Ενοίκια: Παρεμβάσεις το 2026 για «φρένο» στις αυξήσεις – Παγωμένα μισθώματα και επιδοτήσεις ανακαινίσεων

Με τα ενοίκια να συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία και να αυξάνονται με ρυθμούς που ξεπερνούν κατά πολύ τα εισοδήματα, το οικονομικό επιτελείο προετοιμάζει ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα στο 2026. Στόχος είναι η επιβράδυνση της ανόδου των μισθωμάτων, μέσω της ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών αλλά και της εισαγωγής συγκεκριμένων κανόνων στη διαμόρφωση των τιμών.

Κομβικό ρόλο στο σχέδιο κατέχει το νέο πρόγραμμα επιδότησης για την ανακαίνιση κλειστών κατοικιών. Οι ιδιοκτήτες που θα συμμετάσχουν θα δεσμεύονται όχι μόνο να διαθέσουν τα ακίνητά τους προς ενοικίαση, αλλά και να διατηρήσουν το συμφωνημένο μίσθωμα «παγωμένο» για διάστημα από τρία έως πέντε χρόνια.

Η συγκεκριμένη ρήτρα θεωρείται καθοριστική, καθώς αποσκοπεί στη δημιουργία ενός σταθερού αποθέματος κατοικιών με ελεγχόμενο κόστος στέγασης, προσφέροντας μεγαλύτερη προβλεψιμότητα τόσο στους ενοικιαστές όσο και στην αγορά.

Ενίσχυση προϋπολογισμού και περισσότερα ακίνητα -

Παράλληλα, εξετάζεται η αύξηση του προϋπολογισμού του προγράμματος, ώστε να ξεπεράσει το αρχικό όριο των 400 εκατ. ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο, το υπουργείο Οικονομικών επιδιώκει να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση και να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις που παρατηρούνται στην αγορά ακινήτων.

Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπονται κίνητρα και για κατασκευαστές που θα προχωρήσουν στην ανέγερση νέων οικοδομών με αποκλειστικό σκοπό τη μίσθωση. Ωστόσο, στις περιπτώσεις αυτές, το ύψος του ενοικίου δεν θα διαμορφώνεται μέσω ελεύθερης διαπραγμάτευσης, αλλά θα καθορίζεται διοικητικά βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων.

Η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο τα ενοίκια που θα προκύψουν θα κρίνονται επαρκή, ώστε να καθιστούν βιώσιμες τις επενδύσεις για τους κατασκευαστές.

Τα στοιχεία που δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος -

Τα επίσημα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας αποτυπώνουν τη σοβαρότητα της κατάστασης: τα ενοίκια κύριας κατοικίας αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό άνω του 8,5%, ενώ από το 2020 έως σήμερα η σωρευτική άνοδος πλησιάζει το 30%.

Ως αποτέλεσμα, ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά αναγκάζονται να δαπανούν πάνω από το 30% του μηνιαίου εισοδήματός τους για στέγη, επιβαρύνοντας σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Πού εντοπίζεται η μεγαλύτερη πίεση -

Η κατάσταση είναι πιο έντονη στο λεκανοπέδιο, όπου η ζήτηση παραμένει υψηλή λόγω της συγκέντρωσης οικονομικής δραστηριότητας, της αύξησης του τουρισμού που απορροφά μεγάλο μέρος του στεγαστικού αποθέματος, αλλά και της ανόδου των μονοπρόσωπων νοικοκυριών.

Βασικός στόχος των παρεμβάσεων είναι, σε πρώτη φάση, η επιβράδυνση της ανόδου των ενοικίων και, ιδανικά, η μείωση του ρυθμού αύξησής τους κάτω από τον αντίστοιχο των εισοδημάτων.

Φορολογικά κίνητρα και νέα κλίμακα -

Για να επιτευχθεί αυτό, προωθείται ο περιορισμός της μεικτής απόδοσης των ιδιοκτητών, με αντάλλαγμα φορολογικές ελαφρύνσεις που επηρεάζουν θετικά την καθαρή τους απόδοση. Από τις αρχές του 2026 τίθεται σε εφαρμογή νέα κλίμακα φορολόγησης εισοδημάτων από ενοίκια για τα φυσικά πρόσωπα, η οποία ευνοεί κυρίως όσους εισπράττουν υψηλότερα μισθώματα.

Πώς θα λειτουργεί το πρόγραμμα ανακαινίσεων -

Το πρόγραμμα αναμένεται να ξεκινήσει την άνοιξη και προβλέπει επιδότηση έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για κατοικίες έως 120 τ.μ. και παλαιότητας τουλάχιστον 35 ετών. Η ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης θα είναι τρία χρόνια, χωρίς δυνατότητα αναπροσαρμογής του ενοικίου, ακόμη και λόγω πληθωρισμού.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 30.000 ενοικιαστές θα μπορέσουν να καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες μέσω του προγράμματος.

Το μεγάλο στοίχημα της ανταπόκρισης -

Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της ανταπόκρισης της αγοράς. Το οικονομικό επιτελείο δεν διαθέτει πλήρη εικόνα για τον αριθμό και το προφίλ των κλειστών ακινήτων, ούτε για το πόσοι ιδιοκτήτες θα επιλέξουν να ενταχθούν.

Εφόσον η ζήτηση αποδειχθεί ισχυρή, εξετάζεται η αύξηση του προϋπολογισμού σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς θεσμούς, καθώς το στεγαστικό πρόβλημα αποτελεί πλέον μείζον ζήτημα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.