Το μυστήριο με τους μικρούς μαύρους πλαστικούς δίσκους που εμφανίζονται εδώ και πάνω από έναν χρόνο στις ακτές της Αδριατικής παραμένει αναπάντητο. Νέες αναφορές από τη Ρομάνια και την Απουλία επιβεβαιώνουν πως το φαινόμενο δεν έχει σταματήσει, ενώ η εξάπλωση των υλικών έχει ξεπεράσει κατά πολύ την αρχική εστία, τις ακτές του Βένετο.

Την υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο η οργάνωση Plastic Free Onlus, που δραστηριοποιείται από το 2019 ενάντια στη ρύπανση από πλαστικά. Η οργάνωση καλεί τις αρμόδιες αρχές να κινητοποιηθούν άμεσα, προκειμένου να εντοπιστεί η πηγή της διαρροής και να σταματήσει η είσοδος αυτών των υλικών στη θάλασσα.

Πότε εμφανίστηκαν οι μαύροι δίσκοι

Τα πρώτα ίχνη του φαινομένου καταγράφηκαν τον Ιανουάριο του 2025, όταν χιλιάδες μικροί, λεπτοί, ελαφρώς κοίλοι μαύροι δίσκοι άρχισαν να συσσωρεύονται στην παραλία Ροζολίνα Μάρε, στην επαρχία Ροβίγκο, κοντά στις εκβολές του ποταμού Άντιτζε.

Κατά τη διάρκεια των ερευνών και των δράσεων καθαρισμού, οι εθελοντές εντόπισαν επίσης κομμάτια πλαστικής επένδυσης και τμήματα μικρών κυματοειδών σωλήνων. Τα αντικείμενα αυτά, σύμφωνα με τις αναλύσεις, δεν αποτελούν απλά πλαστικά απορρίμματα.

Πρόκειται για εξειδικευμένα εξαρτήματα που χρησιμοποιούνται σε μονάδες επεξεργασίας λυμάτων — συγκεκριμένα για φορείς βιολογικής ανάπτυξης (carriers), μικρά πλαστικά στοιχεία που προσφέρουν επιφάνεια ανάπτυξης μικροοργανισμών για τον καθαρισμό των λυμάτων.

Άγνωστη η πηγή της διαρροής

Παρά την ταυτοποίηση των υλικών, η ακριβής προέλευση της διαρροής παραμένει άγνωστη. Η πιο πιθανή εκτίμηση είναι ότι σημειώθηκε κάποιο πρόβλημα σε εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων στη λεκάνη απορροής του ποταμού Άντιτζε, πιθανότατα κάπου ανάμεσα στο Βένετο και το Τρεντίνο-Άλτο Άντιτζε.

Μια βλάβη, μια τυχαία διαρροή ή ένα ανεπαρκές σύστημα συγκράτησης θα μπορούσε να επιτρέψει στους πλαστικούς φορείς να καταλήξουν στον ποταμό. Από εκεί, μέσω των ρευμάτων, μεταφέρθηκαν στις εκβολές του Άντιτζε και στη συνέχεια εξαπλώθηκαν κατά μήκος της ακτογραμμής της Αδριατικής.

Η ρύπανση εξαπλώνεται

Ο χάρτης των ευρημάτων ενισχύει αυτή την εκτίμηση. Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις εντοπίστηκαν αρχικά στην περιοχή της Ροζολίνα Μάρε και στις εκβολές του Άντιτζε. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες οι μαύροι δίσκοι έχουν αναφερθεί σε πολλές ακόμη τοποθεσίες: στη Χιότζα, στη Σοτομαρίνα, στην Ίζολα Βέρντε, κατά μήκος του Άντιτζε στην περιοχή της Βερόνας, στις ακτές της Ρομάνια, ακόμη και στην Απουλία.

Η έκταση του προβλήματος καταγράφηκε και κατά τη διάρκεια της δράσης «Weekend of the Sea», που διοργάνωσε η Plastic Free τον περασμένο Μάιο. Οι εθελοντές, ακολουθώντας το πρωτόκολλο του ISPRA και τις ευρωπαϊκές οδηγίες για την παρακολούθηση θαλάσσιων απορριμμάτων, μέτρησαν συνολικά 87 δίσκους σε τέσσερις περιοχές δειγματοληψίας μήκους 100 μέτρων μεταξύ Χιότζα, Ροζολίνα Μάρε, Πόρτο Βίρο και Πόρτο Τόλε.

Νέες συλλογές κατά μήκος της ακτής της Ροζολίνα Μάρε επιβεβαίωσαν ότι η διασπορά συνεχίζεται, καθώς καινούργια κομμάτια εξακολουθούν να εμφανίζονται στην ακτογραμμή.

Έκκληση για άμεση δράση

«Ήμασταν οι πρώτοι που αναφέραμε την παρουσία των δίσκων στη Ροζολίνα τον Ιανουάριο του 2025», δήλωσε ο Ρικάρντο Μαντσίν, εκπρόσωπος της Plastic Free. «Ελπίζαμε ότι θα καταλαβαίναμε γρήγορα τι είναι αυτά τα αντικείμενα, από πού προέρχονται και ότι θα λαμβάνονταν άμεσα μέτρα για την επίλυση του προβλήματος. Μας λυπεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι εξακολουθούν να εντοπίζονται σε τόσο μεγάλες ποσότητες».

Ο Μαντσίν εξέφρασε επίσης ανησυχία για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, καθώς μαζί με τους δίσκους εντοπίζονται μεγάλες ποσότητες από μικρά κομμάτια κυματοειδών πλαστικών σωλήνων. Η Plastic Free ζητά από τις αρχές και τους αρμόδιους φορείς να εντοπίσουν την πηγή της ρύπανσης και να σταματήσουν τη ροή πλαστικών υλικών προς τα ποτάμια και τη θάλασσα.

«Χρειάζεται μεγαλύτερη δέσμευση για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, για την προστασία της περιοχής, του περιβάλλοντος και των ανθρώπων που ζουν εκεί», καταλήγει ο εκπρόσωπος της οργάνωσης.