Το κάνουμε περίπου 15.000 με 20.000 φορές την ημέρα, αλλά σχεδόν ποτέ δεν το προσέχουμε. Το ανοιγοκλείσιμο των ματιών είναι μια από τις πιο αυτόματες και υποτιμημένες λειτουργίες του σώματός μας.

Κατά μέσο όρο, ένας ενήλικας ανοιγοκλείνει τα μάτια του 15 έως 20 φορές το λεπτό, κάτι που σημαίνει ότι αν αθροίσουμε αυτά τα κλάσματα δευτερολέπτου, περνάμε περίπου το 10% των ωρών που είμαστε ξύπνιοι με τα μάτια μας... κλειστά!

Περισσότερο από ένας απλός καθαρισμός

Η προφανής αιτία πίσω από αυτή την κίνηση είναι η υγεία του οφθαλμού. Κάθε φορά που τα βλέφαρα κλείνουν, λειτουργούν σαν «υαλοκαθαριστήρες», απλώνοντας ένα λεπτό φιλμ δακρύων στην επιφάνεια του ματιού. Αυτό το υγρό στρώμα δεν προσφέρει μόνο την απαραίτητη λίπανση για να μην στεγνώνει ο κερατοειδής, αλλά περιέχει και ένζυμα που καταπολεμούν τα βακτήρια, ενώ παράλληλα απομακρύνει σκόνη και ξένα σωματίδια που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ερεθισμούς.

Είναι ενδιαφέρον ότι αυτός ο ρυθμός πέφτει δραματικά όταν εστιάζουμε σε μια οθόνη. Όταν διαβάζουμε ή δουλεύουμε στον υπολογιστή, ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μας έως και 60% λιγότερο συχνά, γεγονός που εξηγεί γιατί νιώθουμε τα μάτια μας «κουρασμένα» ή ξηρά μετά από μια ώρα σκρολαρίσματος.

Το «restart» του εγκεφάλου

Ωστόσο, το ανοιγοκλείσιμο των ματιών δεν αφορά μόνο τη φυσική προστασία, αλλά και τη διανοητική μας λειτουργία. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι λειτουργεί ως ένα είδος «διανοητικού διαλείμματος». Ο εγκέφαλός μας τείνει να συγχρονίζει το κλείσιμο των βλεφάρων με στιγμές που η προσοχή μας μπορεί να χαλαρώσει για κλάσματα του δευτερολέπτου, όπως στο τέλος μιας πρότασης ενώ διαβάζουμε ή κατά τη διάρκεια μιας παύσης σε μια συζήτηση.

Στην πραγματικότητα, αυτή η μικρή παύση λειτουργεί ως ένα στιγμιαίο offline mode για τον εγκέφαλο. Επιτρέπει στο κεντρικό νευρικό σύστημα να κάνει μια γρήγορη επανεκκίνηση, να επεξεργαστεί τις οπτικές πληροφορίες που μόλις έλαβε και να προετοιμαστεί για τις επόμενες. Χωρίς αυτές τις χιλιάδες μικροσκοπικές διακοπές, η συνεχής ροή οπτικών ερεθισμάτων θα οδηγούσε πολύ γρήγορα σε πνευματική κόπωση και απώλεια συγκέντρωσης.