Για την πλειονότητα της κοινωνίας, η ιδέα της σeξουαλικής επιθυμίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη νεότητα. Υπάρχει ένας επίμονος, σχεδόν βουβός μύθος που θέλει τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας να αποσύρονται «συνταξιοδοτικά» από το κρεβάτι τους, μετατρέποντας τη σeξουαλική τους ζωή σε μια μακρινή ανάμνηση.
Όμως, πίσω από τις κλειστές πόρτες, η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική και πολύ πιο παθιασμένη από όσο αντέχει να παραδεχτεί το συντηρητικό μας περιβάλλον.
Μια πρωτοποριακή μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Όσλο, που διεξήχθη από τη διακεκριμένη ψυχολόγο και σeξολόγο Sidsel Louise Schaller, έρχεται να ανάψει τα φώτα σε ένα δωμάτιο που για χρόνια αφήναμε στο σκοτάδι. Παίρνοντας συνεντεύξεις από ανθρώπους ηλικίας 65 έως 85 ετών, ετεροφυλόφιλους, queer, δεσμευμένους και ελεύθερους, η έρευνα κατέληξε σε ένα σαφές, απελευθερωτικό συμπέρασμα: οι ηλικιωμένοι συνεχίζουν να απολαμβάνουν το σeξ, απλώς η κοινωνία αρνείται πεισματικά να τους ρωτήσει γι' αυτό.
Όταν ο οργασμός έρχεται στα 80
Τα στερεότυπα θέλουν τη σeξουαλικότητα μετά τα 65 να φθίνει, όμως οι προσωπικές εξομολογήσεις των συμμετεχόντων στην έρευνα γκρεμίζουν κάθε προκατάληψη. Ανάμεσα στα δεκάδες περιστατικά, ξεχωρίζει η ιστορία μιας γυναίκας γύρω στα 70, η οποία μετά από χρόνια πλήρους αποχής αποφάσισε να εξερευνήσει ξανά το σώμα της, ανακαλύπτοντας μια νέα, βαθιά σeξουαλική ταυτότητα.
Ακόμα πιο καθηλωτική είναι η περίπτωση μιας 80χρονης χήρας, η οποία αφού έχασε τον σύντροφό της, πίστεψε ότι το εpωτικό κεφάλαιο της ζωής της είχε κλείσει οριστικά. Κι όμως, ερωτεύτηκε ξανά στα 80 και, όπως εξομολογήθηκε, βίωσε για πρώτη φορά στη ζωή της την εμπειρία του οpγασμού! Αυτές οι ιστορίες αποδεικνύουν ότι το σώμα και η ικανότητα για ηδονή δεν έχουν ημερομηνία λήξης, αρκεί να υπάρχει το θάρρος να διεκδικηθούν.
Το διευρυμένο «ρεπερτόριο» της ηδονής
Ένα από τα πιο ουσιαστικά μηνύματα που προκύπτουν από την έρευνα είναι ότι στην ώριμη ηλικία, το σeξ επαναπροσδιορίζεται. Δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη διείσδυση ή στην καθαρά μηχανική πράξη. Γίνεται οικειότητα, χάδια, έντονες φαντασιώσεις, αμοιβαία ικανοποίηση, αλλά και αυτοϊκανοποίηση.
Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι όσο πιο πλούσιο και ανοιχτόμυαλο ήταν το σeξουαλικό «ρεπερτόριο» που είχε αναπτύξει ένας άνθρωπος στα νεότερα χρόνια του, τόσο μεγαλύτερη ικανοποίηση και ευελιξία παρουσίαζε στην τρίτη ηλικία. Οι άνθρωποι που ξέρουν να απολαμβάνουν το άγγιγμα και την εγγύτητα, συνεχίζουν να βρίσκουν τρόπους να συνδέονται εpωτικά στα 70, στα 80, ακόμα και στα 90 τους, προσαρμόζοντας την πράξη στις σωματικές τους αντοχές.
Σπάζοντας τη συνωμοσία της σιωπής
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με την Dr. Schaller, δεν είναι η έλλειψη επιθυμίας από τους ίδιους τους ηλικιωμένους, αλλά η αμηχανία του γύρω κόσμου. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες ένιωσαν τεράστια ανακούφιση που μπόρεσαν επιτέλους να μιλήσουν ανοιχτά για τη σeξουαλικότητά τους, καθώς ούτε το οικογενειακό τους περιβάλλον, αλλά ούτε καν οι γιατροί τους, τολμούν να ανοίξουν αυτή τη συζήτηση.
Είναι ενδεικτικό ότι οι επαγγελματίες υγείας σπάνια ενημερώνουν τους ηλικιωμένους ασθενείς για το πώς οι φαρμακευτικές αγωγές (π.χ. για την πίεση ή την καρδιά) μπορεί να επηρεάσουν τη λίμπιντο ή τη στuτική λειτουργία, θεωρώντας λανθασμένα ότι το θέμα δεν τους αφορά.
Φυσικά, η έρευνα ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει καμία «υποχρέωση» για ενεργή σeξουαλική ζωή. Πολλοί επιλέγουν συνειδητά να αποσυρθούν λόγω μοναξιάς, ασθένειας ή προηγούμενων κακών εμπειριών, και αυτό είναι απόλυτα σεβαστό. Το ζητούμενο όμως είναι η επιλογή.
Ήρθε η ώρα να πάψουμε να θεωρούμε «αόρατη» την εpωτική ζωή των μεγαλύτερων ανθρώπων. Η ανάγκη να νιώθεις επιθυμητός, να αγγίζεις και να αγγίζεσαι, να προσφέρεις και να παίρνεις ηδονή, δεν είναι νεανικό προνόμιο. Είναι μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη που μας κρατάει ζωντανούς μέχρι την τελευταία μας πνοή.
