Τι γίνεται όταν έχουν μείνει στον κόσμο μόνο 2 άνθρωποι που μιλούν μια συγκεκριμένη γλώσσα, όμως δεν μιλούν μεταξύ τους;

Η γλώσσα Αγιαπανέκο μιλιέται στην περιοχή που σήμερα ονομάζουμε Μεξικό, εδώ και εκατοντάδες χρόνια.

Πλέον κινδυνεύει να εξαφανιστεί, μιας και οι μοναδικοί άνθρωποι που μιλάνε την Αγιαπανέκο δεν θέλουν να έρθουν σε επαφή!

Ο Μανουέλ Σεγκόβια, 75 ετών, και ο Ισιντόρο Βελάσκες, 69 ετών, κατοικούν 500 μέτρα μακριά ο ένας από τον άλλο στο χωριό Αγιάπα της πολιτείας Ταμπάσκο.

Για κάποιο λόγο, που δεν είναι γνωστός, οι 2 τους δεν θέλουν να μιλήσουν – δεν είναι σαφές αν πίσω από την αμοιβαία απροθυμία κρύβεται κάποια παλιά εχθρότητα, μάλλον είναι απλώς θέμα ασυμφωνίας χαρακτήρων!

«Δεν έχουν και πολλά κοινά οι δυο τους», λέει ο Ντάνιελ Σούσλακ, γλωσσολόγος–ανθρωπολόγος από το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα, που συμμετέχει στην προσπάθεια σύνταξης ενός λεξικού της Αγιαπανέκο. Ο Σεγκόβια είναι λιγάκι αγενής, ενώ ο Βελάσκες πιο ήρεμος. 

Η Αγιαπανέκο πρέπει να διασωθεί με κάποιον τρόπο κι έτσι γίνεται προσπάθεια να γραφτεί ένα λεξικό.

«Όταν ήμουν μικρός, όλοι μιλούσαν την Αγιαπανέκο», είπε ο Σεγκόβια στον Guardian.

«Σιγά–σιγά χάθηκε, και τώρα πια μάλλον θα πεθάνει μαζί με μένα», λέει. Ο ίδιος μιλά στο γιο και τη γυναίκα του Αγιαπανέκο, όμως εκείνοι δεν μπορούν να θυμηθούν παρά μόνο λίγες λέξεις. Από την άλλη, ο Βελάσκες δεν μιλά με κανένα στη μητρική του γλώσσα.

Η ονομασία «Αγιαπανέκο» είναι εξωγενής, αφού ο Σεγκόβια και ο Βελάσκες αποκαλούν τη γλώσσα τους «Nuumte Oote», που σημαίνει «αληθινή φωνή».

Το Εθνικό Ινστιτούτο Ιθαγενών Γλωσσών ετοιμάζει νέα τμήματα εκμάθησης της γλώσσας, όπου ο Βελάσκες και ο Σεγκόβια θα μπορέσουν να μάθουν τη γλώσσα στους νεότερους. Παλιότερες προσπάθειες απέτυχαν, λόγω πλημμελούς χρηματοδότησης και έλλειψης ενθουσιασμού.

«Εγώ ο ίδιος αγόρασα τα μολύβια και τα τετράδια», λέει ο Σεγκόβια. «Τα μαθήματα ξεκινούσαν με γεμάτες τάξεις και μετά οι μαθητές σταματούσαν να έρχονται».