Ο γιος του δολοφονημένου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα, φαίνεται να είναι ο επικρατέστερος διάδοχός του, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους που παρακολουθούν από κοντά τις εσωτερικές διεργασίες στο καθεστώς.

Όπως ανέφεραν, εξετάζεται το ενδεχόμενο να ανακοινωθεί ακόμη και από το πρωί της Τετάρτης ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θα διαδεχθεί τον πατέρα του στην ηγεσία της χώρας. Ωστόσο, ορισμένοι εκφράζουν επιφυλάξεις, φοβούμενοι ότι μια τέτοια ανακοίνωση θα μπορούσε να τον καταστήσει άμεσο στόχο για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Οι αξιωματούχοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς πρόκειται για ιδιαίτερα ευαίσθητες εσωτερικές διαβουλεύσεις, όπως αναφέρουν οι New York Times.

Οι κληρικοί που είναι υπεύθυνοι για την επιλογή του νέου ανώτατου ηγέτη - γνωστοί ως «Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων» - πραγματοποίησαν δύο διαδικτυακές συνεδριάσεις την Τρίτη, μία το πρωί και μία το βράδυ, προκειμένου να συζητήσουν το ζήτημα της διαδοχής.

Ο Βάλι Νασρ, ειδικός σε θέματα Ιράν και σιιτικού Ισλάμ στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, εκτιμά ότι η επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θα ήταν μεν απρόσμενη, αλλά ταυτόχρονα αποκαλυπτική για τις ισορροπίες εξουσίας μέσα στο καθεστώς.

Τι θα συμβεί εάν εκλεγεί ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ

«Για πολύ καιρό θεωρούνταν ότι θα γίνει ο διάδοχος», σημείωσε. «Τα τελευταία δύο χρόνια όμως φαινόταν να έχει απομακρυνθεί από το προσκήνιο. Αν τελικά εκλεγεί, αυτό θα σημαίνει ότι πλέον κυριαρχεί η πιο σκληροπυρηνική πλευρά του καθεστώτος, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης».

Ο 56χρονος Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θεωρείται μια ισχυρή αλλά σχετικά απομονωμένη προσωπικότητα. Εδώ και χρόνια κινείται στο παρασκήνιο της εξουσίας του πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε το Σάββατο σε αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν.

Είναι γνωστός για τις στενές σχέσεις του με τους Φρουρούς της Επανάστασης και, σύμφωνα με τους αξιωματούχους που επικαλούνται οι New York Times, οι Φρουροί άσκησαν έντονες πιέσεις υπέρ του διορισμού του, υποστηρίζοντας ότι διαθέτει την εμπειρία και τις ικανότητες για να καθοδηγήσει το Ιράν σε αυτή την περίοδο κρίσης.

Ο διεθνολόγος Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος είπε στον ΑΝΤ1, για τον Μοτζτάμπα πως είναι «μια ακόμη πιο συντηρητική στάση του καθεστώτος του Ιράν. Είναι στην πολύ σκληρή σκληροπυρηνική πτέρυγα. Πολλές φορές υπάρχουν αναφορές ότι είναι πολύ πιο σκληρός στις απόψεις του από τον πατέρα του» και ξεκαθάρισε, ότι «δεν θα είναι άτομο που νερώνει το κρασί του» ή που θα διαπραγματευθεί με τον Τραμπ.

«Έχουμε τον ορισμό της απολύτου τζιχάντ, της εκδίκησης» πρόσθεσε.

«Ο Μοτζτάμπα είναι η πιο σοφή επιλογή αυτή τη στιγμή, επειδή γνωρίζει σε βάθος πώς λειτουργούν και συντονίζονται οι μηχανισμοί ασφάλειας και στρατού», δήλωσε ο αναλυτής Μεχντί Ραχματί από την Τεχεράνη. «Ήδη είχε σημαντικό ρόλο σε αυτά».

Ποιοι θα αντιδράσουν στην επιλογή του γιου του Χαμενεΐ

Παρά ταύτα, όπως σημειώνει ο ίδιος, η πιθανή επιλογή του δεν αναμένεται να γίνει αποδεκτή από όλους.

«Ένα μέρος της κοινωνίας θα αντιδράσει αρνητικά και έντονα σε αυτή την επιλογή», εκτιμά ο Ραχματί.

