Τη μεταβολή των δικτύων διακίνησης ναρκωτικών, την ενίσχυση της παρουσίας νέων ψυχοδραστικών ουσιών και τη διαρκή προσαρμογή των κυκλωμάτων στα νέα δεδομένα περιγράφει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, Αστυνομικός Υποδιευθυντής, Γιάννης Καρυδάκος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών από τον Οκτώβριο του 2024 έως σήμερα, έχουν χειριστεί 323 υποθέσεις ναρκωτικών και έχουν πραγματοποιηθεί 646 συλλήψεις. Στο ίδιο διάστημα, κατασχέθηκαν 1,8 τόνοι κοκαΐνης, 5,2 τόνοι ακατέργαστης κάνναβης, 174,5 κιλά κατεργασμένης κάνναβης, 135,2 κιλά ηρωίνης, 9.251 δενδρύλλια κάνναβης και 18.265 δισκία ecstasy.

Όπως επισημαίνει ο κ. Καρυδάκος «τα δίκτυα που διακινούν ναρκωτικά μεταβάλλονται διαρκώς», εξηγώντας ότι αλλάζουν τόσο η δομή τους όσο και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν, καθώς προσαρμόζονται διαρκώς στις επιχειρησιακές πιέσεις, στις νέες τεχνολογίες και στις καταναλωτικές τάσεις.

Κατά τον κ. Καρυδάκο, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία των τελευταίων ετών είναι η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η διακίνηση. Όπως εξηγεί, ειδικά μετά την περίοδο της πανδημίας αυξήθηκε αισθητά η χρήση διαδικτυακών εφαρμογών και οι αποστολές ναρκωτικών μέσω ταχυδρομικών δεμάτων, κάτι που, όπως λέει, αποτελεί «ένα νέο modus operandi» για τα κυκλώματα.

Παράλληλα, περιγράφει και το λεγόμενο «waterbed effect», δηλαδή το φαινόμενο κατά το οποίο, όταν οι διωκτικές αρχές ασκούν πίεση σε μία οδό ή σε ένα σημείο διακίνησης, το πρόβλημα δεν εξαφανίζεται αλλά μετατοπίζεται αλλού. Όπως σημειώνει, οι μεγάλες κατασχέσεις σε λιμάνια όπως ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη οδήγησαν σε αναζήτηση εναλλακτικών οδών από τα κυκλώματα, με άλλες πύλες εισόδου να αποκτούν μεγαλύτερη σημασία.

Σε ό,τι αφορά την εικόνα της αγοράς, ο κ. Καρυδάκος είναι σαφής: η κάνναβη και η κοκαΐνη παραμένουν οι κυρίαρχες ουσίες στην ελληνική αγορά. Αντίθετα, η ηρωίνη εμφανίζει πτωτική τάση σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, χωρίς όμως να έχει εξαφανιστεί από το πεδίο των ερευνών.

Η κυριαρχία της κοκαΐνης αποτυπώνεται και στα στοιχεία των κατασχέσεων, με τις ποσότητες που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα από τον Οκτώβριο του 2024 να φτάνουν τον 1,8 τόνο. Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, συνδέεται και με τη μεγάλη προσφορά που υπάρχει διεθνώς, στοιχείο που επηρεάζει συνολικά τη διαθεσιμότητα της ουσίας και τις διαδρομές που ακολουθεί μέχρι να φτάσει στην ελληνική αγορά ή να περάσει μέσω αυτής.

Την ίδια ώρα, όμως, αναδύονται νέες κατηγορίες ουσιών, οι οποίες δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο το έργο των διωκτικών αρχών και θέτουν νέα δεδομένα στην αγορά. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στα συνθετικά κανναβινοειδή, τα οποία, όπως λέει, αποτελούν μια από τις νέες απειλές που παρακολουθούν στενά οι αρχές. Όπως εξηγεί, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί νόμιμο προϊόν κάνναβης ή κανναβινοειδών και στη συνέχεια να υποστεί επεξεργασία, ακόμη και με ψεκασμό, ώστε να αυξηθεί η δραστικότητά του και τα επίπεδα της THC, δηλαδή της βασικής ψυχοδραστικής ουσίας της κάνναβης. Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνει ιδιαίτερα και τη νομοθετική αλλαγή που τέθηκε σε ισχύ από τις 20 Μαΐου, με την οποία απαγορεύτηκε η πώληση κανναβινοειδών στη λιανική, ακριβώς λόγω των κινδύνων που είχαν αρχίσει να αναδεικνύονται.

Στο ίδιο πεδίο εντάσσει και τη λεγόμενη «ροζ κοκαΐνη», η οποία συγκαταλέγεται στις νέες ψυχοδραστικές ουσίες που έχουν εμφανιστεί στην αγορά, αλλά και την κεταμίνη, για την οποία εκτιμά ότι σε έναν βαθμό «πηγαίνει να καλύψει το κενό της ηρωίνης» ως κατασταλτικό ναρκωτικό.

Η διαφοροποίηση δεν αφορά μόνο τις ουσίες, αλλά και τη μορφή με την οποία αυτές εμφανίζονται. Όπως αναφέρει ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών, οι αρχές έρχονται πλέον αντιμέτωπες και με προϊόντα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν θα θεωρούνταν τυπική εικόνα της αγοράς ναρκωτικών, όπως ο πρόσφατος εντοπισμός βουτύρου που περιείχε THC ή ατμικά προϊόντα με υγροποιημένο THC.

Οι μορφές αυτές δείχνουν ότι η αγορά δεν περιορίζεται πλέον μόνο στις «παραδοσιακές» εκδοχές των ουσιών, αλλά ακολουθεί νέες καταναλωτικές πρακτικές και επεκτείνεται σε προϊόντα που είναι πιο εύκολα στη μεταφορά, πιο διακριτικά στη χρήση ή πιο ελκυστικά σε συγκεκριμένες κατηγορίες χρηστών.

Απαντώντας σε ερώτηση για το αν η Ελλάδα είναι χώρα προορισμού για ναρκωτικά ή χώρα διέλευσης, ο κ. Καρυδάκος τόνισε ότι είναι και τα δύο αλλά κυρίως διέλευσης, κατά βάση για κάνναβη και κοκαΐνη, λόγω της στρατηγικής γεωγραφικής της θέσης αλλά και του ιδιαίτερου ανάγλυφου που έχει με την πολύ μεγάλη ακτογραμμή της.

Στη συνέχεια, αναφερόμενος στον ρόλο της τεχνολογίας, τόνισε ότι αυτή έχει αλλάξει τόσο τον τρόπο επικοινωνίας όσο και της οργάνωσης των κυκλωμάτων. Οι κρυπτογραφημένες πλατφόρμες επικοινωνίας και οι εφαρμογές με αυξημένα επίπεδα προστασίας δυσκολεύουν, όπως είπε, τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση των εμπλεκομένων, ενώ η αποκάλυψη μεγάλων διεθνών πλατφορμών τα προηγούμενα χρόνια έχει δείξει στις αρχές τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται και συντονίζονται τέτοιου τύπου δίκτυα.

Τέλος, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών στέλνει σαφές μήνυμα κυρίως προς τους νέους, τονίζοντας ότι «δεν υπάρχει καλό και κακό ναρκωτικό» και ότι όλες οι ουσίες, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο προβάλλονται ή διακινούνται, μπορούν να οδηγήσουν σε εξάρτηση και να έχουν σοβαρές συνέπειες για τη ζωή και την υγεία των χρηστών.