Νέα ψηφιακή πλατφόρμα ελέγχου τίθεται σε λειτουργία από την 16η Απριλίου, καταγράφοντας τη δραστηριότητα χιλιάδων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα του καπνού και των αλκοολούχων ποτών. Η κυβέρνηση θέτει σε εφαρμογή το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων, όπου θα πρέπει να καταχωρηθούν υποχρεωτικά όλες οι σχετικές επιχειρήσεις και επαγγελματίες αμέσως μετά το Πάσχα, μέχρι την προσεχή Πέμπτη.

Οι λόγοι που επιβάλλουν τη δημιουργία του μητρώου είναι σαφείς: οι ετήσιες απώλειες για το δημόσιο ταμείο από παράνομο αλκοόλ υπολογίζονται σε περίπου 500 εκατ. ευρώ, ενώ αναλύσεις για τα καπνικά ανεβάζουν το αντίστοιχο ποσό στα 300 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο. Συνολικά, δηλαδή, 800 εκατ. ευρώ ετησίως (ή ακόμα περισσότερα σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις) που «διαρρέουν» από το κράτος και παραμορφώνουν τον ανταγωνισμό σε βάρος των νόμιμων επιχειρήσεων.

Το νέο σύστημα αναμένεται να δώσει στις αρχές ένα ισχυρό εργαλείο για τον εντοπισμό και την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και του παραεμπορίου, ενώ παράλληλα θα συμβάλει στην προστασία της δημόσιας υγείας.

Ποιος είναι ο στόχος του μητρώου

Το μητρώο σχεδιάζεται και υλοποιείται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, εκ μέρους του υπουργείου Υγείας. Ο διπλός στόχος είναι σαφής: από τη μία η αποτελεσματικότερη εποπτεία της αγοράς, από την άλλη η προστασία της δημόσιας υγείας – με έμφαση στην πρόληψη της πρόσβασης ανηλίκων σε καπνό και αλκοόλ.

Η πρόσβαση στο Μητρώο πραγματοποιείται μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης gov.gr, με κωδικούς Taxisnet. Κατά τη σύνδεση, το σύστημα επιβεβαιώνει αυτόματα το ΑΦΜ και τον ΚΑΔ της επιχείρησης, ενώ αντλεί στοιχεία επικοινωνίας (κινητό τηλέφωνο, email) από το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.

Πώς γίνεται η εγγραφή βήμα προς βήμα

Η διαδικασία έχει απλή δομή, αλλά απαιτεί προσοχή στη συμπλήρωση των στοιχείων:

• Επιλογή υποκαταστήματος από τον κατάλογο που αντλείται αυτόματα από την ΑΑΔΕ. Για επιχειρήσεις με περισσότερα από ένα καταστήματα είναι υποχρεωτική η χωριστή δήλωση για κάθε υποκατάστημα.

• Συμπλήρωση στοιχείων για κάθε σημείο πώλησης: είδος καταστήματος, κατηγορίες προϊόντων που διατίθενται και ακριβής διεύθυνση με γεωγραφική τοποθέτηση σε ψηφιακό χάρτη.

• Υπεύθυνη δήλωση συμμόρφωσης με την ισχύουσα νομοθεσία – από την απαγόρευση πώλησης σε ανήλικους έως τις υγειονομικές διατάξεις.

• Οριστικοποίηση εγγραφής με την έκδοση μοναδικού αναγνωριστικού αριθμού επαλήθευσης.

Το μητρώο γίνεται βάση για τους ελέγχους

Η καταχώρηση στο μητρώο θα αποτελεί στο εξής τη βάση για τους ελέγχους που θα πραγματοποιούν τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα. Με άλλα λόγια, η μη εγγραφή και η απουσία από το μητρώο θα λειτουργεί αυτόματα ως «κόκκινη σημαία» για τους ελεγκτές.

Για λόγους διαφάνειας, μέρος των στοιχείων του μητρώου θα δημοσιοποιείται ανοιχτά στον ιστότοπο του υπουργείου Υγείας. Κάθε πολίτης θα μπορεί να δει σε μορφή πίνακα:

• ΑΦΜ και επωνυμία της επιχείρησης

• Κύρια δραστηριότητα (ΚΑΔ) της έδρας και του καταστήματος

• Κατηγορίες προϊόντων που διατίθενται

• Πλήρη διεύθυνση του καταστήματος ή υποκαταστήματος

Επιπλέον, θα λειτουργεί διαδραστικός χάρτης με όλα τα εγγεγραμμένα σημεία πώλησης – εργαλείο που, πέραν της διαφάνειας, επιτρέπει και τον εντοπισμό περιοχών στον χάρτη της αγοράς όπου οι έλεγχοι είναι πιο αναγκαίοι.