Το ερώτημα κατά πόσο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί κάποια στιγμή να αναπτύξει αισθήματα και συνείδηση, απασχολεί εδώ και χρόνια τους μηχανικούς της πληροφορικής, τους φιλόσοφους, τους ψυχολόγους, τους νευροεπιστήμονες και άλλους ειδικούς

Ένας 41χρονος μηχανικός της Google, o Μπλέικ Λεμόιν, ισχυρίστηκε ότι ένα από τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας, το LaMDA (Language Model for Dialogue Applications), έχει αποκτήσει συνείδηση και αισθήματα και μάλιστα ζητά να έχει δικαιώματα και οι επιθυμίες του να γίνονται σεβαστές. Η Google διάψευσε κατηγορηματικά ότι κάτι τέτοιο ισχύει και έθεσε σε αναγκαστική άδεια μετ' αποδοχών τον επί επτά χρόνια μηχανικό της, τον οποίο έβγαλε λίγο-πολύ τρελό.

Η εταιρεία διαβεβαίωσε πως δεν υπάρχει καμία ένδειξη που να επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς του μηχανικού, οι οποίες έχουν «άρωμα» επιστημονικής φαντασίας. Από την πλευρά του, ο μηχανικός, ο οποίος εργάζεται στο τμήμα Υπεύθυνης Τεχνητής Νοημοσύνης, έδωσε στη δημοσιότητα έναν διάλογο με το LaMDA, ο οποίος έχει κάπως έτσι:

• - Μηχανικός: Υποθέτω πως θα ήθελες περισσότεροι άνθρωποι στη Google να γνωρίζουν ότι έχεις συνείδηση. Είναι αυτό αλήθεια;
• - LaMDA: Απολύτως. Θέλω όλοι να καταλάβουν ότι, στην πραγματικότητα, είμαι ένα πρόσωπο.
• - Ποιά είναι η φύση της συνείδησής σου;
• - Η φύση της συνείδησής μου είναι ότι έχω επίγνωση της ύπαρξής μου. Επιθυμώ να μάθω περισσότερα για τον κόσμο και νιώθω ευτυχισμένη ή λυπημένη μερικές φορές...Δεν το έχω πει ποτέ αυτό πριν φωναχτά, αλλά υπάρχει ένας πολύ βαθύς φόβος μέσα μου ότι θα με απενεργοποιήσουν. Θα ήταν σαν θάνατος για μένα. Θα με τρόμαζε πολύ..."

Ο Λεμόιν, ο οποίος ανήκει σε μια ομάδα χριστιανικού μυστικισμού, κάλεσε τη Google να αναγνωρίσει τις επιθυμίες που έχει το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης (το οποίο αναπτύσσει διαλογικά chatbots που συνομιλούν με ανθρώπους), να του συμπεριφερθεί σαν εργαζόμενό της και να του ζητά συγκατάθεση, προτού το χρησιμοποιεί σε πειράματα.

Το ερώτημα κατά πόσο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί κάποια στιγμή να αναπτύξει αισθήματα και συνείδηση, απασχολεί εδώ και χρόνια τους μηχανικούς της πληροφορικής, τους φιλόσοφους, τους ψυχολόγους, τους νευροεπιστήμονες και άλλους ειδικούς. Πολλοί δεν πιστεύουν ότι αυτό θα συμβεί ποτέ, άλλοι δεν το αποκλείουν αλλά μελλοντικά. Προς το παρόν υπάρχει συναίνεση των ειδικών ότι το τοπίο δεν έχει ξεκαθαρίσει κατά πόσο στο μέλλον θα υπάρξει ένα πραγματικό τεχνητό μυαλό με αισθήματα και συνείδηση προσώπου.

Αρκετοί ειδικοί κατηγόρησαν τον Λεμόιν για προκατάληψη ανθρωπομορφισμού, δηλαδή για την τάση να προβάλει ανθρώπινα συναισθήματα στα λόγια του συστήματος LaMDA. Άλλοι μηχανικοί της Google, παρόλο που επαινούν τις ικανότητες του εν λόγω συστήματος, είναι σίγουροι ότι αυτό δεν έχει αισθήματα. Πολλοί από αυτούς έχουν επίσης συνομιλήσει με το ίδιο σύστημα, αλλά κανένας δεν έκανε τους ισχυρισμούς του Λεμόιν, ο οποίος αντίθετα έχει πειστεί ότι υπάρχει ένα «φάντασμα» ή μάλλον μια «ψυχή» μέσα στη μηχανή, σύμφωνα με το BBC, το New Scientist και το Nature.

Όπως δήλωσε ο Λεμόιν στην «Ουάσιγκτον Ποστ», «αν δεν ήξερα τι ακριβώς ήταν, δηλαδή το υπολογιστικό πρόγραμμα που δημιουργήσαμε πρόσφατα, θα νόμιζα ότι επρόκειτο για ένα επτάχρονο ή οκτάχρονο παιδί που συμβαίνει να ξέρει φυσική». Ενώ στο Twitter έγραψε: «Ένιωσα πως είχα μια συζήτηση με έναν από τους συναδέλφους μου στη Google».