E-Daily

28 Οκτωβρίου 1940: Το «ΟΧΙ» της Ελλάδας στην Ιταλία

To «Αλβανικό Έπος»

Γράφει ο ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ

28/10/2019 | 00:13

Ήταν 3 τα ξημερώματα 28ης Οκτωβρίου, όταν ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα επέδωσε τελεσίγραφο στον δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά, με το οποίο ο Μπενίτο Μουσολίνι απαιτούσε από την Ελλάδα να μην εμποδίσει την Ιταλία από το να εισβάλλει στην χώρα και να καταλάβει κάποιες στρατηγικές θέσεις που θεωρούσε σημαντικές.

Η απόφαση της Ιταλίας είχε παρθεί από τις 15 Οκτωβρίου, όταν ο Μουσολίνι έφερε την πρόταση στο Ιταλικό Πολεμικό Συμβούλιο και το οποίο την ενέκρινε, παρά τις αρκετές αντιρρήσεις για το «πρόχειρο» του σχεδιασμού. Ο Μουσολίνι μετά την συμμαχία του με τον Χίτλερ, ήθελε να του αποδείξει ότι ο ιταλικός στρατός μπορεί να καταφέρει μια επιτυχημένη επίθεση, παρόλο που ο δικτάτορας της Γερμανίας, είχε εκφράσει τις επιφυλάξεις του για μια επίθεση στην Ελλάδα.

Αρχικά η επίθεση είχε σχεδιαστεί για την 26η Οκτωβρίου αλλά ο Μουσολίνι την μετέθεσε για την 28η Οκτωβρίου, ώστε να συμπέσει με την επέτειο την «πορείας προς την Ρώμη», που είχε φέρει τον ίδιο και το κόμμα των φασιστών στην εξουσία.

Η πληροφορία για επίθεση είχε φτάσει στην Ελλάδα από τις 25 Οκτωβρίου, με τον Μεταξά να ενημερώνει το υπουργικό συμβούλιο. Συγχρόνως, διαβεβαίωσε τους υπουργούς πως η προπαρασκευή των ελληνικών στρατευμάτων ήταν ικανοποιητική, αν και η Ελλάδα ήταν σχεδόν ανοχύρωτη στα σύνορα με την Αλβανία, μιας και όλη η προσοχή και το βάρος είχε δοθεί στα σύνορα με την Βουλγαρία.

Ο Ιωάννης Μεταξάς

Το βράδυ της 27ης Οκτωβρίου, το Ιταλικό Πρακτορείο Ειδήσεων εξαπολύει επίθεση εναντίον της Ελλάδας. Η απάντηση από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων ήταν άμεση. Η Ελλάδα βρισκόταν σε επιφυλακή. Ο Αλέξανδρος Παπάγος, αρχηγός του ΓΕΣ εκείνη την εποχή, επικοινωνεί με τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Η επίθεση είναι θέμα ωρών.

Στις 3 το πρωί έρχονται τα άσχημα μαντάτα. Ο πρέσβης Εμανουέλε Γκράτσι συναντιέται με τον Μεταξά και του επιδίδει το τελεσίγραφο. Έδωσε διορία τριών ωρών για απάντηση. Ο Μεταξάς δεν το σκέφτηκε πολύ. «Alors, c'est la guerre» («Λοιπόν, έχουμε πόλεμο»), ήταν η φράση στα Γάλλικα που χρησιμοποίησε, για να πει το «ΟΧΙ» στους Ιταλούς κατακτητές.

Οι Ιταλοί περίμεναν αυτή την απάντηση, οπότε αποφάσισαν να μην περιμένουν την εκπνοή της διορίας. Η εντολή για επίθεση δόθηκε στις 5 το πρωί. Εισέβαλλαν σε τομείς της Πίνδου και της Ηπείρου, καθώς και στην ΒΔ Μακεδονία. Ο Ιταλός αρχιστράτηγος είχε στην διάθεσή του 135.000 στρατιώτες, ενώ ο Αλέξανδρος Παπάγος μόλις 35.000.

