Σε τεντωμένο σχοινί βαδίζουν οι διμερείς σχέσεις ΗΠΑ και Τουρκίας, έπειτα και από την αύξηση των δασμών σε αλουμίνιο και χάλυβα από τον Ντόναλντ Τραμπ και με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να δείχνει ότι δεν «ιδρώνει το αυτί του», επιμένοντας σε λεονταρισμούς.

Η τελευταία απόπειρα να κοντράρει τις ΗΠΑ είναι ένα άρθρο του, το οποίο δημοσιεύεται στην εφημερίδα New York Times με τίτλο «Πώς η Τουρκία βλέπει την κρίση με τις ΗΠΑ» και στο οποίο υπογραμμίζει ότι η Ουάσινγκτον με τις μονομερείς ενέργειές της βλάπτει τα συμφέροντα και την ασφάλειά της.

«Σε μία εποχή που το κακό συνεχίζει να παραμονεύει σε όλον τον κόσμο, οι μονομερείς ενέργειες εναντίον της Τουρκίας από τις ΗΠΑ, έναν σύμμαχό μας εδώ και δεκαετίες, το μόνο που θα καταφέρουν είναι να υπονομεύσουν τα συμφέροντά της», γράφει χαρακτηριστικά ο Ερντογάν στο άρθρο του.

Παράλληλα, κάλεσε την Ουάσινγκτον να εγκαταλείψει τη λανθασμένη αντίληψη ότι οι διμερείς σχέσεις μπορούν να είναι «ασύμμετρες» και να «συνειδητοποιήσει πριν να είναι αργά ότι η Τουρκία έχει εναλλακτικές».

«Η αποτυχία να αντιστραφεί αυτή η τάση μονομερών ενεργειών και έλλειψης σεβασμού θα απαιτήσει από εμάς να αρχίσουμε να αναζητούμε νέους φίλους και συμμάχους», προσθέτει σε απειλητικό τόνο ο πρόεδρος της Τουρκίας.

«Οι ΗΠΑ απέτυχαν να κατανοήσουν τις ανησυχίες του τουρκικού λαού»

Συνεχίζοντας, ο Ερντογάν επεσήμανε ότι η Ουάσινγκτον πάντα αποτύγχανε να καταλάβει και να σεβαστεί τις ανησυχίες του τουρκικού λαού, υπογραμμίζοντας ότι προέκυψαν διαφωνίες τα τελευταία χρόνια μεταξύ των δύο χωρών και ότι οι προσπάθειες της Τουρκίας να «ανατρέψει τον κίνδυνο» ήταν μάταιος.

«Αν οι ΗΠΑ δεν αρχίσουν να σέβονται την κυριαρχία της Τουρκίας και δεν αποδείξουν ότι κατανοούν τους κινδύνους που αντιμετωπίζει το έθνος μας, τότε η συμμαχία μας βρίσκεται σε κίνδυνο», τονίζει ο Ερντογάν.

Μάλιστα, δεν παρέλειψε να αναφερθεί στο αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου και στο κίνημα Γκιουλέν, το οποίο θεωρεί ενορχητρωτή της απόπειρας ανατροπής του, παραλληλίζοντάς το με το Περλ Χάρμπορ και την 11η Σεπτεμβρίου. «Οι γκιουλενιστές προσπάθησαν να κάνουν ένα αιματηρό πραξικόπημα εναντίον της κυβέρνησής μου. Εκείνη τη νύχτα, εκατομμύρια απλοί πολίτες ξεχύθηκαν στους δρόμους με αίσθημα πατριωτισμού, ανάλογο με των Αμερικανών μετά το Περλ Χάρμπορ και τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου», σημειώνει.

