E-Daily

28 Οκτωβρίου 1940: Το «ΟΧΙ» της Ελλάδας στην Ιταλία

To «Αλβανικό Έπος»

Γράφει ο ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ

28/10/2019 | 00:13

Ήταν 3 τα ξημερώματα 28ης Οκτωβρίου, όταν ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα επέδωσε τελεσίγραφο στον δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά, με το οποίο ο Μπενίτο Μουσολίνι απαιτούσε από την Ελλάδα να μην εμποδίσει την Ιταλία από το να εισβάλλει στην χώρα και να καταλάβει κάποιες στρατηγικές θέσεις που θεωρούσε σημαντικές.

Η απόφαση της Ιταλίας είχε παρθεί από τις 15 Οκτωβρίου, όταν ο Μουσολίνι έφερε την πρόταση στο Ιταλικό Πολεμικό Συμβούλιο και το οποίο την ενέκρινε, παρά τις αρκετές αντιρρήσεις για το «πρόχειρο» του σχεδιασμού. Ο Μουσολίνι μετά την συμμαχία του με τον Χίτλερ, ήθελε να του αποδείξει ότι ο ιταλικός στρατός μπορεί να καταφέρει μια επιτυχημένη επίθεση, παρόλο που ο δικτάτορας της Γερμανίας, είχε εκφράσει τις επιφυλάξεις του για μια επίθεση στην Ελλάδα.

Αρχικά η επίθεση είχε σχεδιαστεί για την 26η Οκτωβρίου αλλά ο Μουσολίνι την μετέθεσε για την 28η Οκτωβρίου, ώστε να συμπέσει με την επέτειο την «πορείας προς την Ρώμη», που είχε φέρει τον ίδιο και το κόμμα των φασιστών στην εξουσία.

Η πληροφορία για επίθεση είχε φτάσει στην Ελλάδα από τις 25 Οκτωβρίου, με τον Μεταξά να ενημερώνει το υπουργικό συμβούλιο. Συγχρόνως, διαβεβαίωσε τους υπουργούς πως η προπαρασκευή των ελληνικών στρατευμάτων ήταν ικανοποιητική, αν και η Ελλάδα ήταν σχεδόν ανοχύρωτη στα σύνορα με την Αλβανία, μιας και όλη η προσοχή και το βάρος είχε δοθεί στα σύνορα με την Βουλγαρία.

Ο Ιωάννης Μεταξάς

Το βράδυ της 27ης Οκτωβρίου, το Ιταλικό Πρακτορείο Ειδήσεων εξαπολύει επίθεση εναντίον της Ελλάδας. Η απάντηση από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων ήταν άμεση. Η Ελλάδα βρισκόταν σε επιφυλακή. Ο Αλέξανδρος Παπάγος, αρχηγός του ΓΕΣ εκείνη την εποχή, επικοινωνεί με τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Η επίθεση είναι θέμα ωρών.

Στις 3 το πρωί έρχονται τα άσχημα μαντάτα. Ο πρέσβης Εμανουέλε Γκράτσι συναντιέται με τον Μεταξά και του επιδίδει το τελεσίγραφο. Έδωσε διορία τριών ωρών για απάντηση. Ο Μεταξάς δεν το σκέφτηκε πολύ. «Alors, c'est la guerre» («Λοιπόν, έχουμε πόλεμο»), ήταν η φράση στα Γάλλικα που χρησιμοποίησε, για να πει το «ΟΧΙ» στους Ιταλούς κατακτητές.

Οι Ιταλοί περίμεναν αυτή την απάντηση, οπότε αποφάσισαν να μην περιμένουν την εκπνοή της διορίας. Η εντολή για επίθεση δόθηκε στις 5 το πρωί. Εισέβαλλαν σε τομείς της Πίνδου και της Ηπείρου, καθώς και στην ΒΔ Μακεδονία. Ο Ιταλός αρχιστράτηγος είχε στην διάθεσή του 135.000 στρατιώτες, ενώ ο Αλέξανδρος Παπάγος μόλις 35.000.

