Οι περισσότεροι από εμάς πιστεύουμε ότι οι σχέσεις διαλύονται με πάταγο – μετά από μια μεγάλη προδοσία, έναν επικό καβγά ή μια έκρηξη θυμού. Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ πιο πεζή και αθόρυβη.

Οι σχέσεις σαπίζουν από μέσα, φθείρονται μέρα με τη μέρα, μέσα από μικρές, καθημερινές λέξεις που επαναλαμβάνονται μηχανικά, συνηθίζονται και τελικά γίνονται ένα τοξικό τείχος ανάμεσα σε δύο ανθρώπους.

Δεν είναι πάντα οι βρισιές ή οι σκληρές κουβέντες που κάνουν τη μεγαλύτερη ζημιά. Τις περισσότερες φορές, τοξικές αποδεικνύονται κάποιες φράσεις που λέμε πάνω στην ένταση ή στην άμυνά μας, οι οποίες μοιάζουν σχεδόν αθώες. Όπως εξηγεί σε άρθρο του στο Psychology Today ο διακεκριμένος ψυχολόγος Mark Travers, Ph.D., αυτές οι ατάκες κλονίζουν σταδιακά την εμπιστοσύνη, γκρεμίζουν την αίσθηση ασφάλειας και αναγκάζουν τον σύντροφό μας να κλειστεί στον εαυτό του.

Αν θέλεις να προστατεύσεις τη σχέση σου, σβήσε άμεσα από το λεξιλόγιό σου τις παρακάτω 4 φράσεις:

1. «Εγώ είμαι καλά» (Το απόλυτο παθητικό-επιθετικό ψέμα)

Ίσως η πιο συχνή, αλλά και η πιο παραπλανητική φράση σε μια σχέση. Όταν τη χρησιμοποιείς ενώ μέσα σου βράζεις από θυμό, πληγή ή απογοήτευση, χτίζεις ένα αόρατο τείχος. Ο σύντροφός σου αδυνατεί να αποκωδικοποιήσει τι πραγματικά συμβαίνει, η επικοινωνία γίνεται επιφανειακή και η απόσταση μεγαλώνει. Φυσικά και δεν χρειάζεται να αναλύεις τα πάντα κάθε λεπτό, αλλά η συστηματική απόκρυψη των συναισθημάτων σου δεν δείχνει ανωτερότητα· δείχνει ότι αντικαθιστάς την οικειότητα με μια παγωμένη σιωπή.

2. «Εσύ πάντα…» ή «Εσύ ποτέ…» (Η παγίδα της ισοπέδωσης)

Αυτές οι δύο λέξεις είναι οι μεγαλύτερες παγίδες σε έναν καβγά. Όταν λες «εσύ πάντα με αγνοείς» ή «εσύ ποτέ δεν βοηθάς», σταματάς να κρίνεις μια συγκεκριμένη συμπεριφορά και δικάζεις συνολικά τον άνθρωπό σου ως προσωπικότητα. Το αποτέλεσμα; Ο άλλος νιώθει στριμωγμένος στη γωνία, ενεργοποιεί αυτόματα τους μηχανισμούς άμυνας και η συζήτηση παύει να αφορά τη λύση του προβλήματος. Μετατρέπεται σε έναν πόλεμο εγωισμού για το ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο.

3. «Είσαι υπερβολικός/ή» (Η ψυχολογική ακύρωση)

Αυτή η ατάκα είναι η επιτομή του συναισθηματικού gaslighting. Όταν λες στον σύντροφό σου ότι «υπερβάλλει» ή ότι είναι «υπερβολικά ευαίσθητος», ακυρώνεις πλήρως τη δική του πραγματικότητα και το πώς νιώθει εκείνη τη στιγμή. Αν το ακούσει πολλές φορές, θα αρχίσει να αμφιβάλλει για τα ίδια του τα συναισθήματα. Ακόμα κι αν θεωρείς ότι η αντίδρασή του δεν είναι αντικειμενική, το συναίσθημα του ανθρώπου σου χρειάζεται χώρο για να ακουστεί, χωρίς ειρωνεία, υποτίμηση ή απαξίωση.

4. «Ό,τι να ’ναι» (Η λευκή σημαία της αδιαφορίας)

Δύο λέξεις που αρκούν για να λήξουν άδοξα και βίαια κάθε συζήτηση. Το «ό,τι να 'ναι», το υποτιμητικό «καλά...» ή ένα ειρωνικό μειδίαμα δείχνουν στον άλλον το πιο επικίνδυνο πράγμα σε μια σχέση: ότι έχεις ήδη αποσυνδεθεί συναισθηματικά. Η απόλυτη αδιαφορία και η άρνηση να συζητήσεις είναι πολύ πιο καταστροφικές από έναν έντονο, γεμάτο πάθος καβγά. Γιατί όταν σταματάς να προσπαθείς να επικοινωνήσεις, η σχέση αδειάζει σιωπηλά.

Η εμπιστοσύνη κρύβεται στις λεπτομέρειες

Οι ειδικοί των σχέσεων δεν κουράζονται να το επαναλαμβάνουν: η αγάπη και η σταθερότητα δεν χτίζονται μέσα από τις μεγαλειώδεις δηλώσεις στα social media, τα ακριβά δώρα ή τις επετείους. Χτίζονται στον πεζό, καθημερινό τρόπο που μιλάτε και ακούτε ο ένας τον άλλον. Στο αν ο άνθρωπός σου νιώθει ασφάλεια να σου πει τι τον πληγώνει, χωρίς να φοβάται ότι θα εισπράξει ειρωνεία, επίθεση ή απάθεια.

Τελικά, αν θες να μάθεις πού πηγαίνει η σχέση σου, δεν έχεις παρά να προσέξεις τις λέξεις που ανταλλάσσετε στην κουζίνα του σπιτιού σας όταν τα φώτα σβήνουν.