Μεταξύ άλλων αναφέρεται και στην υπόθεση Μπράνσον, που έχει κλυδωνίσει σε μεγάλο βαθμό την ένταση μεταξύ των δύο χωρών, υπογραμμίζοντας: «Τις τελευταίες εβδομάδες, οι Ηνωμένες Πολιτείες έλαβαν μια σειρά μέτρων για την κλιμάκωση των εντάσεων με την Τουρκία, αναφέροντας τη σύλληψη από την τουρκική αστυνομία ενός αμερικανικού πολίτη, Άντριου Μπράνσον, με την κατηγορία της βοήθειας σε τρομοκρατική οργάνωση. Αντί να σεβαστούν τη δικαστική διαδικασία, όπως κάλεσα τον Πρόεδρο Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέδωσαν καταφανείς απειλές εναντίον ενός φιλικού έθνους και προχώρησαν σε επιβολή κυρώσεων σε πολλά μέλη του υπουργικού συμβουλίου μου. Η απόφαση αυτή ήταν απαράδεκτη, παράλογη και τελικά επιζήμια για τη μακροχρόνια φιλία μας».

Στα «τάρταρα» η τουρκική λίρα

Το διάλειμμα του σαββατοκύριακου αναμένεται να επιτρέψει στις αγορές να ανασάνουν, όμως το σοκ που προκλήθηκε από τη μεγάλη χθεσινή πτώση της τουρκικής λίρας, μια πτώση που τροφοδοτείται από την κρίση ανάμεσα στην Άγκυρα και την Ουάσινγκτον, προκαλεί διεθνή ανησυχία, ιδιαίτερα στον τραπεζικό τομέα.

Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε πως θα εξέλθει νικητής απ' αυτόν τον «οικονομικό πόλεμο», αντιδρώντας στην ανακοίνωση του αμερικανού ομολόγου του, του Ντόναλντ Τραμπ, περί αύξησης των δασμών εισαγωγής στον τουρκικό χάλυβα και το τουρκικό αλουμίνιο, που φθάνουν τώρα το 50% και το 20% αντιστοίχως.

Το τουρκικό νόμισμα, το οποίο έχει χάσει από την αρχή της χρονιάς σχεδόν το μισό της αξίας του έναντι του δολαρίου, κατέγραψε ιλιγγιώδη πτώση φθάνοντας σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Κατά το χθεσινό κλείσιμο της Ουόλ Στριτ, 6,43 λίρες ανταλλάσσονταν με ένα δολάριο, δηλαδή η τουρκική λίρα σημείωσε πτώση 13,7% αφού έχανε στη διάρκεια της ημέρας μέχρι και 24%.

Η τουρκική κρίση προκάλεσε ένα κύμα σοκ στον πλανήτη, με αποτέλεσμα όλα τα κύρια ευρωπαϊκά χρηματιστήρια να κλείσουν στο κόκκινο. Ιδιαίτερα εθίγη ο τραπεζικός τομέας.

Διχασμένοι οι αναλυτές

Η πτώση της λίρας «δείχνει πως οι επενδυτές ανησυχούν όλο και περισσότερο ότι επίκειται πλήρης νομισματική κρίση», υπογράμμισε σε σημείωμά του ο Ντέιβιντ Τσίτχαμ, αναλυτής στην XTB.

«Οι ανησυχίες της αγοράς για την τουρκική λίρα συνδέονται με τις ανησυχίες για μια πιθανή διάχυση, δηλαδή για μια κρίση των αναδυόμενων νομισμάτων», εξήγησε από την πλευρά του ο Πάτρικ Ο'Χέιρ της Briefing.

«Υπάρχουν φόβοι πως οι ευρωπαϊκές αγορές είναι πιο εκτεθειμένες απ' ό,τι προβλεπόταν στο τουρκικό σοκ», επισήμανε από την πλευρά του ο Τζαμίλ Άχμαντ, αναλυτής στην FXTM.