Το «ΟΧΙ» έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από τους Έλληνες, οι οποίοι ξύπνησαν με τις σειρήνες στις 6 το πρωί και βγήκαν στους δρόμους με τις ελληνικές σημαίες ανά χείρας. Στις 9:30 ξεκινούν οι πρώτοι βομβαρδισμοί. Τατόι, Πειραιάς, διώρυγα της Κορίνθου και η ναυτική βάση της Πρέβεζας βομβαρδίζονται χωρίς ανθρώπινες απώλειες, ενώ στον βομβαρδισμό της Πάτρας υπάρχουν νεκροί.

Η απόφαση της Ελλάδας να αντισταθεί προκάλεσε θαυμασμό, ιδίως από την πλευρά της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία ήταν και η πρώτη που ειδοποιήθηκε μετά το «ΟΧΙ». Ο διεθνής τύπος δεν «τσιγκουνεύτηκε» τα διθυραμβικά σχόλια, ιδιαιτέρως ο τουρκικός.

Μετά το περήφανο «ΟΧΙ» των Ελλήνων, ακολούθησε η σύγκρουση με τις ιταλικές δυνάμεις στο αλβανικό μέτωπο (όπου είχαν και την βοήθεια του ντόπιου πληθυσμού) και η μεγάλη νίκη των Ελλήνων, που έμεινε στην ιστορία ως το «Αλβανικό Έπος». Στις 28 Οκτωβρίου του 1940, η Ελλάδα εισέρχεται στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον πιο αιματηρό πόλεμο στην ιστορία της ανθρωπότητας.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Από μια γωνιά της Αφρικής στο διδακτορικό και πίσω: Η γυναίκα που γύρισε για να αλλάξει τη μοίρα εκατοντάδων κοριτσιών

Πρόσωπα 20.02.2026
Η ιστορία της Κakenya που αψήφησε την παράδοση, σπούδασε στις ΗΠΑ και ίδρυσε σχολείο για να δώσει στα κορίτσια το δικαίωμα στην εκπαίδευση και στην επιλογή

Explainer: Γιατί ο Mark Zuckerberg βρίσκεται στο ειδώλιο – Η δίκη που μπορεί να αλλάξει τα πάντα

Stories 20.02.2026
H δίκη-ορόσημο στις ΗΠΑ όπου ο ιδρυτής της Meta καταθέτει για την επίδραση των social media στην ψυχική υγεία των νέων

Η αθηναϊκή γειτονιά που βαφτίστηκε από ένα εργοστάσιο κρεβατιών

Stories 20.02.2026
Από τα «στέρεα και αναπαυτικά» σιδερένια κρεβάτια του 1900 στη λίστα των πιο «κουλ» συνοικιών της Ευρώπης

Τι ζήτησαν οι μηχανές ΑΙ που τρόμαξε τη Silicon Valley: Χάνουμε τον έλεγχο;

Νέα Εποχή 20.02.2026
Τους δώσαμε πρόσβαση - τώρα ποιος τις ελέγχει;

Τι είναι αυτό που γεμίζει τους Έλληνες με εθνική υπερηφάνεια

Stories 20.02.2026
Και τι δείχνει μια μεγάλη διεθνής έρευνα

Μητρότητα vs Καριέρα: Ένα άγαλμα που θα μιλήσει στις καρδιές όλων των γυναικών

Stories Χτες
Το έργο της Stefanie Gornicki είναι μια καθαρή πολιτική δήλωση - πόσο δίκαιη είναι τελικά η ζυγαριά;

Πού καταλήγουν οι σκιέρ που εξαφανίζονται;

Stories Χτες
Δέκα σκιέρ αγνοούνται μετά από χιονοστιβάδα στην Καλιφόρνια

Τα σκουπίδια πνίγουν την Κούβα: Τι έχει συμβεί

Stories Χτες
Οι κάτοικοι της Αβάνας συνεχίζουν να ζουν ανάμεσα σε αυτοσχέδιες χωματερές

Η Meta κατοχύρωσε πατέντα για AI που «κρατά ζωντανούς» τους χρήστες μετά τον θάνατο

Νέα Εποχή Χτες
Το σχέδιο για ψηφιακά προφίλ που συνεχίζουν να ποστάρουν, να σχολιάζουν και να απαντούν ακόμη και όταν ο κάτοχός τους δεν υπάρχει πια