Σαν σήμερα: Το πρώτο «μνημόνιο» της Ελλάδας το 1843

Η Ελλάδα μπορεί να ξεσηκώθηκε ύστερα από σχεδόν 400 χρόνια απέναντι στο τούρκικο ζυγό όμως, κατά τη διάρκεια της επανάστασης, για να μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του ένοπλου αγώνα, έλαβε δάνεια από το εξωτερικό. Δυστυχώς, αυτά τα δάνεια κατασπαταλήθηκαν και λίγα έφτασαν στη χώρα μας ώστε να εξυπηρετήσουν τον σκοπό τους.

Την αποπληρωμή των δανείων ανέλαβε το 1832 η κυβέρνηση του Όθωνα. Πήρε βέβαια νέο δάνειο από τους αδερφούς Ρότσιλντ (ύψους 60 εκατομμυρίων δραχμών), για να ανταποκριθεί.

Η διενέξεις με τους δανειστές ήταν καθημερινές. Η οικονομία δεν προόδευε και το ελληνικό κράτος δεν μπορούσε να εξυπηρετήσει τα δάνεια.

Στις 2 Σεπτεμβρίου, η Ελλάδα υποχρεώθηκε στο πρώτο «μνημόνιο» της ιστορίας της, «μνημόνιο» το οποίο συνέταξαν οι λεγόμενες Μεγάλες Δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία).

Το συγκεκριμένο «μνημόνιο» είχε σκληρά αντιλαϊκά μέτρα και οδήγησε την επόμενη μέρα στην επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου, με την απαίτηση να παραχωρηθεί σύνταγμα. Μετά την επανάσταση, η Ελλάδα κήρυξε στάση πληρωμών.

Μερικά από τα μέτρα του μνημονίου του 1843: 

• Απολύθηκε το ένα τρίτο των Δημοσίων υπαλλήλων και μειώθηκαν 20% οι μισθοί όσων παρέμειναν.
• Σταμάτησε η χορήγηση συντάξεων, που τότε δεν δίνονταν στο σύνολο του πληθυσμού αλλά σε ειδικές κατηγορίες.
• Μειώθηκαν κατά 60% οι στρατιωτικές δαπάνες, μειώθηκε δραστικά ο αριθμός των ενστόλων και αντί για μισθό οι στρατιωτικοί έπαιρναν χωράφια.
• Επιβλήθηκε προκαταβολή στην είσπραξη του φόρου εισοδήματος και της “δεκάτης”, που ήταν ο φόρος για την αγροτική παραγωγή.
• Αυξήθηκαν οι δασμοί και οι φόροι χαρτοσήμου.
• Απολύθηκαν όλοι οι μηχανικοί του Δημοσίου και σταμάτησαν όλα τα δημόσια έργα.
• Καταργήθηκαν εντελώς όλες οι υγειονομικές υπηρεσίες του κράτους.
• Απολύθηκαν όλοι οι υπάλληλοι του εθνικού τυπογραφείου, όλοι οι δασονόμοι, οι δασικοί υπάλληλοι και οι μισοί καθηγητές πανεπιστημίου.
• Καταργήθηκαν όλες οι διπλωματικές αποστολές στο εξωτερικό.
• Νομιμοποιήθηκαν όλα τα αυθαίρετα κτίσματα και οι καταπατημένες “εθνικές γαίες” με την πληρωμή προστίμων νομιμοποίησης.
• Περαιώθηκαν συνοπτικά όλες οι εκκρεμείς φορολογικές υποθέσεις με την καταβολή εφάπαξ ποσού.