Το «ΟΧΙ» έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από τους Έλληνες, οι οποίοι ξύπνησαν με τις σειρήνες στις 6 το πρωί και βγήκαν στους δρόμους με τις ελληνικές σημαίες ανά χείρας. Στις 9:30 ξεκινούν οι πρώτοι βομβαρδισμοί. Τατόι, Πειραιάς, διώρυγα της Κορίνθου και η ναυτική βάση της Πρέβεζας βομβαρδίζονται χωρίς ανθρώπινες απώλειες, ενώ στον βομβαρδισμό της Πάτρας υπάρχουν νεκροί.

Η απόφαση της Ελλάδας να αντισταθεί προκάλεσε θαυμασμό, ιδίως από την πλευρά της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία ήταν και η πρώτη που ειδοποιήθηκε μετά το «ΟΧΙ». Ο διεθνής τύπος δεν «τσιγκουνεύτηκε» τα διθυραμβικά σχόλια, ιδιαιτέρως ο τουρκικός.

Μετά το περήφανο «ΟΧΙ» των Ελλήνων, ακολούθησε η σύγκρουση με τις ιταλικές δυνάμεις στο αλβανικό μέτωπο (όπου είχαν και την βοήθεια του ντόπιου πληθυσμού) και η μεγάλη νίκη των Ελλήνων, που έμεινε στην ιστορία ως το «Αλβανικό Έπος». Στις 28 Οκτωβρίου του 1940, η Ελλάδα εισέρχεται στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον πιο αιματηρό πόλεμο στην ιστορία της ανθρωπότητας.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Carolyn Bessette‑Kennedy: Το κορίτσι που έγινε μύθος και πέθανε στο άνθος της ηλικίας της

Πρόσωπα 05.03.2026
Η σιωπηλή βασίλισσα των 90s που δεν έμαθε ποτέ να ζει με τη φήμη

Ο «ταξιδιώτης του χρόνου» που εμφανίστηκε στο Times Square μετά από 74 χρόνια – Η αλήθεια που ανατρέπει τον μύθο

Stories 05.03.2026
Η υπόθεση του Rudolph Fentz που συγκλόνισε τη Νέα Υόρκη και αποδείχθηκε μια από τις πιο καλοστημένες αστικές ιστορίες του 20ού αιώνα

Το ελληνικό χωριό που «παγιδεύει» τη σεισμική ενέργεια

Περιβάλλον 05.03.2026
Το γεωλογικό παράδοξο που μετατρέπει αυτό το μέρος σε εστία πολλαπλασιασμένης καταστροφής και το κρίσιμο στοίχημα της αντισεισμικής ανοικοδόμησης

Η ειρωνεία της ιστορίας: Ο πιο δημοφιλής ποιητής στις ΗΠΑ είναι Ιρανός

Stories 05.03.2026
Παρότι έγραψε στα περσικά πριν από περίπου 800 χρόνια, το έργο του συνεχίζει να κυκλοφορεί σε εκατομμύρια αντίτυπα

Μονάδα 8200: Η ελίτ των χάκερ που «υπέγραψε» την εξόντωση του Χαμενεΐ

Stories 05.03.2026
Εκεί που οι πύραυλοι σταματούν, η 8200 έχει ήδη τελειώσει τη δουλειά της

Η ανακαίνιση έφερε στο φως μια παλιά φωτογραφία: «Aυτή είναι η μαμά μου!»

Stories Χτες
Η σύμπτωση που προκάλεσε έντονη συγκίνηση

Τι πρέπει να κάνεις σε περίπτωση ενδεχόμενου πολέμου στην Ελλάδα – Οδηγός ψυχραιμίας και προετοιμασίας από το ChatGPT

Νέα Εποχή Χτες
Πρακτικά βήματα προστασίας, ενημέρωσης και οργάνωσης για εσένα και την οικογένειά σου σε συνθήκες εθνικής κρίσης

Proxy Wars στη Μέση Ανατολή: Όταν οι «μικροί» πολεμούν για τους «μεγάλους» – Ποιος πληρώνει το τίμημα;

Stories Χτες
Η Στρατηγική της «Αποστάσεως»: Γιατί προτιμάται ο Proxy War;

Γιατί θα αποφυλακιστεί νωρίτερα ο Diddy

Πρόσωπα Χτες
Ποιος είναι ο λόγος για την πρόωρη αποφυλάκιση;