Σε μία πολιτική συμφωνία για τους νέους κανόνες που θα διέπουν την εξυγίανση και εκκαθάριση των προβληματικών τραπεζών, η οποία μεταξύ άλλων προβλέπει και κούρεμα των καταθέσεων άνω των 100.000 ευρώ, κατέληξαν αργά τη νύχτα και μετά από πολύωρες διαπραγματεύσεις οι 27 υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που συνεδρίασαν στις Βρυξέλλες.

Το σχέδιο οδηγίας στο οποίο κατέληξαν οι Ευρωπαίοι υπουργοί θα τεθεί σε διαβούλευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η συμφωνία για την «διάσωση εκ των έσω» (bail in) των τραπεζών προσφέρει σημαντική ευελιξία στις εθνικές αρχές εκκαθάρισης των κρατών προκειμένου να αντιμετωπίσουν μία ενδεχόμενη τραπεζική κρίση. Και υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να διασφαλίζουν πως σε περίπτωση κατάρρευσης μίας τράπεζας οι πρώτες ζημιές θα επιβαρύνουν τους πιστωτές και τους καταθέτες και όχι τους φορολογούμενους.

Οι αποταμιεύσεις κάτω των 100.000 ευρώ θα είναι εγγυημένες, ωστόσο τα πρόσωπα και οι επιχειρήσεις με μεγαλύτερες καταθέσεις θα ενταχθούν στην κατηγορία αυτών που θα υφίστανται ζημίες, όπως συνέβη στην περίπτωση της Κύπρου.

Τη συμφωνία, που επήλθε μία ημέρα πριν από τη Σύνοδο Κορυφής που πραγματοποιείται σήμερα και αύριο, επιβεβαίωσαν με δηλώσεις τους και οι Ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών, κάνοντας λόγο για σημαντική επιτυχία και συμφωνία ορόσημο.

Η συμφωνία

Οι διαδικασίες εκκαθάρισης θα περιλαμβάνουν:
- Την πώληση θυγατρικών ή κλάδων
- Δημιουργία ενδιάμεσων φορέων (διαχωρισμούς σε καλή και κακή τράπεζες)
- «Διάσωση εκ των έσω» δηλαδή την επιβολή των ζημιών σε μετόχους και ανασφάλιστους πιστωτές.
Σύμφωνα με την απόφαση, οι καταθέσεις φυσικών προσώπων, μικρών και μεσαίων καθώς και οι υποχρεώσεις προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα έχουν μεγαλύτερο βαθμό προστασίας από τις ανασφάλιστες καταθέσεις των μεγάλων εταιρειών.

Από το bail in θα εξαιρούνται:
- Οι καλυμμένες καταθέσεις και οι ασφαλισμένες απαιτήσεις, όπως καλυμμένα ομόλογα
- Οι υποχρεώσεις προς εργαζόμενους εκκαθαριζομένων εταιρειών (μισθοί και συντάξεις)
- Εμπορικές απαιτήσεις οι οποίες είναι κρίσιμες για την ημερήσια λειτουργία της επιχείρησης
- Απαιτήσεις από συστήματα πληρωμών εξοφλητέες σε λιγότερο από 7 ημέρες.
- Διατραπεζικές απαιτήσεις εξοφλητέες σε λιγότερο από 7 ημέρες.

Οι εθνικές αρχές θα μπορούν να εξαιρούν ορισμένες απαιτήσεις από το «κούρεμα» για ειδικούς λόγους, ενώ θα πρέπει να συγκροτήσουν ένα ειδικό Ταμείο Εκκαθάρισης, στο οποίο θα συνεισφέρουν οι τράπεζες της χώρας. Μέσα σε μια δεκαετία το ταμείο θα πρέπει να αποκτήσει πόρους ίσους με το 8% των καλυμμένων καταθέσεων της χώρας.
Οι εθνικές αρχές θα μπορούν, εφόσον κρίνουν σκόπιμο να χρησιμοποιούν το Ταμείο Εκκαθάρισης για να ανακεφαλαιοποιούν τράπεζες, αλλά σε κάθε περίπτωση το 8% των απαιτούμενων κεφαλαίων θα πρέπει να καλύπτεται με «bail in» ενώ το ανώτατο όριο συμμετοχής του Ταμείου Εκκαθάρισης θα είναι 5%.

Για επιτυχία κάνουν λόγο οι υπουργοί Οικονομικών

Για μια σκληρά κερδισμένη επιτυχία έκανε λόγο ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Πιέρ Μοσκοβισί, μετά την ολοκλήρωση της μαραθώνιας συνεδρίασης. «Αυτή είναι μια επιτυχία, μια σκληρά κερδισμένη επιτυχία», ανέφερε ο Πιέρ Μοσκοβισί, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συμφωνίας αυτής για την οικονομική σταθερότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Την ικανοποίησή του για το αποτέλεσμα εξέφρασε και ο προεδρεύων της συνεδρίασης, ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Μάικλ Νούναν, σημειώνοντας: «Η συμφωνία είναι ένα σημαντικό ορόσημο στις προσπάθειές μας για να σπάσει ο φαύλος κύκλος μεταξύ των τραπεζών και των κρατικών χρεών».

«Αν μια τράπεζα είναι το πρόβλημα, τώρα έχουμε ένα ενιαίο σύνολο κανόνων σε όλη την Ευρώπη για να αποφασιστεί ποιος θα πληρώσει το λογαριασμό», δήλωσε, από την πλευρά του, ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών και επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντάισεμπλουμ.

Σε δύο «στρατόπεδα»

Πριν τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών, τα κράτη – μέλη ήταν χωρισμένα σε δύο «στρατόπεδα». Στο πρώτο ήταν η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, που επιθυμούσαν να απολαμβάνουν μια κάποια ευελιξία σε μεμονωμένες περιπτώσεις. ¶λλες χώρες, όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Φινλανδία, τάσσονταν υπέρ αυστηρότερων διατάξεων για να αποφευχθεί η αβεβαιότητα που μπορεί να φοβίσει τους επενδυτές και τους καταθέτες. Ήθελαν επίσης να μην χρειαστεί να μη δοθεί δημόσιο χρήμα για τις περιπτώσεις κρίσεων.