Δημοσιεύτηκε αργά χθες το βράδυ (29/6) στο ΦΕΚ η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου για τη διατήρηση του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ στα πέντε νησιά του Αιγαίου: Λέρο, Λέσβο, Κώ, Σάμο και Χίο. Η ΠΝΠ προβλέπει ότι οι συντελεστές 9% και 17% διατηρούνται μέχρι το τέλος του χρόνου έως 31/12/2018.

Αυτή η εξάμηνη παράταση δεν αποτυπώνει τις πολιτικές δεσμεύσεις του πρωθυπουργού ότι το ειδικό καθεστώς θα παραμείνει «για όσο είναι αυτός πρωθυπουργός».

Η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου –η οποία θα πρέπει να κυρωθεί από τη Βουλή εντός τριμήνου- κρίθηκε απαραίτητη καθώς λήγει σήμερα η ισχύς νομοθετικής διάταξης που διατηρούσε μέχρι τώρα το ειδικό καθεστώς στα πέντε νησιά. Η κατάργηση του φόρου στα νησιά ήταν ένα από τα 88 προαπαιτούμενα της 4ης αξιολόγησης το οποίο τα κλιμάκια των θεσμών –όπως αναφέρεται και στο κείμενο συμμόρφωσης- «διασφάλισαν από την ελληνική κυβέρνηση ότι θα προχωρήσει στην εξάλειψη του ειδικού καθεστώτος το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ για έξι μήνες επιπλέον με τον νόμο 4509-2017».

Πρακτικά, με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου «ξηλώνεται» ένα από τα προαπαιτούμενα προφανώς μετά τη σχετική πολιτική απόφαση που ελήφθη στη Σύνοδο Κορυφής. Αυτό μπορεί να κρίθηκε εύκολο λόγω του εξαιρετικά μικρού δημοσιονομικού κόστους που έχει η διατήρηση του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ στα πέντε νησιά, από την άλλη όμως «φουντώνει» και ακόμη περισσότερο τη συζήτηση σχετικά με το αν η ελληνική κυβέρνηση διατηρεί το δικαίωμα να ανατρέπει συμφωνημένες πολιτικές μετά την έξοδο από τα μνημόνια.

Οι νησιώτες στα πέντε νησιά θα διατηρήσουν για άλλους έξι μήνες τους χαμηλούς συντελεστές ενώ θα κάνουν χρήση –όπως και οι κάτοικοι και άλλων νησιών συνολικά 49 ανά την ελληνική επικράτεια- και του μεταφορικού ισοδύναμου.

Μεταφορικό ισοδύναμο

Με την κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου στη Βουλή αλλά και με τα αναλυτικά παραδείγματα που δόθηκαν από το υπουργείο Ναυτιλίας, οι νησιώτες σχημάτισαν μια σαφή πρώτη εικόνα για το τι σημαίνει μεταφορικό ισοδύναμο: πρακτικά, είναι η επιδότηση των εισιτηρίων από και προς το νησί μόνο για τους μόνιμους κατοίκους. Με υπουργική απόφαση θα προβλεφθεί ένα ανώτατο πλαφόν στον αριθμό των εισιτηρίων που θα δικαιούται η κάθε οικογένεια αλλά και η διαδικασία είσπραξης της επιδότησης. Δύο ενδεχόμενα σύμφωνα με τον νόμο: ή θα γίνεται έκπτωση κατά την αγορά του εισιτηρίου, ή θα κατατίθεται το ποσό σε τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου. Το σύστημα είναι προγραμματισμένο να ενεργοποιηθεί από τις αρχές Ιουλίου σε 49 νησιά. Το πρώτο εξάμηνο, χαρακτηρίζεται ως πιλοτικό προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που θα προκύψουν. Οι νησιώτες θα πρέπει να εξοικειωθούν με το νέο σύστημα το οποίο στηρίζεται στις ακόλουθες βασικές αρχές:

1. Για κάθε νησί θα καθιερωθεί ένας μέγιστος αριθμός εισιτηρίων ο οποίος θα επιδοτείται με ένα συγκεκριμένο ποσό. Ο αριθμός των εισιτηρίων θα αφορά στους μόνιμους κατοίκους ή σε αναπληρωτές καθηγητές και σε εργαζόμενους στον τομέα της υγείας που απασχολούνται μόνιμα στη νησιωτική Ελλάδα. Έτσι, όφελος θα έχουν μόνο όσοι ταξιδεύουν. Οι υπόλοιποι δεν θα δικαιούνται κάτι.

2. Για κάθε πολύ μικρή, μικρή ή μεσαία επιχείρηση που δραστηριοποιείται στα νησιά που έχουν ενταχθεί στην πιλοτική εφαρμογή του μέτρου, θα δίδεται ένα ποσό επιδότησης το οποίο θα κυμαίνεται ανάλογα με τον τζίρο. Αυτό θα λειτουργεί –θεωρητικά- ως αντιστάθμισμα για την κάλυψη του αυξημένου μεταφορικού κόστους προκειμένου να μην περνούν οι ανατιμήσεις στη λιανική. Και αυτό βέβαια, μένει να αποδειχθεί στην πράξη.

Για την επιδότηση των εισιτηρίων, δεν υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια ενώ ο νόμος αποσαφηνίζει ότι το όποιο ποσό του επιδόματος δεν θα αποτελεί φορολογητέο εισόδημα ούτε θα μπορεί να κατασχεθεί ή να συμψηφιστεί με τυχόν οφειλές.

Επίσης, θα προβλέπεται ότι ένα μέλος της οικογένειας θα μπορεί να κάνει χρήση των επιδοτούμενων εισιτηρίων και των υπόλοιπων μελών της οικογένειάς του. Το ποιο ακριβώς θα είναι το οικονομικό όφελος, δεν θα μπορεί να υπολογιστεί παρά μόνο όταν εκδοθούν και οι εφαρμοστικές υπουργικές αποφάσεις. Προς το παρόν, υπάρχουν μόνο τα παραδείγματα που δίνει η ίδια η κυβέρνηση.

Για μια τετραμελή οικογένεια, υπολογίζει την επιδότηση:

• Στα 849 ευρώ για το Κουφονήσι
• Στα 526 ευρώ για τη Σαμοθράκη
• Στα 664 ευρώ για την Κάλυμνο
• Στα 384 ευρώ για την Λέσβο
• Στα 733 ευρώ για την Ανάφη

Αυτό που θα αποκαλυφθεί είναι το πόσα ταξίδια θα πρέπει να κάνουν οι τετραμελείς οικογένειες από και προς το λιμάνι του Πειραιά ή της Ραφήνας, προκειμένου να έχουν τη συγκεκριμένη επιδότηση.