Οι υποστηρικτές της κυβέρνησης πιθανότατα θα τον δουν ως τη συνέχεια ενός ηγέτη που θεωρούν μάρτυρα και θα τον στηρίξουν άμεσα. Από την άλλη πλευρά, οι αντίπαλοι του καθεστώτος θα τον αντιμετωπίσουν επίσης ως συνέχεια του ίδιου συστήματος εξουσίας, το οποίο — σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων — τους τελευταίους μήνες έχει προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 7.000 ανθρώπων, αριθμός που ενδέχεται να αυξηθεί.

Παράλληλα, στο προσκήνιο έχουν εμφανιστεί και άλλα ονόματα ως πιθανοί διάδοχοι. Μεταξύ αυτών είναι ο Αλιρεζά Αραφί, κληρικός και νομικός που συμμετέχει στο τριμελές μεταβατικό συμβούλιο ηγεσίας που συγκροτήθηκε μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Χαμενεΐ, καθώς και ο Σαγιέντ Χασάν Χομεϊνί, εγγονός του ιδρυτή της Ισλαμικής Επανάστασης, Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί.

Και οι δύο θεωρούνται πιο μετριοπαθείς προσωπικότητες, με τον Χομεϊνί να διατηρεί δεσμούς με την περιθωριοποιημένη μεταρρυθμιστική πολιτική παράταξη του Ιράν.

Από την πλευρά του, ο πολιτικός Αμπντολρεζά Νταβαρί, που θεωρείται κοντά στον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ανέφερε σε δημόσιες τοποθετήσεις αλλά και σε συνέντευξη στους New York Times ότι, αν τελικά διαδεχθεί τον πατέρα του, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ηγετική μορφή αντίστοιχη με εκείνη του ηγέτη της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.

«Είναι εξαιρετικά προοδευτικός και θα κινηθεί για να παραμερίσει τους σκληροπυρηνικούς», ανέφερε σε μήνυμά του πριν ξεσπάσει ο πόλεμος. «Δείτε τον διορισμό του ως μια αλλαγή εποχής».

Νωρίτερα την Τρίτη, σε συνέντευξη Τύπου στην Ουάσινγκτον, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι πολλοί από τους ανθρώπους που η κυβέρνησή του θεωρούσε πιθανούς ηγέτες του Ιράν έχουν σκοτωθεί από το Σάββατο.

«Σύντομα δεν θα γνωρίζουμε κανέναν», είπε χαρακτηριστικά.

Ερωτηθείς για το χειρότερο σενάριο για το Ιράν, πρόσθεσε: «Υποθέτω ότι το χειρότερο θα ήταν να κάνουμε όλο αυτό και μετά να αναλάβει κάποιος εξίσου κακός με τον προηγούμενο. Ναι, αυτό θα μπορούσε να συμβεί. Δεν θέλουμε να συμβεί».

Η «Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων» αποτελείται από 88 ανώτερους σιίτες κληρικούς, οι οποίοι εκλέγονται μέσω δημόσιων εκλογών και, σύμφωνα με το Σύνταγμα του Ιράν, έχουν την αρμοδιότητα να διορίζουν, να επιβλέπουν και να απομακρύνουν τον ανώτατο ηγέτη της χώρας. Αυτή θα είναι μόλις η δεύτερη φορά στα 47 χρόνια της Ισλαμικής Δημοκρατίας που η συνέλευση καλείται να επιλέξει νέο ανώτατο ηγέτη.

Το 1989, η ίδια συνέλευση είχε επιλέξει τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος ανέλαβε την ηγεσία της θεοκρατίας που είχε δημιουργηθεί μετά την Ισλαμική Επανάσταση. Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες κυβέρνησε με σχεδόν απόλυτη εξουσία και ελάχιστα περιθώρια πολιτικών αλλαγών.

Σύμφωνα με την ιρανική κυβέρνηση, στα πλήγματα του Σαββάτου σκοτώθηκαν μαζί με τον Αλί Χαμενεΐ η σύζυγος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, Ζάχρα Αντέλ, η μητέρα του, Μανσουρέχ Χοτζαστέχ Μπαγκερζαντέχ, καθώς και ένας από τους γιους του.