αφήνεις κάποιον άλλον να το κάνει. Αφήνεσαι με εμπιστοσύνη στα χέρια και στο μυαλό κάποιων άλλων και είτε απολαμβάνεις το αποτέλεσμα είτε όχι. Αυτή η συναρπαστική σχέση, αυτή η συμπαντική ενέργεια μεταξύ θεατών, ηθοποιών και σκηνοθετών είναι το θέατρο".

"Για εμένα το θέατρο είναι το κοινό όραμα μιας ομάδας ανθρώπων και το μοίρασμα του", αναφέρει ο Γιώργης Χριστοδούλου, τραγουδοποιός και μουσικοσυνθέτης (πρόσφατα έγραψε τη μουσική για την παράσταση "Το ταγκαλάκι" του Ντίνου Χριστιανόπουλου). 

Πώς αποφασίζει κανείς να ασχοληθεί με το θέατρο; Υπάρχει κάποιο σημάδι που τον  οδηγεί σε αυτό; "Κυρίως για τη χαρά της προετοιμασίας. Οι παραστάσεις του σχολείου ήταν η πρώτη μαγιά" λέει ο Γιώργης.

"Το κάλεσμα, μου εμφανίστηκε όταν ξαφνικά κι ενώ ήμουν ήδη 10 χρόνια στο θέατρο ως ηθοποιός, σφηνώθηκε μια ιδέα στο κεφάλι μου για μια πρωτοποριακή για την εποχή, παράσταση. Την είχα στο μυαλό μου και τη σχεδίαζα για περίπου 8 χρόνια. Το 2012 πήρε σάρκα και οστά. Και τότε ήξερα. Ήξερα πως το να σκηνοθετώ, ήταν για μένα η απόλυτη λύτρωση. Το γεγονός πως μπορώ επιτέλους να φτιάχνω ξεχωριστούς, συναρπαστικούς κόσμους από το τίποτα και να τους φέρνω στο φως και στα μάτια των θεατών, είναι πια μια προσωπική εργασία, μια αποστολή, που κάθε φορά θέλω να είναι και δυσκολότερη" λέει η Βαρβάρα.

Η μεγαλύτερη πληγή του θεάτρου σήμερα

Ο Νίκος Καλαϊτζίδης, ένας αεικίνητος σκηνογράφος/ενδυματολόγος και καθηγητής, λέει,"Εκτιμώ πως δεν είναι μία αλλά πολλές οι πληγές. Είναι οι χαμηλές αμοιβές, τα ανύπαρκτα συμβόλαια, η χαμηλής ποιότητας παραγωγές των παραστάσεων και η παρούσα κυβέρνηση" ενώ ο Γιώργης συμπληρώνει "Η απαξίωση των ανθρώπων του από την πολιτεία".

Γιατί χρειαζόμαστε το θέατρο στη ζωή μας;

"Δε νομίζω πως χρειαζόμαστε το θέατρο στη ζωή μας. Υπάρχουν πολλοί τόποι και άνθρωποι που ζούνε χωρίς θέατρο. Παρόλ' αυτά όπως όλες οι τέχνες, έτσι και το θέατρο, μας εξανθρωπίζει και μας βοηθάει να καλλιεργήσουμε το πνεύμα μας" απαντά ο Νίκος.

Ο Γιώργης λέει: "Για να νοσταλγήσουμε ένα κομμάτι, μια πτυχή της προσωπικής μας αλήθειας - ακόμα κι αν αυτή μας ήταν εντελώς άγνωστη".

"Το θέατρο έχει αποδείξει πως υπήρξε πριν από μας και θα υπάρχει και μετά από μας. Δεν υπάρχει τίποτα που να το νικά ή να το φθείρει" λέει η Βαρβάρα. "Μένει αλώβητο μέσα στους αιώνες και είναι πανάρχαιο και παντοτινό. Εμείς ναι, εμείς είμαστε πρόσκαιροι και μηδαμινοί μπροστά του. Και μπορεί να πληγωνόμαστε, να υποφέρουμε, να ασφυκτιούμε. Όμως δεν έχει και πολλή σημασία. Αυτό που οφείλουμε να κάνουμε είναι να το υπηρετούμε με αγάπη και τρυφερότητα. Να κατανοούμε πως είμαστε απλά αέρινα πνεύματα σε ένα στέρεο οικοδόμημα.

Εμείς θα χαθούμε αλλά αυτό θα συνεχίζει να αναπνέει μέσα από μας, τους προηγούμενους και τους επόμενους. Και για αυτό το χρειαζόμαστε στη ζωή μας. Για να συνεχίσουμε να κρατάμε κάτι που γνωρίζουμε βαθιά μέσα μας, πως δεν είναι κάτι εφήμερο. Πως είναι αρχέγονο και μελλοντικό ταυτόχρονα. Έχουμε ανάγκη να είμαστε δεμένοι με κάτι από το παρελθόν και το μέλλον. Το θέατρο είναι μια έννοια διαχρονική και δεν μας έμειναν και πολλές. Μας κρατά συνδεδεμένους με αυτό το Κάτι που δεν γνωρίζουμε"