Είδατε μια ταινία προχθές και δεν θυμάστε πως τι λένε, η φάγατε κάτι χθες και δεν θυμάστε πότε και που. Πόσο καιρό έχετε να κάνετε ποδήλατο; Ακόμα κι αν είναι μέρες, μήνες ή χρόνια, αν ανέβετε σήμερα, θυμάστε πολύ καλά πως να κάνετε. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Η εξήγηση υπάρχει και είναι καθαρά επιστημονική. Ο νευροψυχολόγος Boris Suchan σε ένα άρθρο του στο Scientific American, εξηγεί πως τα είδη μακροπρόθεσμης μνήμης που έχει ένας άνθρωπος είναι δυο. Η δηλωτική και η διαδικαστική. Η δηλωτική με τη σειρά της, χωρίζεται σε άλλες δυο υποκατηγορίες, την σημασιολογική μνήμη και την επεισοδιακή μνήμη.

Η τελευταία αφορά στην ανάκληση ενός γεγονότος που συνέβη στη ζωή μας, όπως μια συναυλία ή ένα ατύχημα ενώ περπατούσατε. Η σημασιολογική μνήμη (ονομάζεται επίσης και πραγματολογική), είναι για παράδειγμα ή γνώση μιας πληροφορίας όπως ότι ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος έληξε το 1945.

Ωστόσο, όταν μιλάμε για την απόκτηση δεξιοτήτων, τότε αυτό αποτελεί μέρος της διαδικαστική μνήμης. Η οδήγηση αυτοκινήτου, ένα άθλημα, η η οδήγηση του ποδηλάτου αποθηκεύονται σε ένα άλλο μέρος του εγκεφάλου. Φανταστείτε ότι ακόμα και αν κάποιο ατύχημα στο κεφάλι σας στερήσει τη μνήμη ότι ξέρετε ποδήλατο, μπορεί το τμήμα εκείνο που ελέγχει το πως να οδηγείτε ποδήλατο να μην πάθει κάτι και να κάνετε ποδήλατο χωρίς να θυμάστε ότι έχετε μάθει.

Υποθέτοντας ότι τα βασικά γάγγλια (ομάδα σωμάτων νευρώνων) σας, τα οποία επεξεργάζονται τη μη-δηλωτική μνήμη, δεν έχουν υποστεί βλάβη, θα είστε σε θέση να κάνετε πετάλι χωρίς κανένα πρόβλημα.

Η άλλη ερώτηση που προκύπτει είναι το γιατί η διαδικαστική μνήμη είναι τόσο μακροχρόνια και επίμονη. Η επιστήμη δεν μπορεί να απαντήσει σε αυτή την ερώτηση με την ίδια σαφήνεια, αλλά ο Suchan αναφέρει οι περιοχές του εγκεφάλου όπου σχηματίζονται τα πρότυπα κίνησης παρουσιάζουν μικρότερη εναλλαγή νευρικών κυττάρων, βοηθώντας στη διατήρηση της ανάκλησης αυτών των ενεργειών.

Αυτός είναι ο λόγος που δεν υπάρχει περίπτωση ποτέ να ξεχάσεις το ποδήλατο, ακόμα κι αν έχεις να κάνεις χρόνια. Ακόμα κι αν έχεις ξεχάσει ότι έμαθες…