Εκλογικό σύστημα με δυνατότητα πριμοδότησης του πρώτου κόμματος εως και με 20 έδρες ως μπόνους προβλέπει η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για την Συνταγματική Αναθεώρηση επαναφέροντας το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής

Το απόσπασμα της πρότασης του κυβερνητικού κόμματος που αφορά το άρθρο 54 του Συντάγματος επισημαίνει μεν την «συνταγματική κατοχύρωση» του αναλογικού εκλογικού συστήματος στις βουλευτικές εκλογές προσθέτει όμως ως ερμηνευτική δήλωση ότι «αναλογικό θεωρείται ένα εκλογικό σύστημα εφόσον το τελικό ποσοστό κατανομής των εδρών δεν αποκλίνει περισσότερο από 10% από το αντίστοιχο ποσοστό ψήφων που έλαβε κάθε συνδυασμός στο σύνολο της Επικράτειας»

Σύμφωνα με έμπειρους νομικούς και συνταγματολόγους η προσθήκη της ερμηνευτικής δήλωσης επανεισάγει το σύστημα του μπόνους στο πρώτο κόμμα που μπορεί να φτάσει τις 20 έδρες. Βέβαια, η ολοκλήρωση των κυβερνητικών σχεδίων απαιτεί νέο εκλογικό νόμο που θα καθορίζει με ακρίβεια τους μαθηματικούς τύπους κατανομής των εδρών.

Ειδικότερα, οι πηγές με γνώση των συγκεκριμένων σχεδιασμών μιλώντας στο protothema.gr εξηγούν ότι το ύψος της πριμοδότησης του πρώτου κόμματος θα εξαρτάται από τα ποσοστά των υπόλοιπων αλλά και από τον αριθμό των κομμάτων που θα έχουν καταφέρει να εισέλθουν στην Βουλή . Επισημαίνουν, πως στόχος είναι να αποφευχθεί η «ανωμαλία» του να συγκεντρώσει το πρώτο κόμμα ποσοστά άνω του 40% και να μην είναι αυτοδύναμο.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν μάλιστα και συγκεκριμένα παραδείγματα - σενάρια που μπορούν να προκύψουν με την εφαρμογή του προτεινόμενου εκλογικού συστήματος.

Συγκεκριμένα:

Μπόνους περίπου 20 εδρών στο πρώτο κόμμα σε Βουλή που έχουν εισέλθει συνολικά 3 κόμματα

Μπόνους εως 18 έδρες στον πρώτο και σε τετρακομματική Βουλή

Πριμοδότηση με 12 – 15 έδρες στο πρώτο κόμμα σε εξακομματική Βουλή

Μπόνους περίπου 10 εδρών στο νικητή των εκλογών εάν η Βουλή έχει 7 κόμματα

Υπενθυμίζεται ότι η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για το άρθρο 54 αναφέρει τα εξής:

1. Άρθρο 54 παρ. 1 και προσθήκη παρ. 4 και ερμηνευτικής δήλωσης

Προτείνουμε την προσθήκη εδαφίου στην παρ. 1 του άρθρου 54, προκειμένου να κατοχυρωθεί συνταγματικά η εφαρμογή αναλογικού εκλογικού συστήματος στις βουλευτικές εκλογές. Προτείνουμε επίσης την προσθήκη ερμηνευτικής δήλωσης, με την οποία διευκρινίζεται ότι αναλογικό θεωρείται ένα εκλογικό σύστημα, εφόσον το τελικό ποσοστό κατανομής των βουλευτικών εδρών δεν αποκλίνει περισσότερο από δέκα τοις εκατό από το αντίστοιχο ποσοστό ψήφων που έλαβε κάθε συνδυασμός στο σύνολο της Επικράτειας. Ο εκλογικός νομοθέτης θα έχει τη δυνατότητα να θεσπίσει ελάχιστο όριο ποσοστού ψήφων για την εκλογή βουλευτών, εφόσον αυτό δεν υπερβαίνει το τρία τοις εκατό.

Με την πρότασή μας επιδιώκουμε να διασφαλίσουμε την αρχή της ισοτιμίας της ψήφου και την αναλογική εκπροσώπηση των πολιτικών δυνάμεων, ώστε το Κοινοβούλιο να αντανακλά τους πραγματικούς πολιτικούς και ιδεολογικούς συσχετισμούς. Η πρότασή μας βάζει τέλος στις μονοκομματικές κυβερνήσεις και αναδεικνύει ως θεσμική και δημοκρατική εγγύηση τον αμοιβαίο έλεγχο των κυβερνητικών εταίρων στη βάση προγραμματικών συμφωνιών. Παράλληλα, ενισχύει τη Βουλή, αφού κάθε κοινοβουλευτική ομάδα θα αποτελεί ανά πάσα στιγμή εν δυνάμει κυβερνητικό εταίρο, ενώ σε θέματα εκτός κυβερνητικής συμφωνίας θα μπορούν να διαμορφώνονται συναινέσεις μεταξύ βουλευτών της πλειοψηφίας και της αντιπολίτευσης. Άλλωστε και η Νέα Δημοκρατία, στην πρόταση αναθεώρησης που είχε υποβάλει το 2014, συνομολογούσε ότι «το αναλογικό σύστημα ανταποκρίνεται περισσότερο στις ανάγκες διεύρυνσης της δημοκρατικής νομιμοποίησης της Βουλής, συνακόλουθα δε της Κυβέρνησης, η οποία στηρίζεται στην εμπιστοσύνη της Βουλής».

Περαιτέρω, προτείνουμε την προσθήκη νέας διάταξης, ως παρ. 4 του άρθρου 54, με την οποία θα παρέχεται στον εκλογικό νομοθέτη η δυνατότητα να ορίσει ότι έως πέντε βουλευτές εκλέγονται σε ευρύτερες εκλογικές περιφέρειες μόνιμης εγκατάστασης απόδημου Ελληνισμού, με ενιαίο ψηφοδέλτιο σε κάθε μία από αυτές