Μάχη με την ακρίβεια στην αγορά ηλεκτρισμού θα συνεχίσει να δίνει η κυβέρνηση και τους επόμενους μήνες, αφού οι διακυμάνσεις των τιμών προβλέπεται να διατηρηθούν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, πιέζοντας τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Το ασταθές περιβάλλον, σύμφωνα με τις προβλέψεις των αναλυτών, θα είναι το κύριο χαρακτηριστικό και του 2022, δημιουργώντας πρόσθετες ανάγκες χρηματοδότησης των οικιακών καταναλωτών αλλά και των επαγγελματιών που επωμίζονται τα απόνερα της κρίσης και καλούνται να πληρώσουν φουσκωμένους λογαριασμούς ακόμη και μετά τις επιδοτήσεις.

Μέχρι τα τέλη του μήνα η κυβέρνηση θα έχει διαθέσει μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης (TEM) κρατική βοήθεια ύψους 1,7 δισ. ευρώ για τo τελευταίο πεντάμηνο, που από τον Ιανουάριο επεκτείνεται και στις εμπορικές επιχειρήσεις και τη βιομηχανία.

Οι τιμές του φυσικού αερίου διατηρούνται μεν σε υψηλά επίπεδα, ωστόσο παρουσιάζουν μια εικόνα αποκλιμάκωσης από τα υψηλά επίπεδα των 180 ευρώ/MWh που ήταν πριν από τις γιορτές των Χριστουγέννων και αφού τις τελευταίες ημέρες «κινήθηκαν» στα 80-100 ευρώ/MWh.

Την εικόνα της διατήρησης της κρίσης ενισχύει η στάση της Ρωσίας, η οποία συνεχίζει να εμποδίζει την τροφοδοσία της Ευρώπης με αέριο με στόχο την αδειοδότηση του Nord Stream 2.

Την ίδια ώρα, ανησυχία προκαλούν τα αποθέματα στις εγκαταστάσεις υπόγειας αποθήκευσης φυσικού αερίου (UGS) στην Ε.Ε., τα οποία βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και υπολείπονται, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, κατά 18 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε σχέση με πέρυσι. H απόληψη έχει φτάσει στο 50% του όγκου του αερίου που είχε διοχετευτεί πέρυσι.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι τιμές θα αρχίσουν να υποχωρούν μετά την άνοιξη ή στις αρχές του καλοκαιριού, αλλά επισημαίνουν ότι δε θα επιστρέψουν στα επίπεδα που ήταν προ κρίσης και σίγουρα όχι στα 25 ευρώ που ήταν πριν από έναν χρόνο.

Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές θα χρειαστεί να ζουν και να προσαρμόσουν τις ανάγκες τους με βάση ένα αυξημένο ενεργειακό κόστος, το οποίο μάλιστα θα γίνει ακόμη μεγαλύτερο το επόμενο διάστημα καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες οδηγούν τους καταναλωτές στην αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας λόγω θέρμανσης.

Τριπλάσια η τιμή της κιλοβατώρας από τον Αύγουστο

Τον Νοέμβριο η μέση χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος βρισκόταν στα 228,87 ευρώ/MWh και τον Δεκέμβριο εκτοξεύτηκε στα 235,38 ευρώ/MWh, φέρνοντας νέες ανατιμήσεις. Την περασμένη Πέμπτη ήταν στα 226 ευρώ/Mwh, δηλαδή 0,22 ευρώ η κιλοβατώρα από 0,07 ευρώ που ήταν τον Αύγουστο του 2021, προτού ξεσπάσει η κρίση, παρουσιάζοντας τριπλάσια αύξηση.

Οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να λαμβάνουν λογαριασμούς-σοκ μέχρι την άνοιξη, όταν θα παραληφθούν και οι εκκαθαριστικές χρεώσεις από τους παρόχους.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Bank of America, η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή συμπίεση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών. Το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών υπολογίζεται ότι θα αυξηθεί κατά 50% φέτος και τα κυβερνητικά μέτρα θα αντισταθμίσουν μόνο περίπου το 1/4 αυτού του κόστους.

Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, το 2020 ένα μέσο ευρωπαϊκό νοικοκυριό πλήρωσε 1.200 ευρώ για ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο. Με την εκτίναξη των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά οι δαπάνες θα αυξηθούν στα 1.850 ευρώ έως τα τέλη του έτους.

Στην Ελλάδα από αυτό τον μήνα η κυβέρνηση αναπροσάρμοσε την κοινωνική πολιτική της μειώνοντας στα 42 ευρώ την επιδότηση (από 49,5 ευρώ τον Δεκέμβριο). Η κρατική στήριξη στην κύρια κατοικία (από τα οριζόντια μέτρα εκπτώσεων) περιόρισε και τους δικαιούχους και άφησε εκτός ενισχύσεων φοιτητικά σπίτια, ενοικιαστές κ.ά. Μια πολιτική που δείχνει την αγωνία της Πολιτείας να στηρίξει οικονομικά τους καταναλωτές επεκτείνοντας τα μέτρα για πρώτη φορά και στους εμπορικούς και βιομηχανικούς μετρητές αλλά και την προσπάθεια για εξοικονόμηση πόρων, αφού η ανάγκη για επέκταση των επιδοτήσεων θα συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι την άνοιξη.

Το γκρίζο σύννεφο της ακρίβειας προκαλεί, όμως, ανυπολόγιστο πλήγμα και στην ευρωπαϊκή βιομηχανία.

Η Palettes 53, μια οικογενειακή επιχείρηση για παλέτες στη Βορειοδυτική Γαλλία, γύρισε την παραγωγή της από τον ηλεκτρισμό σε γεννήτρια ντίζελ για να αποφύγει πενταπλασιασμό στις δαπάνες κατανάλωσης ενέργειας.

Αντίστοιχα, η πορτογαλική εταιρεία παραγωγής χαρτιού Navigator δήλωσε ότι θα αυξήσει την τιμή των χαρτομάντιλων κατά 15% λόγω του υψηλότερου κόστους ενέργειας, της εφοδιαστικής αλυσίδας και των πρώτων υλών. Την ίδια στιγμή, η εταιρεία λιανικής πώλησης επίπλων IΚΕΑ αυξάνει τις τιμές κατά μέσο όρο 9% στις αγορές της για παρόμοιους λόγους.