Τις τελευταίες εβδομάδες, διεθνή μέσα ενημέρωσης και αναφορές από ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών αναφέρουν ότι ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, έχει περιορίσει σημαντικά τις δημόσιες εμφανίσεις του, αυξάνοντας ταυτόχρονα τα μέτρα ασφαλείας γύρω του σε επίπεδα που χαρακτηρίζονται «πρωτοφανή» για την τελευταία φάση της προεδρίας του.

Η αλλαγή αυτή συνδέεται με φόβους πιθανής απόπειρας δολοφονίας - ειδικά μέσω μη επανδρωμένων σκαφών (drones) - και με ενδεχόμενο σχεδίου πραξικοπήματος μέσα στην ίδια την ελίτ εξουσίας της Ρωσίας.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο αναφοράς ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών, την οποία έχουν δημοσιεύσει δημοσιογραφικοί ιστότοποι όπως Important Stories, Meduza, CNN, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας (FSO) έχει εντείνει δραστικά τα πρωτόκολλα ασφαλείας: περιορίζει τις επισκέψεις και τις κινήσεις υπαλλήλων που βρίσκονται στο στενό περιβάλλον του Πούτιν, εγκαθιστά συστήματα παρακολούθησης στα σπίτια συνεργατών, απαγορεύει τη χρήση κινητών με πρόσβαση στο διαδίκτυο σε όσους τον συνοδεύουν και αυξάνει κατά πολύ τους ελέγχους εναντίον πιθανών απειλών από ξηρά ή αέρα.

Ένα αξιοσημείωτο στοιχείο αυτού του νέου πρωτοκόλλου ασφαλείας είναι ο αυξημένος χρόνος που ο Πούτιν φαίνεται να περνά σε υπόγεια καταφύγια, γνωστά και ως «bunkers», αντί να πραγματοποιεί δημόσιες εμφανίσεις ή ταξίδια στις γνωστές προεδρικές κατοικίες. Αυτή η πρακτική - που αναφέρεται πλέον ως επανειλημμένη στις αναφορές - δείχνει μια τάση απομόνωσης και μεγαλύτερης στροφής στις ελεγχόμενες, «ασφαλείς» εγκαταστάσεις για ηγεσία και διοίκηση.

Ο δημοσιογράφος John Reed εξηγεί ότι σχεδόν κανείς δεν γνωρίζει την ακριβή τοποθεσία του Πούτιν, καθώς οι κινήσεις του γίνονται με απόλυτη μυστικότητα και χρησιμοποιούνται υπόγεια καταφύγια («bunkers») και ελεγχόμενες εγκαταστάσεις που περιορίζουν την προβλεψιμότητα. Το Κρεμλίνο συνεχίζει να προβάλλει μια εικόνα κανονικότητας, αλλά στην πραγματικότητα, οι υπηρεσίες ασφαλείας έχουν αυξήσει σημαντικά τα πρωτόκολλα προστασίας και τους ελέγχους γύρω από τον πρόεδρο.

Καθώς οι φόβοι για πιθανές επιθέσεις έχουν αυξηθεί, αυτό αντικατοπτρίζεται και στη μείωση των δημόσιων γεγονότων όπου ο Πούτιν εμφανίζεται αυτοπροσώπως. Παραδείγματος χάρη, η πρόσφατη στρατιωτική παρέλαση στη Μόσχα — που παραδοσιακά αποτελούσε μια υπερπαραγωγή ισχύος και προβολής — έγινε με λιγότερη επισημότητα και περιορισμένο κοινό, γεγονός που αναλυτές συνδέουν με τον φόβο για αιφνιδιαστικές επιθέσεις.

Τι ακριβώς φοβούνται οι ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας

Οι συγκεκριμένες ανησυχίες χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες:

Φόβοι για απόπειρα δολοφονίας με χρήση drones ή άλλων σύγχρονων μέσων: Οι υπηρεσίες πληροφοριών σημειώνουν ότι οι πρόσφατες επιθέσεις της Ουκρανίας με μακράς εμβέλειας drones έχουν αυξήσει την ανησυχία ότι και ο κύριος στόχος ενός τέτοιου όπλου θα μπορούσε να είναι ο ίδιος ο Πούτιν ή υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι γύρω του.

Φόβοι για εσωτερικό πραξικόπημα ή δολοφονική συνωμοσία μέσα στην πολιτική ελίτ: Πηγές κάνουν λόγο για ένταση στον χώρο των υπηρεσιών ασφαλείας και ακόμη και για δυσπιστία μεταξύ ισχυρών παραγόντων στην ίδια την κυβέρνηση της Μόσχας. Κάποιοι αναλυτές εκτιμούν ότι η δυσκολία του πολέμου στην Ουκρανία και οι εσωτερικές πιέσεις έχουν προκαλέσει υποψίες για πιθανές κινήσεις κατά της εξουσίας του Πούτιν.

Το ευρύτερο πολιτικό και στρατιωτικό πλαίσιο

Η αλλαγή στην προσωπική ασφάλεια του Πούτιν δεν μπορεί να αξιολογηθεί ανεξάρτητα από την κατάσταση στον πόλεμο με την Ουκρανία, όπου οι ρωσικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Παράλληλα, οι συνεχείς αναφορές για δολοφονίες ή απόπειρες κατά υψηλόβαθμων Ρώσων στρατιωτικών αξιωματούχων τα τελευταία έτη προσθέτουν ένα κλίμα γενικευμένης αβεβαιότητας για την ασφάλεια της ηγεσίας.

Μέχρι σήμερα, το Κρεμλίνο δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα ότι οι αναφορές περί φόβου δολοφονίας ή πραξικοπήματος ανταποκρίνονται στα γεγονότα, ούτε έχει δημοσιοποιήσει λεπτομερές χρονοδιάγραμμα των κινήσεων του Πούτιν. Η επίσημη θέση επικεντρώνεται γενικά στη «σταθερότητα και ασφάλεια» εντός της χώρας, και στην αντιμετώπιση των διεθνών απειλών λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.