Αν πιστεύεις ότι ο διαλογισμός χρειάζεται ώρες εξάσκησης για να έχει αποτέλεσμα, μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να ανατρέψει αυτή την αντίληψη.

Ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο εγκέφαλος αρχίζει να παρουσιάζει μετρήσιμες αλλαγές έπειτα από μόλις δύο λεπτά εστιασμένης αναπνοής, ενώ τα αποτελέσματα κορυφώνονται περίπου στο έβδομο λεπτό της πρακτικής.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Mindfulness, παρακολούθησε 103 ενήλικες με διαφορετικά επίπεδα εμπειρίας στον διαλογισμό. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να επικεντρωθούν στην αναπνοή τους, ενώ οι επιστήμονες κατέγραφαν σε πραγματικό χρόνο τη λειτουργία του εγκεφάλου τους μέσω ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος (EEG). Τα δεδομένα έδειξαν ότι ήδη από τα πρώτα λεπτά ο εγκέφαλος αρχίζει να μεταβαίνει σε μια διαφορετική κατάσταση λειτουργίας.

Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε αύξηση σε εγκεφαλικά κύματα που σχετίζονται με τη χαλάρωση, τη συγκέντρωση και την αυτοπαρατήρηση. Παράλληλα, μειώθηκαν κύματα που συνδέονται με τη νοητική περιπλάνηση και την υπνηλία. Με απλά λόγια, οι συμμετέχοντες παρέμεναν ξύπνιοι και σε εγρήγορση, αλλά ταυτόχρονα ένιωθαν μεγαλύτερη ηρεμία και καλύτερη εστίαση.

Οι ερευνητές περιγράφουν αυτή την κατάσταση ως «χαλαρή εγρήγορση». Πρόκειται για μια νοητική λειτουργία όπου το άτομο δεν βρίσκεται ούτε σε ένταση ούτε σε νωθρότητα. Αντίθετα, ο εγκέφαλος φαίνεται να ανακατανέμει τους πόρους του προς την προσοχή, τη συναισθηματική ρύθμιση, τη μνήμη και την επίγνωση του παρόντος. Οι αλλαγές αυτές διατηρήθηκαν έως και 15 λεπτά μετά την έναρξη του διαλογισμού.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι οι πιο έμπειροι διαλογιστές εμφάνισαν εντονότερες μεταβολές στα εγκεφαλικά κύματα σε σχέση με τους αρχάριους. Αυτό δείχνει ότι, όπως συμβαίνει με κάθε δεξιότητα, η συστηματική εξάσκηση ενισχύει τα αποτελέσματα με την πάροδο του χρόνου.

Οι ειδικοί πάντως επισημαίνουν ότι οι μεταβολές στα εγκεφαλικά κύματα δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη καλύτερης υγείας. Ωστόσο, προσφέρουν μια πολύτιμη εικόνα για το πώς ακόμη και λίγα λεπτά καθημερινής εξάσκησης μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλος. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενθαρρυντικό συμπέρασμα: δεν χρειάζονται ώρες διαλογισμού για να αρχίσει το μυαλό να ηρεμεί. Μερικά λεπτά αρκούν για να κάνει το πρώτο βήμα.