Όμως για τον Κρίστοφερ Ντέμπικ, υπεύθυνο οικονομικής έρευνας στην τράπεζα Saxo, «δεν υπάρχει συστημικός κίνδυνος». «Είδα μερικά σχόλια που υπογραμμιζουν ότι αρχίζουμε σήμερα να έχουμε εντάσεις στα ανδυόμενα νομίσματα, αλλά ας είμαστε ειλικρινείς: πρόκειται για ανέκδοτο», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Αντιμέτωπος μ' αυτή την πανωλεθρία, ο Ερντογάν, ο οποίος αντιμετωπίζει τώρα μια από τις πιο δύσκολες οικονομικές προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει από τότε που ανέβηκε στην εξουσία το 2003, κάλεσε τους πολίτες σε «εθνική μάχη» ζητώντας τους να ανταλλάξουν τα ξένα νομίσματα που έχουν στην κατοχή τους με λίρες για να στηρίξουν το εθνικό νόμισμα.

Οι αγορές ανησυχούν για τους προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής του Ερντογάν, καθώς η τουρκική κεντρική τράπεζα είναι απρόθυμη να αυξήσει τα επιτόκιά της για να στηρίξει τη λίρα και να χαλιναγωγήσει έναν πληθωρισμό που έφθασε εντούτοις σχεδόν το 16% τον Ιούλιο σε ετήσιο ρυθμό.

Πολλοί οικονομολόγοι εκτιμούν πως μια μαζική αύξηση των επιτοκίων είναι αναπόφευκτη, όμως ο Ερντογάν, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει τα επιτόκια «πατέρα και μητέρα όλων των κακών», είναι κατηγορηματικά αντίθετος σ' αυτό.

Θέλοντας να στείλει θετικά σήματα στις αγορές, ο νέος υπουργός Οικονομικός Μπεράτ Αλμπαϊράκ, ο οποίος είναι επίσης ο γαμπρός του αρχηγού του τουρκικού κράτους, επέμεινε στη «σημασία», σύμφωνα με τον ίδιο, της «ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας» της Τουρκίας.

Οι ικεσίες της υπουργού Εμπορίου στον Τραμπ

Ωστόσο, παρά τους λεονταρισμούς και τις στομφώδεις δηλώσεις ότι οι επιθέσεις στην τουρκική λίρα δεν θα πετύχουν και η Τουρκία θα πετύχη νέα μεγάλη ανάπτυξη, η υπουργός Εμπορίου της Τουρκίας ικέτεψε τον Αμερικανό πρόεδρο να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αναφορικά με τους δασμούς, σημειώνοντας ότι η εμπορική διένεξη μεταξύ των νατοϊκών συμμάχων μπορεί και πρέπει να λυθεί με διάλογο.

«Επανειλημμένες προσπάθειες να διαβιβάσουμε στην αμερικανική κυβέρνηση ότι κανένα από τα δηλωμένα κριτήρια που οδήγησαν στους αμερικανικούς δασμούς δεν είναι εφαρμοστέα για την Τουρκία, έχουν μέχρι τώρα αποδειχθεί άκαρπες», ανέφερε με ανακοίνωσή της η υπουργός Ρουσχάρ Πεκάν.

«Εντούτοις, εκλιπαρούμε τον πρόεδρο Τραμπ να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων – αυτό μπορεί και πρέπει να επιλυθεί μέσα από διάλογο και συνεργασία», σημείωσε.

Λίγο νωρίτερα όμως από τα παρακάλια της Τουρκάλας υπουργού, είχε εκδώσει ανακοίνωση, στην οποία ανέφερε: «Το υπουργείο Εμπορίου της Τουρκίας τονίζει ότι η επιβολή επιπλέον δασμών στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου που ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αντιβαίνει τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ). «Η Τουρκία αναμένει από τα κράτη μέλη να τηρούν τους διεθνείς κανόνες» υπογράμμισε η ανακοίνωση του υπουργείου. Πρόσθεσε ότι θα στηρίξει τους εξαγωγείς χάλυβα και αλουμινίου σε όλες τις διεθνείς πλατφόρμες, υπογραμμίζοντας ότι οι ΗΠΑ παραμένουν ένας σημαντικός εμπορικός εταίρος.